Bağırsak Florası ve Kolon Kanseri İlişkisi Gündemde

Bağırsak florası bozukluğu, kolon kanseri ve genç yaşta kolorektal kanser vakaları son yıllarda bilim dünyasının en çok araştırdığı konular arasında yer alıyor. Uzmanlar, geçmişte daha çok ileri yaş hastalığı olarak kabul edilen kolon ve rektum kanserlerinin artık genç yetişkinlerde de daha sık görülmeye başladığına dikkat çekiyor. Özellikle bağırsak mikrobiyotasındaki değişimlerin ve bazı bakterilerin ürettiği toksinlerin bu artışta rol oynayabileceğine yönelik bulgular, sindirim sistemi sağlığının önemini yeniden gündeme taşıyor.

Kolorektal kanserler dünya genelinde en sık görülen kanser türleri arasında bulunurken, son yıllarda 45 yaş altındaki bireylerde yaşanan artış uzmanların dikkatini çekiyor. Memorial Göztepe Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü’nden Doç. Dr. Süleyman Günay, bağırsak florasında meydana gelen değişimlerin ve yaşam tarzı faktörlerinin genç yaşlarda ortaya çıkan kolon kanseri vakalarıyla ilişkilendirildiğini belirterek erken tanının hayati önem taşıdığını ifade ediyor.

Genç Yaşta Kolon Kanseri Neden Artıyor?

Kolon kanserinin uzun yıllar boyunca ileri yaş hastalığı olarak kabul edildiğini hatırlatan Doç. Dr. Süleyman Günay, son dönemde yapılan araştırmaların farklı bir tablo ortaya koyduğunu aktarıyor. Özellikle bağırsaklarda bulunan bazı bakterilerin ürettiği “kolibaktin” adlı toksinin, DNA üzerinde hasar bırakabilen etkiler gösterdiğinin tespit edildiğini belirten Günay, bu durumun genç yaşta gelişen kolorektal kanser vakalarının nedenlerini anlamada önemli bir ipucu sunduğunu ifade ediyor.

Bağırsak mikrobiyotasının insan sağlığı üzerindeki etkisinin her geçen gün daha iyi anlaşıldığını vurgulayan Günay, sindirim sisteminde yaşayan milyarlarca mikroorganizmanın dengeli yapısının bozulmasının yalnızca bağırsak hastalıklarını değil, kanser gelişimini de etkileyebileceğini dile getiriyor.

Kolon Kanserinin İlk Belirtileri Nelerdir?

Uzmanlara göre genç yaşta ortaya çıkan belirtiler çoğu zaman göz ardı ediliyor.

Doç. Dr. Süleyman Günay, özellikle makattan gelen kanamanın genç bireylerde sıklıkla hemoroid olarak değerlendirildiğini, bağırsak alışkanlıklarındaki değişimlerin ise stres veya düzensiz beslenmeye bağlanabildiğini belirtiyor. Ancak genç yaşta olmanın kolon kanseri riskini tamamen ortadan kaldırmadığını vurgulayan Günay, bazı belirtilerin mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini ifade ediyor.

Kolorektal kanserlerde dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında:

• Makattan kan gelmesi
• Dışkılama alışkanlıklarında değişiklik
• Uzun süren kabızlık veya ishal
• Açıklanamayan kansızlık
• Nedensiz kilo kaybı
• Karın ağrısı ve şişkinlik

gibi bulgular yer alıyor.

Doç. Dr. Süleyman Günay, bu belirtilerin her zaman kanser anlamına gelmediğini ancak ihmal edilmesi durumunda tanının gecikebileceğini belirterek erken değerlendirme yapılmasının önemine dikkat çekiyor.

Kolon Kanseri Risk Faktörleri Nelerdir?

Kolorektal kanser denildiğinde ilk akla gelen nedenlerden biri genetik yatkınlık olsa da uzmanlar riskin yalnızca kalıtsal faktörlerle açıklanamayacağını vurguluyor.

Doç. Dr. Süleyman Günay, günümüzde hareketsiz yaşam tarzı, aşırı kilo, sigara kullanımı, alkol tüketimi ve ultra işlenmiş gıdaların yoğun tüketiminin kolon kanseri riskini artıran önemli faktörler arasında bulunduğunu ifade ediyor.

Özellikle bağırsak florasını etkileyen çevresel faktörlerin son yıllarda daha fazla araştırıldığını belirten Günay, gereksiz antibiyotik kullanımının da mikrobiyota dengesini bozarak sindirim sistemi sağlığını olumsuz etkileyebildiğini söylüyor.

Kolibaktin toksiniyle ilgili çalışmaların bağırsak sağlığının korunmasının ne kadar önemli olduğunu bir kez daha ortaya koyduğunu dile getiren Günay, sağlıklı beslenme ve yaşam tarzı değişikliklerinin risk azaltmada önemli rol oynayabileceğini ifade ediyor.

Kolonoskopi Ne Zaman Yapılmalı?

“Kolonoskopi kaç yaşında yapılmalı?” sorusu son dönemde en çok merak edilen sağlık konuları arasında yer alıyor.

Doç. Dr. Süleyman Günay, hiçbir şikayet bulunmasa bile 45 yaşından sonra düzenli kolonoskopi taramasının önerildiğini belirtiyor. Ailesinde kolon veya rektum kanseri öyküsü bulunan kişilerde ise tarama yaşının daha erken planlanabileceğini ifade ediyor.

Kolonoskopinin yalnızca mevcut kanseri tespit etmek için değil, ileride kansere dönüşme riski taşıyan poliplerin erken dönemde çıkarılması açısından da önemli olduğunu belirten Günay, bu sayede bazı vakalarda kanser gelişiminin tamamen önlenebildiğini aktarıyor.

Kolon Kanseri Ameliyatsız Tedavi Edilebilir Mi?

Erken evrede yakalanan bazı kolon ve rektum lezyonlarında cerrahiye gerek kalmadan tedavi uygulanabildiğini belirten Doç. Dr. Süleyman Günay, Endoskopik Submukozal Diseksiyon (ESD) yönteminin bu noktada önemli avantajlar sunduğunu ifade ediyor.

ESD yönteminde ağızdan ya da makattan ilerletilen özel bir endoskop yardımıyla hastalıklı dokunun milimetrik hassasiyetle çıkarılabildiğini anlatan Günay, işlem sırasında karında herhangi bir kesi açılmadığını ve sağlıklı dokuların büyük ölçüde korunduğunu belirtiyor.

Organ Koruyucu Tedaviler Yaşam Kalitesini Artırıyor

Doç. Dr. Süleyman Günay, ESD işlemi sonrası hastaların çoğunun kısa süre içerisinde günlük yaşamlarına dönebildiğini ifade ediyor. Özellikle kalın bağırsak ve rektum bölgesindeki erken evre lezyonlarda organ koruyucu yaklaşımların yaşam kalitesi açısından önemli avantajlar sunduğunu belirten Günay, bu yöntemin her hasta için uygun olmayabileceğini de hatırlatıyor.

Tedavinin başarısında erken teşhis, doğru hasta seçimi ve işlemi gerçekleştiren ekibin deneyiminin belirleyici olduğunu vurgulayan Günay, kolon kanserinde en güçlü silahın erken tanı olduğunu ifade ediyor.

Uzmanlara göre bağırsak sağlığını korumak, düzenli taramaları ihmal etmemek ve sindirim sistemiyle ilgili uyarı işaretlerini ciddiye almak, genç yaşta artış gösteren kolorektal kanser riskine karşı alınabilecek en önemli önlemler arasında yer alıyor.