Diz protezi, ileri düzey eklem kireçlenmesi yani artroz nedeniyle ortaya çıkan şiddetli diz ağrısı için kalıcı bir tedavi seçeneği olarak öne çıkıyor. Özellikle yaşlanma, geçirilmiş kırıklar, eklem enfeksiyonları veya doğuştan gelen yapısal sorunlar nedeniyle eklem kıkırdakları yıprandığında, hastalar adım atmayı bile zorlaştıran ağrılarla karşılaşıyor. Acıbadem Kadıköy Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Selami Çakmak, dünyada her yıl yaklaşık 1,5 milyon, Türkiye’de ise 100 bin kişinin diz protezi ameliyatı olduğunu belirterek bu sayının yaşam süresinin uzaması ve obezitenin artmasıyla her geçen yıl yükseldiğini söylüyor.
Diz Ekleminde Kireçlenme Neden Oluyor?
Diz eklemi, kıkırdak yüzeylerin yıpranmasıyla birlikte aşınmaya başlıyor. Bu süreç yıllar içinde eklem boşluğunun daralmasına ve kemiğin kemikle temasına neden oluyor. Prof. Dr. Çakmak, bu durumun günlük yaşamda en çok hissedilen şikâyetlerden biri olan şiddetli diz ağrısına yol açtığını ve kireçlenmenin ilerlemesiyle birlikte kişinin hareket kabiliyetini ciddi şekilde kısıtladığını vurguluyor.
Diz Protezi Nasıl Bir Çözüm Sunuyor?
Ameliyatın amacı, aşınmış kıkırdak yüzeylerini temizleyip ekleme protez yerleştirmek. Çakmak’a göre protezler metal ve plastik bileşenlerden oluşuyor ve doğal diz hareketlerini taklit edecek şekilde tasarlanıyor. Böylece hastalar hem ağrısız hem de konforlu bir yürüyüşe kavuşabiliyor. Çalışmalar, eklem protezi ameliyatlarının hastaların yaşam kalitesini belirgin şekilde artırdığını ortaya koyuyor.
Yarım mı, Tam mı Diz Protezi?
Diz ekleminin yalnızca iç kısmında aşınma varsa yarım diz protezi uygulanabiliyor. Ancak hem iç hem dış bölümde kireçlenme gelişmişse tam diz protezi tercih ediliyor. Prof. Dr. Çakmak, doğru tedavi yöntemini belirlerken hastanın şikâyetleri, radyolojik bulguları ve genel sağlık durumunun birlikte değerlendirilmesi gerektiğinin altını çiziyor.
Ameliyat Ne Zaman Gerekli Oluyor?
Diz ağrılarında ilk aşamada ilaç tedavisi, yürümeyi kolaylaştırıcı baston veya koltuk değneği gibi yöntemler ve eklem içi enjeksiyonlar tercih edilebiliyor. Ancak bu yöntemler artık fayda sağlamadığında, ağrı dayanılmaz boyuta ulaştığında ve eklem hareketleri ciddi biçimde kısıtlandığında diz protezi ameliyatı gündeme geliyor.
Her Yaşta Diz Protezi Olunabilir mi?
Genellikle 60 yaş üzerindeki hastalara uygulanmasına rağmen, kesin bir yaş sınırı bulunmuyor. Çakmak, hastanın genel sağlık durumu ve beklentilerinin dikkate alındığını, gerektiğinde genç hastalarda da protez cerrahisinin yapılabildiğini belirtiyor.
Robotik Cerrahi ile Daha Uzun Ömürlü Protezler
Gelişen teknoloji sayesinde protezlerin ömrü artık 30–40 yıla kadar uzuyor. Bu noktada robotik cerrahinin katkısı dikkat çekiyor. Prof. Dr. Çakmak, robotik cerrahinin kemik kesimlerinde ve protezin yerleştirilmesinde milimetrik hassasiyet sağladığını, bu sayede komplikasyon riskinin azaldığını ve protezin ömrünün uzadığını anlatıyor. Geleneksel cerrahi yöntemler ise halen başarıyla uygulanmaya devam ediyor.
Ameliyat Sonrası Süreç: İlk Gün Yürümek Mümkün
Ameliyat sonrası ilk günlerde ağrı hissedilebilse de, damar yoluyla verilen ilaçlar ve bölgesel anestezi yöntemleri sayesinde bu ağrı kontrol altına alınıyor. Çakmak, hastaların ameliyattan sonraki ilk günden itibaren yürüteç veya koltuk değneği desteğiyle yürüyebildiğini, 15–20 gün içinde ise desteksiz yürümeye başlayabildiğini söylüyor. İyileşmenin hızlanması için fizyoterapi desteği, dengeli beslenme ve ilaçların düzenli kullanımı büyük önem taşıyor.
Ağrısız ve Konforlu Bir Yaşam Mümkün
Diz protezi, ileri düzey kireçlenme ve eklem aşınmaları nedeniyle hareket kabiliyeti kısıtlanan hastalar için kalıcı bir çözüm sunuyor. Modern cerrahi yöntemler sayesinde hem ameliyatların başarı oranı hem de protezlerin ömrü artıyor. Prof. Dr. Selami Çakmak’ın da vurguladığı gibi, doğru hasta seçimi, titiz hazırlık süreci ve ameliyat sonrası düzenli takip, diz protezinin başarısında belirleyici oluyor.
