Ücretsiz HPV aşısı uygulaması Türkiye’de yıl sonunda başlıyor. Sağlık Bakanlığı, 13 yaşındaki tüm çocuklara HPV aşısını ücretsiz sunacağını açıkladı.
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun 12 Haziran’da TRT yayınında yaptığı açıklamaya göre, yıl sonuna kadar başlayacak program kapsamında 13 yaşındaki tüm çocuklara ücretsiz HPV aşısı yapılacak. 15 yaşın üstündekilerden ise isteyenler aşı olabilecek. Uygulamanın detayları ise merak konusu.
HPV Aşısı Nedir?
HPV (Human Papilloma Virüsü), cinsel temasla bulaşabilen ve bazı türleri kansere yol açabilen çok yaygın bir virüs grubudur. Şu ana kadar tanımlanmış 100’den fazla HPV türü bulunur. Bu virüslerin bir kısmı siğillere neden olurken, bazı türleri rahim ağzı kanseri başta olmak üzere çeşitli kanserlerin gelişmesinde rol oynar.
HPV aşısı, özellikle kanser riski yüksek türlere karşı bağışıklık geliştirerek, vücudu bu virüslere karşı korur. Aşı, çoğu zaman enfeksiyon belirtileri ortaya çıkmadan önce yapılır ve bulaş riskini büyük ölçüde azaltır.
HPV Aşısı Kimlere Uygulanır?
Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre, HPV aşısı en etkili şekilde 9-14 yaş arası kız çocuklarına uygulanır. Türkiye’de başlatılacak olan programda da 13 yaş grubu hedefleniyor. 15 yaş üstü bireyler ise aşıyı isteğe bağlı olarak yaptırabilecek.
WHO’nun yaşa göre doz önerileri şu şekilde:
-
9–14 yaş arası: 1 veya 2 doz
-
15–20 yaş arası: 1 veya 2 doz
-
21 yaş üstü: 2 doz (6 ay arayla)
-
Bağışıklık sistemi zayıf bireyler: 2 veya 3 doz
HPV Aşısı Rahim Ağzı Kanserini Engeller mi?
Evet. Rahim ağzı kanseri vakalarının %99’u, yüksek riskli HPV türlerinden kaynaklanır. Bu nedenle HPV aşısı, rahim ağzı kanserini önlemede son derece etkilidir.
Araştırmalar, HPV aşısının bu kanser türünü %90’a kadar azalttığını göstermektedir. Aşı, virüsün vücuda girmesini engelleyerek, hücresel düzeyde kansere yol açabilecek değişimleri önler.
HPV Aşısı Hangi Kanserlerde Etkili?
HPV aşısı sadece rahim ağzı kanseri değil; ayrıca aşağıdaki kanser türlerine karşı da koruma sağlayabilir:
-
Penis kanseri
-
Anüs kanseri
-
Vulva ve vajina kanseri
-
Ağız ve boğaz kanserleri
Yani hem kadınları hem erkekleri etkileyen kanser türlerinde koruyucu rol oynar.
HPV Aşısı Ücretsiz mi Oluyor?
Evet. Türkiye’de HPV aşısı bugüne kadar eczanelerden ücretli olarak temin ediliyordu. Ancak bu durum pek çok kişi için maddi bir engel oluşturuyordu. Yeni programla birlikte, 13 yaşındaki çocuklara HPV aşısı ücretsiz olarak sunulacak. 15 yaş üstü bireyler ise henüz detayları açıklanmayan bir sistemle aşıya erişebilecek.
TTB Başkanı Prof. Dr. Alpay Azap, aşının Türkiye’de uzun süredir eksik kaldığını ve ücretsiz sunulmasının geç de olsa çok önemli bir adım olduğunu vurguluyor.
Ücretsiz HPV Aşısı Nasıl Uygulanacak?
Sağlık Bakanlığı’nın açıklamasına göre, ücretsiz HPV aşısı ilk etapta 13 yaşındaki tüm çocukları kapsayacak şekilde aile sağlığı merkezlerinde uygulanacak. Hangi marka aşının kullanılacağı henüz açıklanmadı. Ancak yapılan açıklamalarda, HPV 16 ve 18 türlerine karşı etkili bir aşının tercih edileceği belirtildi.
Uzmanlara göre, Gardasil-9 gibi dokuz HPV türüne karşı koruma sağlayan aşılar çok daha etkili. Ancak bu aşının maliyetinin yüksek olması nedeniyle Türkiye’de iki veya dört türe karşı koruyan versiyonun seçilme ihtimali yüksek.
Erkekler HPV Aşısı Olmalı mı?
Evet. HPV aşısı yalnızca kadınlar için değil, erkekler için de önemlidir. Çünkü virüs, erkeklerde penis, anal bölge ve baş-boyun kanserlerine yol açabilir. Aynı zamanda taşıyıcı olan erkekler, virüsü partnerlerine bulaştırabilir.
Dünyada 50’ye yakın ülke, HPV aşısını erkek çocuklarına da rutin olarak uyguluyor. İngiltere ve ABD gibi ülkelerde 12-13 yaşındaki erkek çocuklara aşı öneriliyor.
Türkiye’de erkek çocuklarının aşı kapsamına alınıp alınmayacağı konusunda net bir açıklama yapılmadı. Ancak uzmanlar, aşının toplum sağlığı açısından erkeklere de uygulanması gerektiğini savunuyor.
Rahim ağzı kanseri genç kadınları da tehdit ediyor! – Editörün Gözünden
Ücretsiz HPV Aşısı Geç Kalmış Ama Hayati Bir Adım
Ücretsiz HPV aşısı uygulaması, Türkiye’nin rahim ağzı kanseriyle mücadelede attığı önemli bir adım. Uzmanlar, aşının yaygınlaştırılmasıyla birlikte önümüzdeki yıllarda kanser vakalarının ciddi şekilde azalabileceğini belirtiyor.
Ayrıca tarama ve erken teşhis programlarının güçlendirilmesi de bu süreçte kritik önemde.
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, HPV aşısı ve erken teşhis programları sayesinde önümüzdeki 100 yıl içinde 60 milyon kanser vakası ve 45 milyon ölüm önlenebilir.
