H. pylori, çocuklarda mide ağrısı, Helicobacter pylori, Üre Nefes Testi ve çocuklarda karın ağrısı, ebeveynlerin son dönemde en sık araştırdığı sağlık konuları arasında yer alıyor. Çocuklarda görülen karın ağrısı, mide yanması, hazımsızlık ve şişkinlik çoğu zaman geçici sindirim sorunlarına bağlansa da, uzmanlara göre bazı vakalarda bu şikâyetlerin altında Helicobacter pylori (H. pylori) enfeksiyonu bulunabiliyor. Uzun süren ya da sık tekrarlayan mide yakınmalarında yalnızca belirtileri hafifletmeye odaklanmak yerine altta yatan nedenin araştırılmasının doğru tanı ve tedavi açısından önem taşıdığı belirtiliyor. Batıgöz Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Fikret İşbilir, özellikle devam eden mide şikâyetlerinde klinik değerlendirmenin ihmal edilmemesi gerektiğini ifade ediyor.
Çocuklarda her karın ağrısı masum olmayabilir
Karın ağrısı, çocukluk çağında en sık doktora başvuru nedenlerinden biri olarak öne çıkıyor. Beslenme alışkanlıklarındaki değişiklikler, viral enfeksiyonlar, kabızlık, gıda intoleransları veya stres gibi birçok farklı etken mide şikâyetlerine yol açabiliyor.
Ancak Uzm. Dr. Fikret İşbilir, bazı çocuklarda benzer belirtilerin H. pylori enfeksiyonu ile ilişkili olabileceğini belirtiyor. Uzun süredir devam eden ya da sık tekrar eden mide ağrısı, hazımsızlık, mide yanması, şişkinlik, bulantı ve karın üst bölgesinde rahatsızlık hissi bulunan çocuklarda, muayene sonrasında gerekli görülmesi halinde ileri tanı yöntemlerinin kullanılabildiğini ifade ediyor.
H. pylori nedir ve mideye nasıl yerleşiyor?
Helicobacter pylori, midenin asidik ortamında yaşayabilen nadir bakterilerden biri olarak biliniyor.
Uzm. Dr. Fikret İşbilir, mide asidinin normal şartlarda birçok mikroorganizmayı ortadan kaldırabilecek kadar güçlü olduğunu, ancak H. pylori bakterisinin salgıladığı özel enzim sayesinde bu ortamda yaşamını sürdürebildiğini belirtiyor. Zaman içerisinde mide zarına yerleşebilen bakterinin gastrit gelişimine zemin hazırlayabildiğini, bazı durumlarda ise ülser oluşumuyla ilişkilendirilebildiğini ifade eden İşbilir, bu nedenle yalnızca belirtileri baskılamaya yönelik yaklaşımların yeterli olmayabileceğini, çocuğun klinik tablosunun doğru yöntemlerle değerlendirilmesinin önem taşıdığını dile getiriyor.
Çocuklarda H. pylori belirtileri nelerdir?
H. pylori enfeksiyonu her çocukta aynı belirtilerle ortaya çıkmayabiliyor.
Uzmanlara göre özellikle uzun süre devam eden veya sık tekrar eden mide ağrısı, mide yanması, hazımsızlık, şişkinlik, bulantı ve karın üst bölgesinde hissedilen rahatsızlık duygusu dikkatle değerlendirilmesi gereken yakınmalar arasında yer alıyor.
Uzm. Dr. Fikret İşbilir, bu belirtilerin tek başına H. pylori anlamına gelmediğini, ancak klinik değerlendirme sonrasında gerekli görülen çocuklarda bakterinin araştırılmasının uygun olabileceğini ifade ediyor.
Çocuklarda H. pylori tanısı nasıl konuluyor?
Geçmiş yıllarda mide hastalıklarının değerlendirilmesinde endoskopi ilk seçeneklerden biri olarak öne çıkarken, günümüzde bazı çocuk hastalarda girişimsel olmayan yöntemlerden de yararlanılabiliyor.
Uzm. Dr. Fikret İşbilir, uygun görülen pediatrik hastalarda Üre Nefes Testi ile iğne, cerrahi işlem veya anestezi gerektirmeden H. pylori varlığının değerlendirilebildiğini belirtiyor. Testin çocuklar açısından korkutucu olmayan, konforlu ve güvenilir bir değerlendirme yöntemi olduğunu ifade ediyor.
Üre Nefes Testi nasıl uygulanıyor?
Yaklaşık 15 ila 30 dakika süren Üre Nefes Testi, bakterinin salgıladığı enzimin oluşturduğu değişiklikleri ölçmeye dayanıyor.
Uzm. Dr. Fikret İşbilir, uygulama sırasında önce çocuktan özel bir tüpe nefes örneği alındığını, ardından radyasyon içermeyen Karbon-13 (C-13) izotopu ile hazırlanmış meyve suyu tadında güvenli bir sıvının içirildiğini belirtiyor.
Bekleme süresinin ardından ikinci kez nefes örneği alındığını ifade eden İşbilir, eğer midede H. pylori bakterisi bulunuyorsa bakterinin içilen maddeyi parçalayarak nefes yoluyla ölçülebilen bir gaz oluşturduğunu, laboratuvar ortamında yapılan karşılaştırma sonucunda değerlendirmenin tamamlandığını aktarıyor.
Test öncesinde nelere dikkat edilmeli?
Doğru sonucun elde edilebilmesi için test öncesinde bazı hazırlık kurallarına uyulması gerekiyor.
Uzm. Dr. Fikret İşbilir, antibiyotiklerin ve mide asidini baskılayan ilaçların test sonucunu etkileyebileceğini belirtiyor. Bu nedenle antibiyotiklerin genel olarak testten en az dört hafta önce bırakılmış olması, mide asidini azaltan ilaçların ise hekim uygun gördüğünde testten yaklaşık iki hafta önce kesilmesi gerektiğini ifade ediyor.
Testten önce 6-8 saatlik açlık uygulanmasının önerildiğini de belirten İşbilir, kullanılan ilaçların bırakılma süresinin mutlaka doktor kontrolünde planlanması gerektiğinin altını çiziyor.
Amaç gereksiz ilaç kullanımını önlemek
Çocuklarda mide ağrısı görüldüğünde birçok aile çözümü doğrudan mide koruyucu ilaçlarda arayabiliyor.
Uzm. Dr. Fikret İşbilir ise mide yakınmalarının her zaman aynı nedenden kaynaklanmadığını belirterek yalnızca belirtilere bakılarak antibiyotik ya da mide koruyucu tedavi başlanmasının doğru bir yaklaşım olmadığını ifade ediyor.
Doğru tanı yöntemleriyle altta yatan nedenin belirlenmesinin hem gereksiz ilaç kullanımının önüne geçilmesine hem de uygun tedavi planının oluşturulmasına katkı sağlayacağını dile getiriyor.
Uzun süren mide şikâyetleri ihmal edilmemeli
Çocuklarda mide ağrısı ve hazımsızlık birçok farklı nedene bağlı gelişebiliyor. Bu nedenle her yakınmanın aynı şekilde değerlendirilmesi doğru olmayabiliyor.
Uzm. Dr. Fikret İşbilir, gerekli görülen çocuk hastalarda Üre Nefes Testinin H. pylori enfeksiyonunun değerlendirilmesine yardımcı olan güvenilir ve girişimsel olmayan yöntemlerden biri olduğunu ifade ediyor. Ancak test gerekliliği ile tedavi planının mutlaka çocuğun ayrıntılı muayenesi sonrasında hekim tarafından belirlenmesi gerektiğini vurguluyor.
Uzmanlara göre özellikle uzun süredir devam eden veya sık tekrarlayan mide ağrısı, hazımsızlık ve mide yanması gibi yakınmaların yalnızca geçici sindirim sorunu olarak değerlendirilmemesi, altta yatan nedenin doğru şekilde araştırılması çocuk sağlığının korunması açısından büyük önem taşıyor.
