Her yıl Ekim ayının ikinci Perşembe günü kutlanan Dünya Görme Günü, bu yıl 9 Ekim 2025’te “Erken Teşhis Körlüğü Önler” temasıyla göz sağlığına dikkat çekiyor.
Türk Oftalmoloji Derneği Genel Başkanı Prof. Dr. Huban Atilla, bu özel günün yalnızca farkındalık değil, aynı zamanda harekete geçme çağrısı olduğunu vurguluyor:
“Göz sağlığı, genel sağlığımızın ayrılmaz bir parçasıdır. Görme duyusu, dünyayı algılamamızın temelidir. Gözlerimizi ihmal etmeden, düzenli olarak koruma altına almalıyız.”
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünya genelinde yaklaşık 1 milyar insan, önlenebilir veya tedavi edilmemiş bir görme kusuruyla yaşıyor. Prof. Dr. Atilla’ya göre bu tablo, erken teşhis ve düzenli göz muayenelerinin önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
Göz Muayeneleri, Görme Kaybını Önlemenin En Etkili Yolu
Türk Oftalmoloji Derneği’nin verilerine göre Türkiye’de en sık görülen göz hastalıkları arasında katarakt, glokom, sarı nokta hastalığı (makula dejeneresansı), diyabete bağlı göz sorunları ve çocukluk çağı görme bozuklukları yer alıyor.
Bu hastalıkların çoğu, düzenli kontroller sayesinde erken dönemde tespit edilip tedavi edilebiliyor. Prof. Dr. Atilla, “Düzenli göz muayeneleri, görme kayıplarını önlemede en güçlü silahımızdır. Kişi şikayet yaşamasa bile belli aralıklarla göz doktoruna gitmek, ileride geri döndürülemez görme kayıplarının önüne geçebilir” diyor.
Ayrıca, göz muayeneleri sadece görme kusurlarını değil, hipertansiyon, diyabet veya nörolojik hastalıklar gibi sistemik rahatsızlıkların da erken teşhisinde yol gösterici olabiliyor.
Göz Sağlığını Korumak İçin 10 Temel Alışkanlık
Prof. Dr. Huban Atilla, göz sağlığını korumak için herkesin benimseyebileceği basit ama etkili 10 kural sıralıyor:
1. Gözlerinize değer verin
Gözler yaşam boyu hizmet eden bir organdır. Düzenli muayeneler, hastalıklar ortaya çıkmadan önlem almayı sağlar.
2. Sağlıklı ve dengeli beslenin
A, C ve E vitaminleri, çinko ve omega-3 yağ asitleri bakımından zengin besinler (balık, havuç, ıspanak, ceviz gibi) göz sağlığını destekler.
3. Sigara içmeyin
Sigara, katarakt ve makula dejenerasyonu riskini artırır. Prof. Dr. Atilla, “Sigaranın göz hücreleri üzerindeki oksidatif etkisi kalıcı hasara yol açabiliyor” diyor.
4. Gözlerinizi UV ışınlarından koruyun
Güneşin zararlı ultraviyole ışınları, gözde katarakt gelişimini hızlandırabilir. Güneş gözlüğü kullanmak, özellikle açık alanda çalışanlar için zorunluluk haline gelmeli.
5. Göz hijyenine özen gösterin
Ellerinizi yıkamadan gözlerinize dokunmayın. Makyaj ürünlerinizi paylaşmayın ve düzenli olarak yenileyin.
6. 20/20/20 kuralını uygulayın
Uzun süre ekrana bakmak gözleri yorar. Her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca 6 metre uzaktaki bir noktaya bakarak göz kaslarını rahatlatın. Prof. Dr. Atilla, “Çocuklarda uzun süreli tablet kullanımı, miyopi gelişimini hızlandırabiliyor” uyarısında bulunuyor.
7. Koruyucu gözlük kullanın
Kaynak, marangozluk veya kimyasallarla çalışma gibi riskli işlerde uygun gözlük takmak, kalıcı yaralanmaları önler.
8. Diyabet ve hipertansiyonu kontrol edin
Bu hastalıklar göz damarlarını etkileyerek kalıcı görme kaybına neden olabilir. Özellikle diyabet hastalarında düzenli retina muayenesi büyük önem taşır.
9. Çocuklarda erken muayeneyi ihmal etmeyin
Prof. Dr. Atilla, “Görme duyusunun geliştiği çocukluk döneminde düzenli göz muayenesi yapılmazsa, şaşılık veya göz tembelliği kalıcı hale gelebilir” diyor. Çocukların günde en az iki saat açık havada vakit geçirmesi, miyopi riskini azaltıyor.
10. Eski kozmetik ürünlerden kaçının
Son kullanma tarihi geçmiş makyaj malzemeleri göz enfeksiyonu riskini artırır. Ürünleri düzenli aralıklarla yenileyin ve fırçaları temiz tutun.
Görme Duyusu, Dünyayı Algılamanın Anahtarı
İnsan beynine ulaşan bilgilerin yaklaşık yüzde 80’i gözler aracılığıyla geliyor. Bu nedenle görme kaybı, yalnızca bir sağlık sorunu değil, aynı zamanda sosyal ve psikolojik yaşamı da doğrudan etkileyen bir durum.
Prof. Dr. Huban Atilla’ya göre “Gözler, yaşam kalitemizin aynasıdır. Erken teşhisle körlüğün büyük ölçüde önlenebilir olduğunu artık biliyoruz. Bu nedenle, her bireyin göz sağlığını düzenli kontrol ettirmesi hem kendi hem de toplum sağlığı açısından büyük önem taşır.”
Dünya Görme Günü, bu farkındalığı artırmak ve milyonlarca insanın görme kaybı yaşamadan hayatına devam etmesini sağlamak için güçlü bir hatırlatmadır.
