Aşırı sıcaklar ve yüksek nem, hipertansiyon hastalarında tansiyon dalgalanmalarını artırabilirken sıvı ve mineral kaybı da kalp-damar sisteminin yükünü artırabiliyor. Acıbadem Taksim Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Dr. Doğaç Çağlar Gürbüz, “Özellikle aşırı sıcaklarda kan basıncı kontrolünün ihmal edilmesi; bayılma, ritim bozuklukları, böbrek yetmezliği, kalp krizi ve hatta felç gibi hayati sorunlara yol açabilir” dedi. Yaz aylarında tansiyon hastalarının ilaç kullanımından beslenmeye, egzersizden sıvı tüketimine kadar birçok konuda daha dikkatli olması gerekiyor.
Yaz sıcaklarının artmasıyla birlikte terleme ve buna bağlı sıvı-mineral kaybı belirginleşirken, damarların genişlemesi de kan basıncında düşüşlere ve dalgalanmalara neden olabiliyor. Özellikle hipertansiyon tanısı bulunan kişilerde bu değişimler daha yakından takip edilmesi gereken bir tablo oluşturuyor. Kardiyoloji Uzmanı Dr. Doğaç Çağlar Gürbüz, “Aşırı sıcaklar sıvı ve mineral kaybının yanı sıra damarlarda genişlemeye neden oluyor. Bu durum kan basıncında ani düşüşlere veya dalgalanmalara zemin hazırlayabiliyor” ifadelerini kullandı.
Hipertansiyon neden “sessiz katil” olarak biliniyor?
Hipertansiyon uzun süre herhangi belirgin bir şikâyete yol açmadan ilerleyebiliyor. Bu nedenle kişinin kendisini iyi hissetmesi, kan basıncının normal olduğu anlamına gelmeyebiliyor. Dr. Doğaç Çağlar Gürbüz, “Ülkemizde her üç erişkinden biri hipertansiyon hastası. Ancak daha da önemlisi, henüz teşhis almamış ve tansiyon hastası olduğunun farkında olmayan çok büyük bir kitle bulunuyor. Hipertansiyonun ‘sessiz katil’ olarak adlandırılmasının temel nedeni de bu” dedi.
Özellikle yaz aylarında sıcağın etkisiyle ortaya çıkan baş dönmesi veya halsizlik gibi yakınmaların yalnızca hava sıcaklığına bağlanmaması gerekiyor. Dr. Gürbüz, “Aşırı sıcaklarda kan basıncının kontrolünün ihmal edilmesi bayılma, ritim bozuklukları, böbrek yetmezliği, kalp krizi ve felç gibi ciddi sonuçlara yol açabilir” uyarısında bulundu.
1. Susamayı beklemeden sıvı tüketin
Sıcak havalarda terleme yoluyla vücuttan yalnızca su değil, sodyum ve potasyum gibi mineraller de kaybediliyor. Sıvı kaybının belirginleşmesi kan dolaşımını etkileyerek kalbin iş yükünü artırabiliyor. Bu nedenle hipertansiyon hastalarının yaz aylarında sıvı tüketimine özellikle dikkat etmesi gerekiyor.
Dr. Doğaç Çağlar Gürbüz, “Tansiyon hastalarının susamayı beklemeden gün içerisinde yeterli sıvı tüketmesi büyük önem taşıyor. Genel olarak 2,5-3 litre sıvı tüketimi önerilebilir ancak kalp yetmezliği veya böbrek hastalığı gibi durumlarda sıvı miktarı mutlaka hekim önerisine göre belirlenmelidir” dedi.
2. Tansiyon ilacınızı sıcakta kendi kendinize değiştirmeyin
Yaz aylarında terlemeyle sıvı kaybının artması, bazı hipertansiyon ilaçlarının etkileriyle birlikte kan basıncının daha fazla düşmesine neden olabiliyor. Özellikle idrar söktürücü ilaç kullanan kişilerde bu durum daha fazla önem taşıyor.
Dr. Doğaç Çağlar Gürbüz, “İdrar söktürücü ilaçlar vücuttan su ve tuz atılımını artırarak kan basıncını düşürüyor. Yaz aylarında terlemeyle zaten sıvı kaybedildiği için bazı hastalarda bu etki daha belirgin hale gelebilir. Ancak hastaların ilaçlarını kendiliğinden kesmesi veya dozunu değiştirmesi doğru değildir; gerekli düzenleme kardiyolog tarafından yapılmalıdır” ifadelerini kullandı.
3. 11.00-16.00 arasında güneşe çıkmamaya çalışın
Günün en sıcak saatlerinde doğrudan güneşe maruz kalmak, özellikle hipertansiyon hastaları açısından ek bir yük oluşturabiliyor. Sıcaklık arttıkça vücudun ısı dengesini korumak için yaptığı değişiklikler kan basıncını etkileyebiliyor.
Kardiyoloji Uzmanı Dr. Doğaç Çağlar Gürbüz, “11.00-16.00 saatleri arasında doğrudan güneşe maruz kalmak damarlarda genişlemeye, kan basıncının hızlı şekilde düşmesine ve sıcak çarpması riskinin artmasına neden olabilir. Dışarı çıkmak zorundaysanız gölgeli alanları tercih edin ve mümkünse işlerinizi sabah erken saatlere veya akşamüstüne bırakın” dedi.
4. Yaz sofralarında tuz ve yağ yükünü azaltın
Sıcak havalarda ağır, yağlı ve aşırı tuzlu yiyeceklerin tüketilmesi hem sindirim sistemini hem de kalp-damar sistemini zorlayabiliyor. Hipertansiyon kontrolünün önemli parçalarından biri olan tuz tüketiminin sınırlandırılması yaz aylarında da ihmal edilmemeli.
Dr. Gürbüz, “Yaz aylarında zeytinyağlı yemekler, bol posalı sebzeler, taze meyveler ve hafif ızgaralardan oluşan Akdeniz tipi beslenme tercih edilebilir. Aşırı yağlı, tuzlu, kızartma türü yiyeceklerden uzak durmak ve öğünlerde aşırıya kaçmamak tansiyon kontrolü açısından önemlidir” diye konuştu.
5. Serinlemek için buz gibi duşa girmeyin
Kavurucu sıcaklarda hızlı şekilde serinlemek isteyen kişiler doğrudan çok soğuk veya buz gibi suyla duş alabiliyor. Ancak ani sıcaklık değişimleri damarların kısa sürede büzüşmesine neden olarak kan basıncını etkileyebiliyor.
Dr. Doğaç Çağlar Gürbüz, “Buz gibi suyun altına doğrudan girmek damarlarda ani büzüşmeye, yani vazokonstriksiyona neden olabilir. Bu da kan basıncının kısa sürede yükselmesine ve kalbe giden kan akışının etkilenmesine yol açabilir. Serinlemek için ılık su tercih edilmeli ve vücut ani sıcaklık değişimine maruz bırakılmamalıdır” dedi.
6. Sıcaktan klimaya geçerken dikkat edin
Dışarıdaki yüksek sıcaklıktan çok düşük sıcaklıktaki klimalı ortama aniden geçmek de vücudu zorlayabiliyor. Özellikle sıcak ve soğuk arasındaki keskin fark, damarların hızlı şekilde genişleyip daralmasına neden olarak tansiyon üzerinde dalgalanma oluşturabiliyor.
Dr. Gürbüz, “Dışarıdaki kavurucu sıcaktan aniden çok düşük sıcaklıktaki klimalı ortama geçmek, damar sisteminde ani kasılmalara neden olabilir. İç mekân sıcaklığının yaklaşık 22-24 derece civarında tutulması ve doğrudan klima havasına maruz kalınmaması daha uygun olacaktır” ifadelerini kullandı.
7. Egzersizi serin saatlere bırakın
Düzenli fiziksel aktivite hipertansiyon kontrolü açısından önemli olsa da yaz aylarında egzersizin yapıldığı saat daha fazla önem kazanıyor. Sıcak havada yoğun egzersiz, terlemeyi ve sıvı kaybını artırarak kalbin üzerindeki yükü yükseltebiliyor.
Kardiyoloji Uzmanı Dr. Doğaç Çağlar Gürbüz, “Tempolu yürüyüş, yüzme veya bisiklet gibi aktiviteler yapılabilir ancak yaz aylarında sabahın erken saatleri veya akşam saatleri tercih edilmelidir. Egzersiz öncesinde, sırasında ve sonrasında yeterli sıvı alınması da önemlidir” dedi.
8. Çay, kahve ve alkollü içecekleri abartmayın
Yaz aylarında soğuk kahveler, koyu çaylar ve alkollü içeceklerin tüketimi artabiliyor. Ancak özellikle yüksek miktarlarda tüketilen kafein ve alkol, bazı kişilerde kalp hızı ve tansiyon üzerinde istenmeyen etkilere neden olabiliyor.
Dr. Doğaç Çağlar Gürbüz, “Aşırı kafein ve alkol tüketimi kalp hızını artırarak ritim bozukluklarını ve tansiyon dalgalanmalarını tetikleyebilir. Yaz aylarında temel içeceğin su olması, diğer içeceklerin ise ölçülü tüketilmesi daha doğru bir yaklaşımdır” dedi.
9. Kıyafet seçimi de tansiyon kontrolünde önemli
Sıcak havalarda vücudun ısıyı uzaklaştırabilmesi için terin ciltten buharlaşması gerekiyor. Dar ve hava almayan kıyafetler bu doğal soğuma mekanizmasını zorlaştırarak vücut sıcaklığının yükselmesine katkıda bulunabiliyor.
Dr. Gürbüz, “Sıcak havalarda vücudu sıkmayan, hava geçirgenliği yüksek ve terletmeyen kıyafetler tercih edilmeli. Özellikle pamuklu veya keten kumaşlardan yapılmış, açık renkli ve bol kıyafetler vücudun ısı dengesini korumasına yardımcı olabilir” ifadelerini kullandı.
10. “Kendimi iyi hissediyorum” deyip tansiyon takibini bırakmayın
Tatil döneminde günlük rutinlerin değişmesi, tansiyon ölçümlerinin aksamasına ve doktor kontrollerinin ertelenmesine neden olabiliyor. Oysa hipertansiyonun belirti vermeden ilerleyebilmesi, düzenli takibi daha da önemli hale getiriyor.
Kardiyoloji Uzmanı Dr. Doğaç Çağlar Gürbüz, “Yazın rehavetine kapılıp ‘kendimi iyi hissediyorum’ diyerek tansiyon ölçümlerini bırakmak veya tatil nedeniyle doktor kontrollerini ertelemek büyük bir hata. Düzenli ölçüm yaparak değerlerinizi not etmeli, inatçı tansiyon düşüklüğü veya yüksekliği durumunda beklemeden kardiyoloğunuzla iletişime geçmelisiniz” dedi.
Sıcak havalarda bu belirtileri “normal” kabul etmeyin
Yaz aylarında baş dönmesi, göz kararması, belirgin halsizlik, bayılma hissi veya çarpıntı gibi şikâyetler ortaya çıktığında bunları yalnızca sıcak havaya bağlamamak gerekiyor. Özellikle hipertansiyon tedavisi gören kişilerde alışılmışın dışındaki tansiyon değerleri ve devam eden şikâyetler değerlendirilmelidir.
Dr. Doğaç Çağlar Gürbüz, “Sıcak havalarda ortaya çıkan her baş dönmesi veya halsizlik basit bir sıcaklık etkisi olmayabilir. Özellikle tekrarlayan veya şiddetlenen belirtilerde kan basıncının kontrol edilmesi ve gerektiğinde hekim değerlendirmesi yapılması önemlidir” diyerek yaz aylarında hipertansiyon hastalarının rutin takiplerini aksatmaması gerektiğini belirtti.
