Düşen bağışıklık zonayı çağırıyor!
Kış mevsiminde havaların soğuması solunum yoluyla geçen enfeksiyon riskini de artırıyor. Ancak bunun yanı sıra kışın zona görülme sıklığı da artıyor. Bunun nedeni zonanın bağışıklık sistemi düşük kişileri sevmesi. Öyle ki bağışıklık sistemi düşük kişilerde zona görülme oranı 100 kat artabiliyor. Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Deri Hastalıkları Uzmanı Dr. Aliye Sevdem Gülcan, “Bu dönemde grip, soğuk algınlığı gibi viral enfeksiyonlar arttığı için vücut daha savunmasız hale gelir. Eğer kişi çocuklukta suçiçeği geçirmişse, suçiçeğine neden olan varicella-zoster virüsü (VZV) tekrar aktive olarak zona hastalığını tetikleyebilir” dedi.
Zona, ya da tıbbi adıyla Herpes Zoster, halk arasında “gece yanığı” olarak bilinen bir hastalık olarak karşımıza çıkar. Bağışıklık sistemiyle yakından ilişkili olan bu durum, suçiçeği virüsünün yeniden aktif hale gelmesiyle ortaya çıkar. Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Deri Hastalıkları Uzmanı Dr. Aliye Sevdem Gülcan, zonanın ciddi komplikasyonlara yol açabildiğini ve aşılanmanın bu riskleri azaltmada büyük bir rol oynadığını ifade etti.
Zona Nedir ve Neden Ortaya Çıkar?
Zona, suçiçeği virüsünün (varicella-zoster) sinir köklerinde gizli kalması ve bağışıklık sisteminin zayıflamasıyla yeniden aktif hale gelmesiyle kendini gösterir. Dr. Gülcan, “Çocuklukta suçiçeği geçiren bireylerde bu virüs gizli kalır ve bağışıklık zayıfladığında zona olarak kendini belli eder” şeklinde açıklar. Gribal enfeksiyonlar, stres ve yorgunluk gibi faktörler bu hastalığın tetikleyicileri arasında yer alır.
Zona Belirtileri Nelerdir?
Zonada ilk belirti genellikle tek taraflı şiddetli bir ağrı şeklinde başlar. Bu ağrının ardından deri üzerinde kızarıklıklar ve su dolu kabarcıklar ortaya çıkar. Dökültüler 2-3 hafta boyunca devam eder ve kabuklanarak iyileşir. Nadiren dökültü olmadan da hastalık meydana gelebilir. Zona bazen yüz, göz veya kulak bölgesini etkileyerek görme veya duyma kaybı gibi ciddi sorunlara neden olabilir.
Kimler Risk Altındadır?
Bağışıklık sistemi zayıf olan bireylerde zona riski oldukça yüksektir. Kemoterapi veya radyoterapi görenler, organ nakli hastaları, HIV enfeksiyonu olanlar ve kronik hastalıklar nedeniyle bağışıklığı baskılayıcı ilaç kullanan bireyler özellikle risk altında yer alır. Ayrıca 50 yaş üzeri bireyler ve yoğun stres altındaki kişiler de risk grubunda bulunur.
Zona Tedavisi ve Aşılanmanın Önemi
Zona tedavisinde erken teşhis büyük bir önem taşır. Dr. Gülcan, “Hastalığın ilk 72 saatinde başlanan anti-viral ilaçlar, hastalığın sürecini ve şiddetini azaltabilir” diye belirtir. Ağrı kesiciler ve antibiyotikli kremler de belirtilerin hafifletilmesine destek sağlar.
Zona aşısı, hastalıktan korunmanın en etkili yollarından birini oluşturur. Aşı, hastalığı tamamen önlemese de şiddetini azaltabilir ve uzun süreli sinir ağrısı olan postherpetik nevralji riskini düşürebilir. 50 yaş üzeri bireylerin ve bağışıklığı zayıflamış kişilerin aşılanması önerilir.
Hastalıktan Korunmak İçin Öneriler
Zona hastalığının yayılmasını önlemek için şu kurallara dikkat etmek gerekir:
- Dökültü bölgelerini kapalı tutmak.
- Kişisel eşyaları başkalarıyla paylaşmamak.
- El hijyenine özen göstermek.
- Bağışıklığı baskılanmış bireylerle temastan kaçınmak.
