Okul Dönemiyle Birlikte Enfeksiyonlar Artıyor

Okulların açılması ve havaların soğumasıyla birlikte çocuklarda soğuk algınlığı ve üst solunum yolu enfeksiyonları daha sık görülebiliyor. Bu dönemde ilaç kullanımının yanı sıra bağışıklığı desteklemek amacıyla vitamin ve mineral takviyelerine yönelim de artabiliyor. Ancak çocuklarda kullanılan bazı ilaç ve takviye ürünlerinin ağız ve diş sağlığı açısından da değerlendirilmesi gerekiyor.

Çocuk Diş Hekimliği Uzmanı Dt. Nurgül Demir, özellikle şurup, çiğnenebilir tablet ve ağızda uzun süre kalan bazı preparatların içerikleri ve kullanım şekilleri nedeniyle çürük riskini etkileyebileceğine dikkat çekti. Demir, ilaçların tedavi amacıyla kullanılmasının ağız ve diş sağlığı açısından herhangi bir risk taşımadığı anlamına gelmediğini belirtti.

Enfeksiyonlarla birlikte ilaç kullanımı da artıyor

Çocuklarda okul döneminin başlaması ve hava sıcaklıklarının düşmesiyle birlikte üst solunum yolu enfeksiyonlarının daha sık görülmesi, ilaç kullanımının da artmasına neden olabiliyor. Özellikle küçük çocuklarda ilaçların daha kolay kullanılabilmesi amacıyla tercih edilen şurup formları, bazı vitamin preparatları ve çiğnenebilir tabletler bu dönemde daha fazla gündeme geliyor.

Diş çürüğü denildiğinde çoğunlukla şekerli yiyecek ve içecekler akla gelse de bazı ilaçların ve takviyelerin içerikleri de ağız sağlığı açısından önem taşıyor. Ürünlerin şeker içeriğinin yanı sıra asidik özellik taşıması, diş yüzeyleriyle temas süresi ve gün içerisinde ne sıklıkta kullanıldığı da değerlendirilmesi gereken faktörler arasında yer alıyor.

Bu nedenle hastalık dönemlerinde yalnızca kullanılan ilacın tedavi edici özelliğine değil, ağız ve diş sağlığı açısından oluşturabileceği koşullara da dikkat edilmesi gerekiyor.

Şuruplarda içerik ve kullanım şekli önem taşıyor

Çocukların ilaç kullanımını kolaylaştırmak ve tadı daha kabul edilebilir hale getirmek amacıyla bazı sıvı ilaçlarda şeker veya tatlandırıcılar bulunabiliyor. Bunun yanında bazı preparatların asidik özellik taşıması ve diş yüzeyleriyle uzun süre temas etmesi de ağız sağlığı açısından önem taşıyabiliyor.

Özellikle gün içerisinde birden fazla kez kullanılan veya uzun süre devam edilmesi gereken ilaçlarda bu faktörlerin daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini belirten Dt. Nurgül Demir, “Kullanılan ilacın ağızda kalma süresi, kullanım sıklığı, içeriği ve çocuğun ağız hijyeni birlikte değerlendirilmelidir.” dedi.

Kronik hastalıklar nedeniyle düzenli ilaç kullanan çocuklarda ise ağız ve diş sağlığının daha yakından takip edilmesi önem taşıyor. Çocukların ağız hijyenini sağlamada yaşayabileceği güçlüklerin yanı sıra süt dişlerinin yapısal özellikleri de çürük riskinin değerlendirilmesinde dikkate alınması gereken unsurlar arasında bulunuyor.

Vitamin ve mineral takviyeleri de diş sağlığı açısından değerlendirilmeli

Çocuklarda hastalık dönemlerinde yalnızca ilaç kullanımı değil, vitamin ve mineral takviyelerinin kullanımı da artabiliyor. Özellikle şurup formundaki ürünlerin yanı sıra çiğnenebilir vitamin tabletleri ve ağız içerisinde uzun süre kalan bazı multivitamin preparatlarının içeriğine dikkat edilmesi gerekiyor.

Şeker içeren ve ağız içerisinde uzun süre kalan ürünlerin dişlerin şekerle temas süresini uzatabileceğini belirten Demir, günlük kullanılan vitamin preparatlarında yalnızca ürünün içerdiği vitamin ve minerallerin değil, şeker içeriğinin ve kullanım şeklinin de dikkate alınması gerektiğini ifade etti.

Vitamin ve mineral takviyelerinin gelişigüzel kullanılmaması gerektiğini vurgulayan Dt. Nurgül Demir, “Çocuğun gerçekten takviyeye ihtiyaç duyup duymadığı öncelikle hekim tarafından değerlendirilmelidir. Ağız ve diş sağlığı açısından risk taşıyan çocuklarda ise çocuk doktoru ile çocuk diş hekiminin görüşleri birlikte ele alınmalı ve çocuğa özel planlama yapılmalıdır.” dedi.

Bu nedenle çocuklara vitamin veya mineral desteği başlanmadan önce gerçekten bir gereksinim olup olmadığının değerlendirilmesi önem taşıyor. Özellikle düzenli ilaç kullanan veya ağız ve diş sağlığı açısından risk taşıyan çocuklarda farklı uzmanlık alanlarının değerlendirmelerinin birlikte ele alınması gerekebiliyor.

Astım ilacı kullanan çocukların ağız sağlığı da takip edilmeli

Bazı çocukların kronik hastalıkları nedeniyle uzun süreli veya düzenli ilaç kullanması gerekebiliyor. Özellikle inhaler ilaç kullanan çocuklarda ağız kuruluğu ve ağız ortamındaki değişikliklerin ağız ve diş sağlığı açısından takip edilmesi gerektiğine dikkat çeken Demir, kullanılan ilacın türü ve uygulama şeklinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Bu çocuklarda düzenli diş kontrollerinin aksatılmaması ve ağız hijyeni alışkanlıklarının hastalık dönemlerinde de sürdürülmesi önem taşıyor. Hastalık nedeniyle günlük rutinlerin değişmesi, diş fırçalama alışkanlığının bırakılmasına neden olmamalı.

İlaç kullanan çocuklarda çürükten korunmak için 5 öneri

Hastalık ve ilaç kullanım dönemlerinde çocukların ağız ve diş sağlığını korumak için günlük alışkanlıkların mümkün olduğunca sürdürülmesi gerekiyor. Bu süreçte dikkat edilmesi gereken başlıca noktalar şöyle:

Şeker tüketimi sınırlandırılmalı: Uzun süreli veya sık tekrarlanan ilaç kullanım dönemlerinde şekerli ve yapışkan ara öğünlerin tüketimi mümkün olduğunca azaltılmalı.

İlaç sonrasında ağız suyla çalkalanabilir: Özellikle asidik özellik taşıyan ürünlerin ardından ağız suyla temizlenebilir. Dişlerin hemen fırçalanması yerine fırçalama zamanı kullanılan ürünün özelliklerine göre değerlendirilmelidir.

Mümkün olduğunda şekersiz alternatifler tercih edilmeli: İlaç veya vitamin seçimi sırasında hekime danışılarak şekersiz alternatiflerin bulunup bulunmadığı öğrenilmeli.

Düzenli diş kontrolleri aksatılmamalı: Çürük riski yüksek veya kronik hastalık nedeniyle uzun süre ilaç kullanan çocuklarda kontrol aralıkları çocuk diş hekimi tarafından belirlenmeli.

Ağız bakım rutini hastalık döneminde de sürdürülmeli: Çocuk hastalandığında diş fırçalama alışkanlığı bırakılmamalı; yaşa ve çürük riskine uygun ağız bakım ürünleri kullanılmalı.

Hastalık sonrasında ağızdan nefes almaya dikkat

Üst solunum yolu enfeksiyonları sırasında burun tıkanıklığına bağlı olarak ağızdan nefes alma geçici şekilde görülebiliyor. Ancak enfeksiyonun geçmesinden sonra bu alışkanlığın devam etmesi durumunda altta yatan nedenlerin değerlendirilmesi gerekiyor.

Uzun süre devam eden ağızdan nefes almanın ağız kuruluğunun yanı sıra yüz ve çene gelişimi açısından da değerlendirilmesi gerektiğini belirten Demir, çocuk iyileştikten sonra da ağzı açık uyuma, horlama veya ağızdan nefes alma gibi durumların devam etmesi halinde uzman değerlendirmesine başvurulması gerektiğini ifade etti.

Bu tür belirtilerin devam etmesi halinde çocuk doktoru ve çocuk diş hekiminin yanı sıra gerektiğinde kulak burun boğaz uzmanının da değerlendirme sürecine dahil edilmesi gerekebiliyor.

Hastalık döneminde ağız ve diş sağlığı ihmal edilmemeli

Çocuklarda enfeksiyon dönemleri, ilaç ve takviye kullanımının arttığı bir süreç olurken ağız ve diş sağlığının da bu dönemin bir parçası olarak ele alınması gerekiyor. Kullanılan ürünün içeriği, kullanım sıklığı ve ağızda kalma süresi gibi özelliklerin yanı sıra çocuğun ağız hijyeni ve mevcut diş sağlığı birlikte değerlendirilerek hareket edilmesi önem taşıyor.

Özellikle uzun süreli ilaç kullanan, kronik hastalığı bulunan veya çürük açısından risk taşıyan çocukların düzenli diş kontrollerinin sürdürülmesi, olası sorunların erken fark edilmesine yardımcı olabilir. Hastalık sonrasında devam eden ağızdan nefes alma, ağız açık uyuma veya horlama gibi belirtilerin de göz ardı edilmemesi gerekiyor.