Paratiroid adenomu, halsizlik, yorgunluk, sırt ve bel ağrısı gibi günlük hayatı zorlaştıran şikâyetlerin arkasındaki gizli nedenlerden biri olabilir. Basit bir kan testiyle teşhis edilebilen bu hastalık, tedavi edilmediğinde kalp, damar ve böbreklerde kalıcı hasarlara yol açabiliyor.
Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri Genel Cerrahi ve Endokrin Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Erhan Ayşan, “Paratiroid adenomu, yıllarca fark edilmeyebilen, ancak basit bir kan testiyle ortaya çıkarılabilen sinsi bir hastalıktır. Teşhisin gecikmesi durumunda kalıcı sağlık sorunlarıyla da karşı karşıya kalınabiliyor.” diyerek önemli uyarılarda bulundu.
Paratiroid Adenomu Nedir?
Paratiroid adenomu, paratiroid bezlerinden kaynaklanan iyi huylu bir tümördür. Tümör kelimesi genellikle kanser ile ilişkilendirilse de bu durum kanser değildir. Ancak, sinsi ilerleyerek vücudun birçok organına zarar verebilir.
Prof. Ayşan, “Bu hastaların kanında kalsiyum değeri yüksek çıkar. Kandaki yüksek kalsiyum başta kalp ve damarlar olmak üzere birçok sistemi olumsuz etkiler.” diyerek erken teşhisin önemine dikkat çekti.
Belirtiler Neden “Gizli” Seyrediyor?
Paratiroid bezleri vücudun en küçük organlarıdır ve kalsiyum dengesini sağlamak için parathormon salgılar. Adenom geliştiğinde ise bu hormon fazla üretilir, bu da kanda kalsiyumun yükselmesine yol açar.
Prof. Dr. Erhan Ayşan, bu durumu şöyle açıklıyor:
“Yüksek kalsiyum, damarlarda ve organlarda birikerek hasara yol açar. Hastalık üç nedenle ‘gizli’ kabul edilir: Bezlerin çok küçük olması, belirtilerin sinsi ilerlemesi ve ameliyat sırasında bu bezleri bulmanın zorluğu.”
Paratiroid Adenomu Belirtileri Nelerdir?
Hastalık çoğu zaman farklı rahatsızlıklarla karıştırılıyor. En sık görülen belirtiler şunlar:
-
Halsizlik ve sürekli yorgunluk
-
Geçmeyen sırt ve bel ağrıları
-
Depresif ruh hali
-
Kas güçsüzlüğü
-
Böbrek taşı ve böbrek yetmezliği riskinde artış
Prof. Ayşan, “Şikâyetler birçok hastalıkla karıştırıldığı için teşhis gecikebiliyor. Oysa kanda kalsiyumun 10’un üzerinde olması paratiroid adenomunu akla getirmeli.” uyarısını yaptı.
Yüksek Kalsiyumun Vücuda Zararları
Kandaki yüksek kalsiyum özellikle kalp ve damar sağlığı için risk oluşturuyor.
Prof. Ayşan, “Fazla kalsiyum damar duvarına tutunarak önce daralmaya sonra tıkanmaya neden oluyor. Bu durum kalpte olursa kalp krizi, beyinde olursa inme, böbrekte olursa kalıcı yetmezlik görülebiliyor.” ifadelerini kullandı.
Dünya Sağlık Örgütü’nün son yıllarda kalsiyumun üst sınırını 10,5’tan 10’a indirmesi, bu maddenin yüksekliğinin ne kadar tehlikeli olduğunun bir göstergesi.
Paratiroid Adenomu Tedavisi Nasıl Yapılır?
Paratiroid adenomunun tek tedavi yöntemi cerrahi. İlaçlarla kontrol altına alınması mümkün değil.
Prof. Dr. Erhan Ayşan, “Ameliyat öncesinde ultrasonografi ve sintigrafi ile adenomun yeri belirlenmeye çalışılır. Fakat bu her zaman başarılı olmaz. Ameliyat kimi zaman 30 dakika sürer, kimi zaman 3 saat.” dedi.
Başarılı bir ameliyat sonrası iyileşme oldukça hızlı gerçekleşiyor. Hastalar, yüksek kalsiyumun kandan temizlenmesiyle daha ilk gün kendilerini enerjik hissetmeye başlıyor. Özellikle genç ve orta yaş gruplarında halsizlik ve depresif bulguların kısa sürede ortadan kalktığı biliniyor.
Erken Teşhis Neden Önemli?
Prof. Dr. Ayşan, “Basit bir sabah aç karna kalsiyum testi bile hayat kurtarıcı olabilir. Aile Sağlığı Merkezlerinde bile yapılabilen bu test sayesinde hastalık erkenden saptanabilir.” diyerek şu uyarıyı ekledi:
“Halsizlik, yorgunluk ve yaygın vücut ağrıları yaşayan, ancak tanı konulamayan kişilerin mutlaka kalsiyum değerine baktırması gerekir. Değer 10’un üzerindeyse bir endokrin uzmanına başvurulmalıdır.”
Sessiz Ama Tehlikeli Bir Hastalık
Paratiroid adenomu, nadir görülmesine rağmen ciddi sonuçlara yol açabilen sinsi bir hastalık. Kalp krizi, felç ve böbrek yetmezliği gibi hayati riskler oluşturabilen bu hastalıkta erken teşhis büyük önem taşıyor.
Prof. Dr. Erhan Ayşan’ın da vurguladığı gibi, basit bir kan testiyle teşhis edilebilen paratiroid adenomu, zamanında tedavi edilirse hastaların yaşam kalitesini hızla yükseltiyor.
