Prostat kanseri tedavisinde yapay zeka ile geliştirilen yeni yöntem, hastaların dörtte birinin yaşam süresini uzatabilir. İngiltere merkezli araştırma, özellikle metastaz yapmamış hastalarda ilaca duyarlılığı öngörebilen bu teknolojinin, tedavi yaklaşımını değiştirebileceğini gösterdi.
Prostat Kanseri Dünyada Ne Kadar Yaygın?
Prostat kanseri, dünya genelinde erkeklerde en sık görülen kanser türlerinden biri. Sağlık Bakanlığı verilerine göre Türkiye’de, erkeklerde akciğer kanserinden sonra en sık rastlanan ikinci kanser türü. Özellikle 50 yaş üstü erkeklerde görülme sıklığı artıyor. Ailede prostat kanseri öyküsü, genetik faktörler ve yaş, en önemli risk faktörleri arasında.
Yapay Zeka Sayesinde Kişiselleştirilmiş Tedavi
İngiltere’deki University College London ve Institute of Cancer Research’ten bilim insanları, prostat kanseri tümörlerinden alınan görüntüleri yapay zeka ile analiz ederek, hangi hastaların abirateron adlı ilaçtan fayda görebileceğini belirledi.
Bu ilaç, genellikle kanserin diğer organlara yayıldığı ileri evre hastalara veriliyordu. Ancak yeni yapay zeka sistemi sayesinde, kanseri henüz yayılmamış bazı hastaların da bu tedaviden fayda görebileceği belirlendi.
İnsan Gözünün Göremediğini Algılıyor
Araştırmanın başındaki isim Prof. Nick James, “Abirateron bugüne kadar ileri derece prostat kanseri olan yüz binlerce erkeğin ömrüne katkı sağladı. Ancak artık, yayılmamış hastalarda da bu ilacın faydalı olabileceğini biliyoruz” dedi.
James, insan gözünün tümör örnekleri arasındaki farkı ayırt edemediğini, ancak yapay zekanın bu ayrımı başarıyla yapabildiğini vurguladı.
Ölüm Riski Neredeyse Yarıya İniyor
American Society of Clinical Oncology toplantısında sunulan bulgulara göre, prostat kanseri hastalarının dörtte biri bu yeni yöntemden fayda görebilir. Bu hastalarda ölüm riskinin neredeyse %50 oranında azalabileceği öngörülüyor. Bu, mevcut tedavi protokollerinin yeniden gözden geçirilmesini gündeme getirdi.
Erkekler için “ADAM”la doğum kontrolü – Editörün Gözünden
Abirateron Herkese Uygun Değil
İlaç her ne kadar etkili olsa da, bazı yan etkileri de beraberinde getiriyor. Prof. James, “Abirateron yüksek tansiyon ve karaciğer problemleri nedeniyle izlem gerektiriyor. Ayrıca kalp krizi ve diyabet riskini hafifçe artırabiliyor. Bu yüzden sadece gerçekten fayda görecek hastalara verilmesi önemli” dedi.
İlacın Fiyatı ve Erişilebilirliği
İlacın patent süresi 2022’de sona erdi. Bu gelişmeyle birlikte, kutu fiyatı 77 sterline (yaklaşık 4.000 TL) kadar düştü. Türkiye’de de reçeteli olarak satılan bu ilaç, bazı durumlarda Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından da karşılanabiliyor.
Yapay Zeka ile Daha Hedefe Yönelik Tedavi Mümkün
Bu gelişme, kanser tedavisinde “herkese aynı tedavi” anlayışından uzaklaşıldığını ve kişiselleştirilmiş tıbbın önünün açıldığını gösteriyor. Artık yapay zeka desteğiyle, hangi hastanın standart hormon tedavisi ve radyoterapiyle, hangisinin ise abirateron gibi daha agresif tedavilerle daha iyi sonuç alabileceği belirlenebilecek.
