Uzmanlar uyarıyor: Neredeyse her çocuk 2 yaşına kadar RSV geçiriyor
RSV nedir, neden bu kadar tehlikeli?
Respiratuar sinsityal virüs (RSV), özellikle bebekler ve küçük çocuklar için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Çocukların neredeyse %90’ı, 2 yaşına kadar en az bir kez RSV ile enfekte oluyor. Konuyla ilgili açıklama yapan Prof. Dr. Eda Kepenekli, RSV’nin dünya genelinde bebeklerde ve erken çocukluk döneminde görülen alt solunum yolu enfeksiyonlarının en önemli nedenlerinden biri olduğunu belirtti. “RSV genellikle soğuk algınlığı gibi başlasa da, bronşiyolit ve zatürre gibi ciddi alt solunum yolu enfeksiyonlarına neden olabilir” diyen Prof. Dr. Kepenekli, virüsün özellikle 1 yaş altı bebekler için büyük tehlike oluşturduğunu vurguladı.
1 yaş altı bebeklerin %80’i RSV’ye yakalanıyor
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, RSV çocuklardaki akut solunum yolu enfeksiyonlarının %60’ından ve 1 yaş altındaki bebeklerde ise %80’inden sorumlu. Prof. Dr. Eda Kepenekli, “RSV, bebeklik döneminde görülen bronşiyolit vakalarının %90’ında etken virüstür. Tüm zatürrelerin ise neredeyse yarısından sorumludur” dedi.
Bebeklik döneminde geçirilen ağır RSV enfeksiyonlarının ilerleyen yaşlarda kronik akciğer hastalıkları ve astım gelişimiyle ilişkili olduğuna dikkat çeken Kepenekli, “Şiddetli RSV geçiren çocukların daha sonra tekrarlayan solunum problemleri yaşama riski yüksektir” ifadelerini kullandı.
Belirtiler grip ve COVID-19 ile karışabiliyor
RSV belirtileri genellikle diğer solunum yolu enfeksiyonlarına benzediğinden kolayca influenza (grip) ya da COVID-19 ile karıştırılabiliyor. Burun akıntısı, öksürük, ateş, hapşırma, hırıltı, iştahsızlık ve nefes alma güçlüğü en yaygın belirtiler arasında. Özellikle küçük bebeklerde huzursuzluk, beslenme sorunları ve ciddi solunum problemleri görülebiliyor. “RSV enfeksiyonları mevsimsel seyir gösterir ve genellikle kış aylarında başlar. Ancak iklim değişikliği ve pandemilerin etkisiyle artık daha erken dönemlerde de görülebiliyor ” diyen Prof. Dr. Kepenekli, tanı konulması için laboratuvar testlerinin önemini vurguladı.
Antibiyotik direnci öldürdü! – Editörün Gözünden
RSV son derece bulaşıcı
RSV, öksürük, hapşırık, öpüşme ve ortak eşya kullanımı yoluyla kolayca bulaşabiliyor. Virüs, yıkanmamış ellerde yarım saatten fazla hayatta kalabiliyor. Bu nedenle el hijyenine dikkat edilmesi ve enfekte kişilerle temastan kaçınılması hastalıktan korunmada büyük önem taşıyor. “RSV son derece bulaşıcı bir virüstür. Enfekte kişilerin başkalarıyla yakın temasından kaçınılması, hatta mümkünse maske kullanılması önerilir. Ellerin sık sık yıkanması, özellikle çocukları korumak açısından hayati önem taşır,” uyarısında bulunan Kepenekli, koruyucu önlemlerin titizlikle uygulanması gerektiğini söyledi.
Aşı ve antikor uygulamaları umut veriyor
Son yıllarda ABD ve bazı ülkelerde RSV’ye karşı aşılar geliştirildi. Ayrıca gebelikte yapılan aşılarla bebeklerin doğumdan sonra korunması sağlanabiliyor. RSV’ye özel antikor uygulamaları da hastalık yükünü azaltmak için kullanılıyor. Türkiye’de ise şu anda yalnızca yüksek riskli bebekler için onaylı bir antikor mevcut. “Bu uygulamalar, hastaneye yatış oranlarını ve komplikasyonları azaltmada etkili oluyor. Ancak ülkemizde bu koruyucu yöntemlerin henüz yaygınlaşmadığını görüyoruz ” diyen Kepenekli, gelişmelerin umut verici olduğunu ancak farkındalığın daha da artması gerektiğini söyledi.
RSV farkındalığı neden bu kadar önemli?
RSV, sıradan bir soğuk algınlığı gibi düşünülse de özellikle bebek ve küçük çocuklarda zatürre ve bronşiyolit gibi ciddi sonuçlara yol açabiliyor. Prof. Dr. Eda Kepenekli, ailelerin belirtileri ciddiye almasının hayati olduğunu belirterek şu uyarılarda bulundu: “Aileler bazen basit bir burun akıntısını önemsemeyebilir. Ancak bu, RSV gibi ciddi bir enfeksiyonun habercisi olabilir. Bu nedenle solunum yolu şikayetleri olan çocuklar mutlaka hekim tarafından değerlendirilmelidir.”
Ayrıca, bir kez RSV enfeksiyonu geçirmek, tekrar enfekte olmayı önlemiyor. Prof. Dr. Kepenekli, “Aynı sezonda bile tekrar RSV’ye yakalanmak mümkün. Bu nedenle ‘bir kere geçirdi, artık bağışıklık kazandı’ düşüncesi doğru değil” diyerek ebeveynlerin yanlış bilgiyle hareket etmemesi gerektiğini vurguladı.
RSV’yi ciddiye alın, koruyucu önlemleri unutmayın
RSV, çocuklarda en sık görülen ve en ciddi sonuçlara yol açabilen solunum yolu virüslerinden biri. Belirtilerin diğer virüslerle karıştırılabilir olması, farkındalığı daha da önemli kılıyor. Ebeveynlerin hem hijyen kurallarına uyması hem de şikayetleri olan çocuklarını zaman kaybetmeden doktora götürmesi, RSV kaynaklı komplikasyonların önlenmesinde kritik rol oynuyor.
