Yeni H3N2 varyantı, dünya genelinde grip sezonunun daha hızlı ve daha farklı bir dinamikle ilerlemesine neden oluyor. Son haftalarda İngiltere, Japonya ve Güney Yarım Küre’den gelen veriler, bu yeni alt soyun beklenenden daha erken dönemde baskın hale geldiğini gösteriyor. İç Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Cengiz Duygulu, bu yıl influenza A’nın seyrinin alışılmış grip modellerinden ayrıştığına dikkat çekerek varyanta yönelik önemli uyarılarda bulunuyor.
Yeni H3N2 Varyantı Neden Gündemde?
H3N2 influenza A’nın sürekli mutasyon geçiren alt türlerinden biri. Ancak bu sezonda bilim dünyasını şaşırtan nokta, K alt soyunun çok kısa sürede yüzde 90’a varan oranlarla baskın hale gelmesi. İngiltere ve Japonya’da grip sezonunun daha başında tablo tamamen bu alt soya kaymış durumda.
Uzm. Dr. Duygulu, bu durumun neden dikkatle izlenmesi gerektiğini şu sözlerle anlatıyor:
“H3N2’nin K alt soyunun bu kadar erken dönemde hakim olması, aşı ile dolaşımdaki virüs uyumu arasında fark olabileceğini düşündürüyor. Böyle hızlı bir değişimi ilk kez görüyoruz.”
Aşılar her yıl bir önceki sezonun baskın türlerine göre güncellendiği için, varyantın bu ani sıçrayışı bilimsel çevrelerde “uyum farkı olabilir mi?” sorusunu gündeme taşıyor.
Grip Aşısı Bu Yıl Ne Kadar Korur?
2024–2025 sezonu için hazırlanan grip aşılarında H3N2’nin J ve J.2 alt soyları temel alınmıştı. Ancak Güney Yarım Küre sezonunun sonunda K alt soyunun hızla baskın hale gelmesi, küresel ölçekte influenza uzmanlarını alarma geçirdi.
Yine de Dr. Duygulu, aşıyla ilgili yanlış algıyı düzeltme gereği duyuyor:
“Aşı, alt soylar değişse bile ağır hastalık, yoğun bakım gereksinimi ve ölüm riskini belirgin şekilde azaltır. Bu yıl farklı bir grip seyri bekliyoruz ama aşı hâlâ en önemli koruyucu araç.”
Yeni H3N2 Varyantının Belirtileri Neler?
Türkiye’de ekim ayının son iki haftasında influenza bildirimi yok. Bu nedenle varyantın ülkemizdeki klinik etkisini değerlendirmek için henüz erken. Ancak uluslararası veriler, geçen yılki H3N2 seyrine benzer bir tabloya işaret ediyor.
Bu doğrultuda yeni varyantın en sık görülen belirtileri:
-
Ani başlayan yüksek ateş
-
Kas ve eklem ağrıları
-
Şiddetli halsizlik
-
Kuru öksürük
-
Baş ve göz çevresinde ağrı
-
Üşüme – titreme
Belirtilerin hızlı başlaması ve gün içinde şiddetlenmesi, varyantın dikkat çeken yönlerinden biri.
Yeni H3N2 Daha Ağır Seyreder mi?
Erken dönem gözlemleri, hastane başvurularının ve zatürre benzeri komplikasyonların geçen yılki H3N2 dalgasına yakın olduğunu gösteriyor. Bu nedenle risk grubundaki kişilerin çok daha dikkatli olması gerekiyor.
Risk grupları arasında:
-
65 yaş üstü bireyler
-
Hamileler
-
Diyabet, KOAH, kalp ve böbrek hastalığı olanlar
-
Sağlık çalışanları
-
Yaşlı bakım evi çalışanları
-
Bağışıklık sistemi zayıflatılmış hastalar
Uzm. Dr. Duygulu özellikle bu gruplara yönelik bir uyarı yapıyor:
“Risk grubundaki kişilerin grip aşılarını geciktirmeden yaptırmaları gerekiyor. Gripte en etkili korunma hâlâ aşılamadır.”
Türkiye’de Kış Dalga Beklentisi
Her yıl olduğu gibi bu yıl da kış aylarında belirgin bir grip dalgası bekleniyor. Ancak yeni varyant nedeniyle dalganın daha erken başlaması ihtimali bulunuyor. Özellikle kapalı ortamların daha yoğun kullanıldığı kasım-şubat dönemine dikkat çekiliyor.
Topluma yönelik temel korunma önerileri:
-
Kalabalık ortamlarda maske kullanımı
-
Ellerin sık sık sabunla yıkanması
-
İyi havalandırılmayan kapalı alanlardan kaçınmak
-
Risk gruplarının mutlaka aşılanması
Hangi Belirtilerde Doktora Başvurulmalı?
Aşağıdaki belirtilerin görülmesi durumunda vakit kaybetmeden uzman değerlendirmesi öneriliyor:
-
Yüksek ve düşmeyen ateş
-
Nefes darlığı
-
Genel durum bozukluğu
-
İstirahatle geçmeyen halsizlik
-
Bilinç bulanıklığı veya ciddi baş dönmesi
Dr. Duygulu, özellikle solunum sıkıntısının ihmal edilmemesi gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullanıyor:
“Yeni H3N2 varyantı, risk grubundakilerde daha ağır tablolar oluşturabilir. Belirtileri hafife almak yerine erken başvuru, hastalığın seyrini ciddi şekilde değiştirebilir.”
