MS hastalığı, kadınlarda daha erken yaşta ortaya çıkabilen ve merkezi sinir sistemini etkileyen kronik bir hastalık olarak dikkat çekiyor. Özellikle MS belirtileri, uyuşma, karıncalanma, görme bozukluğu, güç kaybı ve denge sorunları gibi şikayetlerle kendini gösterebiliyor. Uzmanlara göre hastalığın erken belirtilerini tanımak, yaşam kalitesini korumak ve tedavi sürecine zamanında başlamak açısından büyük önem taşıyor.
30 Mayıs Dünya MS Günü kapsamında değerlendirmelerde bulunan Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Sultan Tarlacı, MS’in yalnızca genetik nedenlerle ortaya çıkan bir hastalık olmadığını, bağışıklık sistemi, çevresel faktörler ve bazı biyolojik süreçlerin birlikte rol oynadığı karmaşık bir tablo olduğunu ifade etti.
MS Hastalığı Nedir ve Neden Ortaya Çıkar?
MS (Multiple Skleroz), bağışıklık sisteminin yanlışlıkla beyin ve omurilikte bulunan sinir dokularına saldırması sonucu gelişen kronik bir nörolojik hastalık olarak tanımlanıyor.
Prof. Dr. Sultan Tarlacı’ya göre normal şartlarda bağışıklık sistemi sinir sistemine zarar vermezken, bazı mekanizmaların bozulması sonucunda savunma sistemi kendi dokularını yabancı olarak algılayabiliyor. Bu durum sinir hücrelerini çevreleyen miyelin kılıfında hasara neden oluyor ve sinir iletiminde bozulmalar ortaya çıkıyor.
Hastalığın belirtilerinin hangi bölgede hasar oluştuğuna göre değişebildiğini belirten Prof. Dr. Tarlacı, özellikle ilk dönemde ortaya çıkan belirtilerin çoğu zaman başka sağlık sorunlarıyla karıştırılabildiğini ifade etti.
MS’in İlk Belirtileri Nelerdir?
MS hastalarının önemli bir bölümünde ilk belirtiler duyusal şikayetler şeklinde ortaya çıkıyor.
Prof. Dr. Sultan Tarlacı’nın aktardığı bilgilere göre hastalar genellikle;
- Uyuşma
- Karıncalanma
- İğnelenme hissi
- Elektrik çarpması hissi
- Yanma
- Kaşınma
- His azalması
- Kum üzerinde yürüyormuş hissi
gibi yakınmalarla doktora başvuruyor.
Bu belirtilerin hastaların yüzde 50 ila 70’inde görüldüğünü belirten Prof. Dr. Tarlacı, duyusal şikayetlerden sonra en sık karşılaşılan tablonun güç kaybı olduğunu ifade etti.
Güç Kaybı ve Görme Problemleri MS’in Habercisi Olabilir
MS hastalarında zaman içerisinde kol ve bacaklarda güçsüzlük gelişebiliyor. Bazı kişiler bunu doğrudan kuvvet kaybı şeklinde hissederken, bazıları ise bacaklarda ağırlaşma, sertleşme veya hareket etmekte zorlanma şeklinde tarif ediyor.
Prof. Dr. Sultan Tarlacı, yıllar içerisinde hastaların yaklaşık yüzde 60’ında değişen derecelerde motor kayıp görülebildiğini belirtirken, görme sorunlarının da MS’in önemli belirtilerinden biri olduğunu söyledi.
Özellikle ani görme bulanıklığı, çift görme veya görme kaybı gibi şikayetlerin bazı hastalarda ilk belirti olarak ortaya çıkabildiğini ifade eden Tarlacı, görme bozukluklarının hastaların yüzde 15 ila 20’sinde başlangıç bulgusu olarak görüldüğünü aktardı.
MS Kadınlarda Neden Daha Sık Görülüyor?
Araştırmalar, MS hastalığının kadınlarda erkeklere göre yaklaşık iki kat daha fazla görüldüğünü ortaya koyuyor.
Prof. Dr. Sultan Tarlacı, hastalığın genellikle 29-32 yaş aralığında başladığını belirtirken, kadınlarda başlangıç yaşının erkeklere göre yaklaşık 5 yıl daha erken olabildiğini ifade etti.
Bağışıklık sistemi kaynaklı hastalıkların genel olarak kadınlarda daha sık görüldüğünü hatırlatan Tarlacı, MS’in de bu grupta yer aldığını belirtti.
Virüsler MS’e Neden Oluyor Mu?
MS ile ilgili en çok merak edilen konuların başında virüslerin hastalık üzerindeki etkisi geliyor.
Prof. Dr. Sultan Tarlacı, yıllardır birçok virüs enfeksiyonunun MS ile ilişkilendirildiğini ancak bugüne kadar kesin bir neden-sonuç ilişkisinin kanıtlanamadığını ifade etti.
Epstein Barr virüsü, herpes virüsleri ve bazı enfeksiyonların olası tetikleyici olarak değerlendirildiğini belirten Tarlacı, mevcut bilimsel verilerin henüz kesin bir sonuca ulaşmadığını söyledi.
Bununla birlikte genç yaşta sigara kullanımının MS riskini artırabildiğine yönelik çalışmalar bulunduğunu da sözlerine ekledi.
MS Genetik Mi, Çevresel Mi?
MS’in ortaya çıkışında genetik yatkınlığın etkili olduğunu gösteren önemli veriler bulunuyor.
Tek yumurta ikizlerinde hastalığın görülme oranının çok daha yüksek olduğunu aktaran Prof. Dr. Sultan Tarlacı, buna rağmen MS’in yalnızca genetik faktörlerle açıklanamayacağını vurguladı.
Çevresel faktörlerin de hastalık üzerinde önemli rol oynadığını belirten Tarlacı, dünyanın farklı bölgelerinde görülme sıklığının ciddi değişiklikler göstermesinin bunun önemli bir göstergesi olduğunu ifade etti.
MS Tedavi Edilebilir Mi?
MS tamamen ortadan kaldırılabilen bir hastalık olmasa da günümüzde hastalığın seyrini kontrol altına alabilen birçok tedavi seçeneği bulunuyor.
Prof. Dr. Sultan Tarlacı, yeni gelişen atakların tedavisinde kortizonun halen en etkili yöntemlerden biri olduğunu belirtti. Kortizon tedavisinin bazı hastalarda atak sonrası oluşan belirtilerin önemli ölçüde düzelmesini sağlayabildiğini ifade eden Tarlacı, son yıllarda geliştirilen koruyucu ilaçlarla da atak sıklığının ve hastalık ilerlemesinin azaltılmaya çalışıldığını söyledi.
İlaç tedavilerinin yanında sağlıklı yaşam alışkanlıklarının da önem taşıdığını belirten Prof. Dr. Sultan Tarlacı; düzenli egzersiz, dengeli beslenme, stres yönetimi ve yaşam tarzı düzenlemelerinin tedavi sürecine katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Uzmanlara göre MS’te erken tanı ve düzenli takip, hastaların yaşam kalitesini koruyabilmesi açısından en kritik faktörlerin başında geliyor. Özellikle açıklanamayan uyuşma, karıncalanma, güç kaybı ve görme problemleri yaşayan kişilerin vakit kaybetmeden nöroloji uzmanına başvurması öneriliyor.
