Bilim insanları, Alzheimer hastalığının teşhisini kolaylaştırabilecek yeni bir kan testi geliştirdi. Edinburgh Üniversitesi’nden nörodejenerasyon uzmanı Prof. Tara Spires-Jones, “Bilimsel olarak bu sonuçlar çok umut verici ve önemli,” diyerek çalışmanın potansiyeline dikkat çekti.
Alzheimer İçin Yeni Kan Testi Umut Veriyor
Lund Üniversitesi’nden Prof. Oskar Hansson ve ekibi tarafından yürütülen araştırmada, düşünme ve hafıza sorunları yaşayan hastalara Alzheimer teşhisi koyabilecek ve hastalığın hangi aşamada olduğunu belirleyebilecek bir kan testi geliştirildi. Çalışma, tıp dünyasında büyük yankı uyandırdı.
Bilim insanları, bu testin doktorların hastalar için en uygun tedavileri seçmesine yardımcı olabileceğini belirtiyor. Özellikle donanemab ve lecanemab gibi yeni nesil Alzheimer ilaçlarının hastalığın yalnızca erken evrelerinde etkili olduğu düşünüldüğünde, erken teşhis sağlayan bir kan testinin önemi daha da artıyor.
Prof. Hansson, “Birçok ülkenin kısa süre önce amiloid hedefli tedavileri klinik kullanım için onayladığını göz önüne alırsak, doğru ve ekonomik Alzheimer teşhislerine duyulan ihtiyaç giderek artıyor,” diye belirtti.
eMTBR-tau243: Alzheimer İçin Yeni Bir Biyobelirteç
Nature Medicine dergisinde yayımlanan çalışmada, araştırmacılar eMTBR-tau243 adı verilen bir tau protein parçasının kanda tespit edilebildiğini ve Alzheimer hastalarında beyindeki tau yumaklarının birikimiyle doğrudan bağlantılı olduğunu bildirdi. Çalışma, 902 katılımcı üzerinde yapıldı ve bu biyobelirtecin hastalığın farklı evrelerinde nasıl değişim gösterdiği detaylı bir şekilde incelendi.
Araştırma sonuçlarına göre, eMTBR-tau243 seviyeleri, hafif bilişsel bozukluk belirtileri gösteren Alzheimer hastalarında yükselirken, demans evresine geçişte daha da arttı. Buna karşın, bu seviyelerin bilişsel bozuklukları farklı nedenlerden kaynaklanan hastalarda yükselmediği görüldü. Bu bulgu, testin Alzheimer hastalığını diğer bilişsel bozukluklardan ayırt etme potansiyeline sahip olduğunu gösteriyor.
Günümüzün ve geleceğin tek tedavi yöntemi “kök hücre” mi?
“Bu Test, Yeni Tedavilerin Etkinliğini Takip Etmek İçin Kullanılabilir”
Edinburgh Üniversitesi’nden Prof. Spires-Jones, “Yeni belirteç, mevcut testlerden daha iyi performans gösterdi ve ilaç denemelerinde yeni tedavilerin etkinliğini takip etmek için kullanılabilir,” dedi. Ancak Spires-Jones, testin rutin klinik kullanıma girmesi için daha fazla çalışma gerektiğini de belirtti. “Bu, basit bir test değil; yalnızca uzman laboratuvarlarda uygulanabilen karmaşık bilimsel yöntemler gerektiriyor. Daha uygun maliyetli ve erişilebilir teşhis yöntemleri geliştirilmeden, geniş çaplı kullanımı mümkün değil,” diye ekledi.
Alzheimer’s Research UK’nin araştırma başkanı Dr. Sheona Scales ise eMTBR-tau243’ün, Alzheimer teşhisi için kullanılan birçok biyobelirteçten biri olduğunu vurguladı. “İlginç olan, bu proteinin kanda bulunma seviyelerinin kişinin hafıza ve düşünme yetileriyle bağlantılı olması,” dedi. Scales, bu tür kan testlerinin Alzheimer gibi hastalıkları takip etmek ve hastalığın seyrini öngörmek için büyük fayda sağlayabileceğini belirtti.
Yeni Araştırmalar Alzheimer Teşhisinde Alternatif Yöntemler Sunuyor
Nature Medicine’de yayımlanan bir diğer araştırma ise Alzheimer hastalarının bilişsel bozukluklarının derecesiyle bağlantılı yeni proteinleri ortaya çıkardı. ABD, İsveç ve Finlandiya’dan 3.397 kişinin katılımıyla yapılan çalışmada, beyin sıvısındaki iki proteinin oranının, beyinde amiloid beta plakları ve tau yumaklarının seviyelerinden bağımsız olarak Alzheimer hastalarında bilişsel bozukluklarla ilişkili olduğu tespit edildi.
Stanford Üniversitesi’nden Prof. Tony Wyss-Coray, “Bu bulgular, bireylere en uygun ilaçları belirlemeye ve klinik denemeler için doğru katılımcıları seçerek daha iyi çalışmalar tasarlamaya yardımcı olabilir,” dedi.
Bu yeni testler, Alzheimer teşhisinde devrim niteliğinde olabilir ve gelecekte hastalığın yönetimini kökten değiştirebilir. Ancak uzmanlar, geniş çapta kullanıma geçebilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.
