Aşırı Terleme Hastalık Habercisi Olabilir mi?

Aşırı terleme, yalnızca sıcak havalarda ortaya çıkan doğal bir durum olarak görülse de bazı kişilerde herhangi bir fiziksel aktivite yapmadan, sıcak bir ortamda bulunmadan hatta dinlenme sırasında bile yaşanabiliyor. Uzmanlara göre aşırı terleme neden olur sorusunun tek bir yanıtı yok. Genetik yatkınlıktan diyabete, tiroit hastalıklarından hormonal değişimlere kadar pek çok farklı neden bu tabloya yol açabiliyor. Özellikle el terlemesi, koltuk altı terlemesi ve ayak tabanında yoğunlaşan kontrolsüz terleme, kişinin hem sosyal yaşamını hem de günlük işlevlerini ciddi şekilde etkileyebiliyor.

İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Meral Maralcan, terlemenin aslında vücudun sıcaklığını düzenleyen doğal bir mekanizma olduğunu ancak normal sınırların üzerine çıktığında mutlaka değerlendirilmesi gereken bir sağlık problemi haline geldiğini ifade ediyor. Dr. Meral Maralcan’a göre bazı hastalarda terleme öyle yoğun olabiliyor ki gün içinde birkaç kez kıyafet değiştirmek ya da sürekli ellerini kurulamak zorunda kalabiliyorlar.

Aşırı Terleme Nedir? Ne Zaman Hastalık Olarak Değerlendirilir?

Terleme, insan vücudunun kendisini serinletmek için kullandığı doğal savunma mekanizmalarından biridir. Egzersiz sırasında, sıcak havalarda veya stres altında terlemek tamamen normal kabul edilir.

Ancak hiçbir neden olmaksızın gelişen yoğun terleme artık fizyolojik bir durum olmaktan çıkıp tıbbi değerlendirme gerektiren bir tabloya dönüşebilir.

Dr. Meral Maralcan, bazı kişilerde ter bezlerinin herhangi bir uyaran olmadan aşırı çalışabildiğini belirtiyor. Bunun sonucunda özellikle avuç içleri, ayak tabanları, koltuk altları ve yüz bölgesinde yoğun terleme görülebiliyor. Bu durum kişinin sosyal ilişkilerini etkileyebildiği gibi mesleki yaşamında da önemli sorunlara yol açabiliyor.

Aşırı Terleme Neden Olur?

Toplumda en çok merak edilen konuların başında aşırı terleme neden olur sorusu geliyor.

Dr. Meral Maralcan, aşırı terlemenin iki farklı grupta değerlendirildiğini ifade ediyor.

İlk grupta herhangi bir hastalığa bağlı olmayan primer bölgesel aşırı terleme bulunuyor. Bu tablo daha çok genetik yatkınlık, stres, heyecan, egzersiz veya sıcaklık artışıyla tetiklenebiliyor.

İkinci grupta ise başka bir sağlık sorununun belirtisi olarak ortaya çıkan sekonder aşırı terleme yer alıyor.

Dr. Meral Maralcan’ın aktardığına göre şu hastalıklar aşırı terlemeye neden olabiliyor:

• Diyabet
• Tiroit hastalıkları
• Obezite
• Menopoz
• Hamilelik
• Gut hastalığı
• Sinir sistemi hastalıkları
• Kalp yetmezliği
• Solunum sistemi hastalıkları
• Alkol kullanımı ve alkol bağımlılığı

Bu nedenle uzun süredir devam eden ve belirgin nedeni olmayan terleme şikâyetlerinde yalnızca semptomu değil, altta yatan nedeni de araştırmak gerekiyor.

Aşırı Terleme Belirtileri Nelerdir?

Aşırı terleme belirtileri kişiden kişiye değişebiliyor.

Bazı hastalarda yalnızca koltuk altında yoğunlaşırken bazı kişilerde eller, ayaklar ve yüz aynı anda etkilenebiliyor.

Dr. Meral Maralcan, en sık görülen belirtileri şu şekilde açıklıyor:

• Sürekli nemli kalan avuç içleri
• Kıyafetlerde sık sık oluşan ter lekeleri
• Ayakkabı içinde aşırı nemlenme
• Vücut kokusunda belirgin artış
• Ciltte tahriş ve kaşıntı
• Mantar ve cilt enfeksiyonlarına yatkınlık
• Simetrik yani her iki tarafta benzer yoğunlukta terleme

Özellikle ileri vakalarda eller silindikten birkaç saniye sonra yeniden yoğun şekilde terleyebiliyor. Bazı kişilerde ise bileklerden başlayarak cilt renginde değişiklik ve pullanma gibi dermatolojik sorunlar gelişebiliyor.

Çocuklarda ve Yetişkinlerde Terleme Farklı Belirtiler Verebiliyor

Aşırı terleme her yaş grubunda farklı sorunlara neden olabiliyor.

Çocuklarda en dikkat çekici belirtilerden biri yazı yazarken defterin ıslanması oluyor.

Bilgisayar klavyesi kullanırken zorlanma, kalem tutamama veya piyano gibi müzik aletlerini çalarken ellerin sürekli kayması da çocukluk döneminde görülebilen önemli işlevsel problemlerin başında geliyor.

Yetişkinlerde ise psikolojik ve sosyal etkiler daha ön plana çıkıyor.

Dr. Meral Maralcan, birçok kişinin el sıkışmaktan kaçındığını, sosyal ortamlarda huzursuz hissettiğini ve özgüven kaybı yaşayabildiğini ifade ediyor.

Aşırı Terleme İçin Hangi Bölüme Gidilir?

Yoğun terleme yaşayan kişilerin en çok araştırdığı konulardan biri de hangi doktora başvurulması gerektiği.

Dr. Meral Maralcan’a göre ilk değerlendirme genellikle İç Hastalıkları (Dahiliye) veya Dermatoloji bölümlerinde yapılıyor.

Muayene sırasında hastanın öyküsü ayrıntılı şekilde değerlendiriliyor.

Gerekli görülmesi halinde;

• Kan testleri
• Kan şekeri ölçümleri
• Tiroit fonksiyon testleri
• Hormon analizleri

gibi incelemeler planlanabiliyor.

Bu değerlendirmelerin amacı, aşırı terlemenin altında diyabet, hormonal bozukluklar veya başka sistemik hastalıkların bulunup bulunmadığını ortaya koymak.

Aşırı Terleme Tedavisi Nasıl Yapılıyor?

Aşırı terleme tedavisi, hastalığın nedenine ve şiddetine göre kişiye özel planlanıyor.

Dr. Meral Maralcan, eğer terleme başka bir hastalıktan kaynaklanıyorsa öncelikle o hastalığın tedavi edilmesi gerektiğini belirtiyor.

Primer aşırı terleme vakalarında ise farklı tedavi seçenekleri uygulanabiliyor.

İlk basamakta ter bezlerinin çıkışını geçici olarak azaltan özel krem ve medikal deodorantlardan yararlanılıyor.

Bu ürünler özellikle hafif ve orta şiddetteki hastalarda başarılı sonuçlar verebiliyor.

Botoks ile Terleme Tedavisi Kimlere Uygulanıyor?

Son yıllarda en çok tercih edilen yöntemlerden biri de botoks ile terleme tedavisi.

Dr. Meral Maralcan, botulinum toksininin ter bezlerini uyaran sinir iletimini geçici olarak bloke ettiğini ifade ediyor.

Bu sayede ter bezlerinin aktivitesi azalıyor ve yoğun terleme önemli ölçüde kontrol altına alınabiliyor.

Özellikle koltuk altı bölgesinde uygulanan botoks tedavisinin etkisi daha uzun sürebiliyor.

El terlemesinde ise etki genellikle birkaç ay boyunca devam ediyor.

Botoksun uygun olmadığı veya yeterli fayda sağlamadığı hastalarda düşük seviyeli elektrik akımı kullanılan iyontoforez tedavisi de değerlendirilebiliyor. Bu yöntem özellikle el ve ayak terlemesi yaşayan kişilerde tercih edilen seçeneklerden biri olarak öne çıkıyor.

Aşırı Terlemeyi Hafife Almayın

Terleme çoğu zaman doğal bir fizyolojik olay olarak değerlendirilse de normal yaşamı etkileyecek düzeye ulaştığında mutlaka araştırılması gerekiyor.

Dr. Meral Maralcan’ın da vurguladığı gibi özellikle hiçbir neden olmadan gelişen yoğun terleme bazen diyabet, tiroit hastalıkları veya hormonal bozuklukların ilk belirtisi olabiliyor. Erken tanı sayesinde hem altta yatan hastalıkların tedavisi planlanabiliyor hem de kişinin sosyal yaşamını olumsuz etkileyen terleme şikâyetleri uygun yöntemlerle büyük ölçüde kontrol altına alınabiliyor. Bu nedenle sürekli tekrarlayan ve günlük yaşamı zorlaştıran aşırı terlemeyi yalnızca sıcak havaya bağlamak yerine uzman değerlendirmesinden geçmek büyük önem taşıyor.