Annelik Hayalini Erteleyen Kadınlara 5 Kritik Bilgi

Yumurta dondurma, son yıllarda annelik hayalini ileri yaşlara erteleyen kadınlar arasında giderek daha fazla araştırılan doğurganlığı koruma yöntemleri arasında yer alıyor. Eğitim, kariyer hedefleri, ekonomik koşullar ya da kişisel nedenlerle anne olma planlarını ileri yaşlara bırakan kadınların sayısı artarken, yaş ilerledikçe doğurganlık kapasitesinin doğal olarak azaldığı biliniyor. Uzmanlar, özellikle 35 yaşından sonra yumurta sayısı ve kalitesinde belirgin düşüş yaşandığına dikkat çekiyor.

Acıbadem Altunizade Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Belgin Selam, yumurta dondurmanın doğurganlığı korumada önemli bir seçenek haline geldiğini vurgulayarak, kadınların bu konuda erken dönemde bilgi sahibi olmasının büyük avantaj sağladığını belirtiyor. Prof. Dr. Selam’a göre yumurta dondurma düşüncesi günümüzde giderek yaygınlaşıyor ve özellikle 35 yaşından önce yapılan işlemler, ileride gebelik şansını artıran önemli bir adım olarak öne çıkıyor.

Yaş ilerledikçe doğurganlık neden azalıyor?

Kadınlarda yumurtalık rezervi doğuştan belirleniyor ve zamanla azalıyor. Bu azalma yalnızca yumurta sayısıyla sınırlı kalmıyor; yumurtaların genetik kalitesi de yaşla birlikte düşüş gösteriyor. Prof. Dr. Belgin Selam, yaş ilerledikçe kromozomal anomalilerin arttığını, bunun da gebelik oluşma şansını azalttığını ve düşük riskini yükselttiğini ifade ediyor.

Bu nedenle doğurganlığını geleceğe taşımak isteyen kadınlar için yumurta dondurma, bir tür “sigorta” işlevi görebiliyor. Ancak uzmanlar, işlemin mümkün olduğunca erken yaşlarda yapılmasının başarı şansını belirgin biçimde artırdığını vurguluyor.

Teknolojideki gelişmeler yumurta dondurmada başarıyı artırdı

Yumurta dondurma uygulamalarında son yıllarda önemli teknolojik gelişmeler yaşandı. İlk dönemlerde kullanılan yavaş dondurma yönteminin yerini günümüzde vitrifikasyon adı verilen hızlı dondurma tekniği aldı. Bu yöntemde yumurtalar, -196 derece sıvı azot içerisinde çok hızlı şekilde dondurularak saklanıyor.

Prof. Dr. Belgin Selam, vitrifikasyon tekniği sayesinde dondurulan yumurtaların çözülme sonrası canlılık oranlarının oldukça yükseldiğini ve elde edilen gebelik oranlarının taze embriyolarla benzer seviyelere ulaştığını belirtiyor. Bu gelişme, yumurta dondurmanın güvenilirliğini ve etkinliğini önemli ölçüde artırmış durumda.

36 yaş ve sonrasında başarı oranı düşüyor

Uzmanlara göre yumurta dondurma için ideal zaman aralığı 35 yaş öncesi olarak kabul ediliyor. Prof. Dr. Selam, 36 yaş ve üzerinde başarı oranlarının belirgin şekilde azaldığını, 40’lı yaşlarda ise canlı doğum şansının daha da düştüğünü ifade ediyor.

Uluslararası üreme sağlığı otoritelerinin de planlanmış yumurta dondurmanın 35 yaş öncesinde yapılmasını önerdiğini belirten Selam, yaş ilerledikçe aynı başarıya ulaşabilmek için çok daha fazla sayıda yumurtanın dondurulması gerektiğini söylüyor.

Kaç yumurta dondurulmalı?

Yumurta sayısı, yaşa bağlı olarak canlı doğum şansını doğrudan etkiliyor. Prof. Dr. Belgin Selam, 35 yaşındaki bir kadında yaklaşık 10 olgun yumurtanın bir canlı doğum için yüzde 70 olasılık sağlayabildiğini, 40 yaşındaki bir kadında ise benzer şans için yaklaşık 35 olgun yumurtaya ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.

Bu veriler, işlemin neden erken yaşlarda yapılmasının daha avantajlı olduğunu açıkça ortaya koyuyor.

Yumurtalar ne kadar süre saklanabiliyor?

Türkiye’de mevcut mevzuata göre dondurulan yumurtalar merkezlerde 5 yıl süreyle saklanabiliyor. Bu sürenin uzatılması ise Sağlık Bakanlığı onayına bağlı. Özellikle kanser tedavisi öncesinde, düşük yumurtalık rezervi bulunan veya erken menopoz riski olan kadınlarda yumurta dondurma işlemi yaygın olarak uygulanabiliyor.

Yumurta dondurma süreci nasıl ilerliyor?

Yumurta dondurma süreci ortalama iki haftada tamamlanıyor. Adetin ilk günlerinde başlanan hormon tedavisiyle yumurtalıklar uyarılıyor, yaklaşık 10-12 gün sonra olgunlaşan yumurtalar anestezi altında toplanıyor. Toplanan sağlıklı yumurtalar vitrifikasyon yöntemiyle dondurularak saklanıyor. Gebelik planlandığında bu yumurtalar çözülüp döllenerek embriyo elde ediliyor ve rahme transfer edilebiliyor.

Annelik hayalini korumanın yolu bilgiden geçiyor

Prof. Dr. Belgin Selam, yumurta dondurmanın her kadın için uygun olmayabileceğini, bu nedenle karar öncesinde mutlaka ayrıntılı değerlendirme yapılması gerektiğini vurguluyor. Ancak doğru zamanda ve doğru şekilde uygulandığında, yumurta dondurmanın kadınlara gelecekte annelik şansını koruma konusunda önemli bir fırsat sunduğunu belirtiyor.