Bilim insanları, kanserin erken tespiti için umut vadeden yeni bir kan testi geliştirdi. Bu test, kanserli tümörlerin izlerini, henüz hiçbir belirti ortaya çıkmadan ve klinik tanı konulmadan yıllar önce saptayabiliyor.
Tümör DNA’sı Yıllar Önce Kanda Tespit Edilebiliyor
ABD’deki Johns Hopkins Üniversitesi‘nden araştırmacıların geliştirdiği bu test, kanserli hücrelerin saldığı genetik materyali analiz ederek, hastalığın çok erken evrelerinde teşhis edilmesini sağlayabiliyor.
Araştırmanın ortak yazarı Dr. Yuxuan Wang, “Üç yıl önce tespit etmek, müdahaleye zaman tanır. Tümörler çok daha az ilerlemiş olur ve tedavi şansı önemli ölçüde artar” diyerek bu erken teşhis avantajının önemini vurguladı.
Araştırma 3 Yıldan Uzun Süre Öncesine Işık Tutuyor
Sonuçları Cancer Discovery dergisinde yayımlanan çalışmada, bilim insanları ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri’nin (NIH) finanse ettiği büyük bir kardiyovasküler çalışma kapsamında toplanan kan plazması örneklerini inceledi.
Çalışmaya katılan 52 kişiden 26’sına, kan örneklerinin alınmasından sonraki 6 ay içinde kanser teşhisi kondu. Geri kalan 26 kişi ise kontrol grubu olarak kullanıldı. Özellikle kanser teşhisi konan gruptaki bazı bireylerin kan örneklerinde, hastalıktan üç yıl önce bile genetik mutasyonlara rastlandı.
MCED Testi ile Çoklu Kanser Taraması
Araştırma kapsamında kullanılan test, çoklu kanser erken tanı (MCED) testi olarak biliniyor. Bu test; kanda bulunan DNA, proteinler ve diğer biyolojik belirteçleri analiz ederek birden fazla kanser türünü, tek bir kan örneğinden erken aşamada tespit etmeyi amaçlıyor.
Çalışmaya katılan 52 kişiden 8’inde, ilk kan örneği sırasında yapılan MCED testinde pozitif sonuç elde edildi. Bu 8 kişinin tamamına testten sonraki 4 ay içinde kanser teşhisi kondu. İlginç bir şekilde, bu kişilerin 6’sının geçmiş yıllarda alınmış fazladan kan örnekleri de mevcuttu. Bu örneklerin 4’ünde, kanserli tümörlerle ilişkili genetik mutasyonlar tespit edildi.
Erken Teşhis Tedaviye Direnci Azaltabilir
Çalışmanın bir diğer yazarı Dr. Nickolas Papadopoulos, “Kanserleri klinik tanıdan birkaç yıl önce saptamak, tedavinin daha olumlu sonuçlar vermesini sağlayabilir” diyerek bu testin potansiyelini vurguladı.
Araştırmacılar, testin doğruluğunu kanıtlamak için daha büyük ve farklı hasta gruplarında yapılacak çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.
Yıllık Tarama Dönemini Başlatabilir
Uzmanlara göre, bu testin daha da geliştirilmesiyle birlikte, tıpkı mamografi ya da kolonoskopi gibi, belirli aralıklarla yapılacak kanser taramaları rutin hale gelebilir. Böylece, kanserin tedaviye dirençli ilerlemiş evrelere ulaşmadan önce yakalanması sağlanabilir.
Bilim insanları, “Bu sonuçlar, klinik tanıdan üç yıldan daha önce dolaşımda olan tümör DNA’sını saptamanın mümkün olduğunu ve bunu yapmak için gereken hassasiyet seviyesini sağladığını gösteriyor” ifadesini kullanarak testin başarısını ortaya koydu.
Kanserle mücadelede yeni umut! – Editörün Gözünden
Geliştirilen Teknoloji, Genetik Tarama Yöntemlerinde Yeni Dönem Başlatabilir
Araştırmacılar, bu testte yüksek hassasiyetli genom dizileme teknikleri kullandıklarını ve bu sayede, çok düşük miktarda tümör DNA’sını bile tespit edebildiklerini ifade etti. Bu teknoloji sayesinde sadece tanı değil, tedavi planlaması ve kişiselleştirilmiş tıp uygulamaları açısından da önemli bir gelişme kaydedilmesi bekleniyor.
Sonuçlar Ne Anlama Geliyor?
Bu çığır açan çalışma, kanserin yalnızca belirtiler ortaya çıktığında değil, görünmez olduğu dönemlerde de fark edilebileceğini gösteriyor. Kan testiyle kanserin bu kadar erken teşhis edilebilmesi, kanserle savaşta stratejilerin kökten değişmesini sağlayabilir.
