Ramazan ayının yaklaşmasıyla birlikte kalp hastaları oruç tutabilir mi, oruç kalbi yorar mı, tansiyon hastaları oruç tutmalı mı gibi sorular yeniden gündeme geliyor. Pek çok kişi geçmiş yıllarda sorunsuz oruç tuttuğunu düşünerek doktoruna danışma gereği duymasa da uzmanlar bu yaklaşımın ciddi riskler barındırdığına dikkat çekiyor. Özellikle kalp-damar hastalığı bulunan bireylerde, uzun süreli açlık ve susuzluk kalp üzerinde ek yük oluşturabiliyor.
Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Karabulut, kardiyovasküler açıdan riskli bireylerin oruç kararını mutlaka hekimleriyle birlikte alması gerektiğini vurguluyor. Karabulut’a göre kontrolsüz şeker, tansiyon ve kolesterol değerleri, kalp krizini tetikleyen en temel faktörler arasında yer alıyor.
Oruç kalp ve tansiyon üzerinde nasıl etki ediyor?
Doğru şekilde tutulan orucun hem beden hem de ruh sağlığı üzerinde olumlu etkileri olabiliyor. Prof. Dr. Ahmet Karabulut, oruç sırasında vücudu tetikte tutan sempatik sinir sisteminin baskılandığını, bunun sonucunda kalp hızında ve özellikle büyük tansiyonda düşüş gözlemlenebildiğini ifade ediyor. Bu fizyolojik değişiklikler sayesinde bazı hastalarda göğüs ağrısı ve nefes darlığı gibi şikayetlerin azalabildiğini belirtiyor.
Ayrıca orucun, kalp hastalarında sık görülen depresyon ve kaygı halinin hafiflemesine de katkı sağlayabildiğini dile getiren Karabulut, kişinin kendini daha güçlü ve motive hissetmesinin tedaviye uyumu da artırabileceğini söylüyor. Ancak tüm bu olumlu etkilerin, yalnızca uygun hasta grubunda ve doktor kontrolünde geçerli olduğunun altını çiziyor.
Hangi kalp hastaları için oruç riskli?
Her kalp hastasının oruç tutması güvenli kabul edilmiyor. Prof. Dr. Ahmet Karabulut, bazı hasta gruplarında orucun ciddi sorunlara yol açabileceğini belirtiyor:
-
Ciddi kalp yetmezliği olanlar
-
Tedavi edilmemiş damar darlığı bulunanlar
-
İleri düzey kapak hastalığı olanlar
-
Yüksek tansiyonu kontrol altına alınamayanlar
-
Kalp ameliyatı, balon veya stent işleminin üzerinden 3 ay geçmemiş olanlar
-
İlaç saatleri iftar ve sahura göre ayarlanamayan hastalar
Bu gruptaki bireylerin oruç tutmaktan kaçınması gerektiği vurgulanıyor.
Kimler doktor kontrolünde oruç tutabilir?
Bazı kalp hastaları ise uygun değerlendirme sonrasında oruç tutabiliyor. Prof. Dr. Karabulut’a göre:
-
Tansiyonu kontrol altında olanlar
-
Hafif düzeyde kalp yetmezliği bulunanlar
-
Hafif kapak hastalıkları olanlar
-
İyi huylu ritim bozukluğu yaşayanlar
-
Damar sertliği olup şikayeti olmayanlar
-
Ilımlı seyreden diyabeti bulunanlar
Doktor tarafından risk görülmediği takdirde oruç tutabiliyor. Ancak bu kişiler için beslenme ve ilaç düzeni büyük önem taşıyor.
Oruç tutan kalp hastalarına Ramazan’a özel 10 öneri
Prof. Dr. Ahmet Karabulut, Ramazan boyunca kalp hastalarının dikkat etmesi gereken temel noktaları şöyle özetliyor:
-
İftarda yemeğe yavaş başlayın, mideyi bir anda doldurmayın.
-
İlaçlarınızı doktorunuzun önerdiği saatlerde düzenli alın.
-
İftarı sigara ile açmayın, suyla açın.
-
Beyaz undan yapılmış pideyi sınırlayın, tam tahıllı ekmek tercih edin.
-
Kızartma ve aşırı yağlı yiyeceklerden uzak durun.
-
Şerbetli tatlılar yerine sütlü tatlıları az miktarda tüketin.
-
Tuz kullanımını minimumda tutun.
-
İftar ile sahur arasında en az 1,5 litre su için.
-
Sahuru atlamayın, protein ve sağlıklı yağ içeren besinleri tercih edin.
-
İftar sonrası kısa yürüyüşlerle sindirimi ve dolaşımı destekleyin.
Bilinçli oruç, daha güvenli Ramazan
Uzmanlar, kalp hastalarının Ramazan ayını sağlıklı ve güvenli geçirebilmesi için kulaktan dolma bilgiler yerine mutlaka hekim görüşüne başvurması gerektiğini vurguluyor. Prof. Dr. Ahmet Karabulut, her hastanın kalp yapısı, kullandığı ilaçlar ve eşlik eden hastalıklarının farklı olduğunu belirterek, kişiye özel değerlendirme yapılmadan oruç tutulmasının ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.
