Kanser aşısı geliştirme çalışmalarında önemli bir adım atan Rus bilim insanları, mRNA teknolojisiyle hazırlanan kişiye özel tedavinin birkaç ay içinde klinik kullanıma sunulacağını açıkladı. Yapay zeka yardımıyla tasarlanan bu yeni nesil kanser aşısının, kötü huylu tümörlere karşı bireye özel olarak geliştirileceği belirtiliyor.
Kanser Tedavisinde mRNA ve Yapay Zeka Dönemi
Gamaleya Epidemiyoloji ve Mikrobiyoloji Araştırma Merkezi Direktörü Prof. Dr. Alexander Gintsburg, Rus basınına verdiği demeçte, mRNA tabanlı kişiye özel kanser aşısının kısa süre içinde bazı hastalar üzerinde uygulanmaya başlayacağını duyurdu.
Gintsburg’a göre bu yeni aşı, kişinin tümöründen alınan genetik veriler analiz edilerek yalnızca o bireye uygun olacak şekilde üretilecek. Bu süreçte yapay zeka algoritmaları, neoantijenlerin tanımlanmasından aşı tasarımına kadar birçok aşamada görev alacak.
“Tümörün analizinden kişiselleştirilmiş aşının üretimine kadar olan süreci yapay zeka yardımıyla bir hafta içinde tamamlayabiliyoruz,” diyen Gintsburg, klinik deneylerin Moskova’daki Hertsen Araştırma Enstitüsü ve Blokhin Kanser Merkezi‘nde başlayacağını bildirdi.
Melanom Aşısında Umut Veren Sonuçlar
Geliştirilen kanser aşısı ilk olarak melanom, yani cilt kanseri türlerinden biri üzerinde deneniyor. Hayvanlar üzerinde yapılan ön testlerde başarılı sonuçlar alındığı belirtilirken, sınırlı sayıda insan üzerinde yapılan ilk denemelerde de olumlu etkiler gözlemlendi.
Bu aşıda kullanılan mRNA teknolojisi, COVID-19 pandemisinde milyarlarca kişiye uygulanan aşılarda da kullanılmıştı. Yeni yöntemde, tümöre özel antijenler bağışıklık sistemine tanıtılıyor ve bu sayede vücut, zararlı hücreleri hedef alıp yok edebiliyor.
Her Hasta İçin Ayrı Aşı Tasarlanacak
Bu kişiye özel aşı, yalnızca o birey için geliştirildiği için başka bir hasta tarafından kullanılamayacak. Dolayısıyla klasik aşı sistemlerinden farklı olarak, üretim süreci her hastaya özel olarak işliyor.
Gintsburg, “Her bir aşının farklı olması, klasik ruhsatlandırma prosedürleriyle ilerlememizi zorlaştırıyordu. Ancak yasal düzenlemelerle bu sorunların önüne geçtik” dedi. Bu açıklama, aşıların artık deneysel aşamadan klinik uygulamaya geçebileceğini işaret ediyor.
Pankreas ve Akciğer Kanseri İçin de Aşı Geliştiriliyor
Söz konusu merkez, yalnızca melanomla sınırlı kalmayıp pankreas, böbrek ve küçük hücreli olmayan akciğer kanseri gibi zorlu kanser türlerine karşı da aşı geliştirme çalışmalarını sürdürüyor. Rus devletine bağlı haber kaynaklarına göre, bu kanser türleri üzerinde yapılan ön deneyler de umut vaat ediyor.
Sputnik V ile Tanınan Kurumdan Yeni Atılım
Gamaleya Araştırma Merkezi, daha önce de COVID-19 salgını sırasında dünyanın ilk tescilli Kovid-19 aşısı olan Sputnik V‘yi geliştirerek adını tüm dünyaya duyurmuştu. Şimdi ise benzer bir teknolojiyle bu kez kanserle mücadelede öne çıkmayı hedefliyor.
Bu kapsamlı çalışmanın küresel iş birliğine açık olduğunu da belirten Prof. Gintsburg, farklı ülkelerden bilim insanlarının ve araştırma merkezlerinin kendileriyle ortak projeler yürütmek için iletişime geçtiğini ifade etti.
Kişiselleştirilmiş Kanser Aşısı Tedavilerinde Yeni Bir Dönem mi Başlıyor?
Kişiselleştirilmiş tıp alanında bu gelişme, kanser tedavisinde yeni bir çağın habercisi olabilir. Uzmanlar, her bireyin genetik yapısına göre şekillenen aşılarla kanserin erken safhalarda daha etkili biçimde kontrol altına alınabileceğini düşünüyor.
Ayrıca Prof. Gintsburg’un ifadesine göre, gelecekte bu tür aşılar, yalnızca tedavi değil, önleyici amaçlarla da kullanılabilecek. Bu durum, bağışıklık sisteminin kanseri daha oluşmadan tanımasını sağlayarak hastalığın başlamasını bile engelleyebilir.
Her Bireye Özel, Hızlı ve Etkili Bir Kanser Aşısı Yaklaşıyor
Kısa süre içinde klinik denemelerine başlanması beklenen yapay zeka destekli, mRNA tabanlı kişisel kanser aşısı, modern tıpta büyük bir değişimin eşiğinde olduğumuzu gösteriyor. Gelişmeler ışığında, kişiye özel tedavi ve hedefe yönelik aşılar sayesinde kanserle mücadelede başarı oranlarının artması bekleniyor.
Rusya’dan gelen bu haber, küresel sağlık alanında büyük ses getirecek potansiyele sahip.
