Yaz Yorgunluğu Sanıyorsunuz Ama Nedeni Hormonlarınız Olabilir!

Yaz yorgunluğu, hormon dengesizlikleri, tiroit hastalıkları, insülin direnci, D vitamini eksikliği ve kortizol hormonu, yaz aylarında en sık araştırılan sağlık konuları arasında yer alıyor. Hava sıcaklıklarının artmasıyla birlikte birçok kişi halsizlik, enerji kaybı ve isteksizlik gibi şikâyetleri normal karşılıyor. Ancak uzmanlara göre dinlenmeye rağmen geçmeyen yorgunluğu yalnızca sıcak havaya bağlamak doğru olmayabilir. Çünkü bu tablo, fark edilmemiş bir hormonal hastalığın ilk sinyallerinden biri olabilir.

Yaz aylarında artan sıcaklık, terleme ve sıvı kaybı nedeniyle tansiyon düşüklüğü yaşanabileceğini belirten Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Fulya Akın, buna rağmen uzun süren halsizliğin mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini söylüyor. “Bu şikâyetlerin altında hormonal düzensizliklerin, kan şekerindeki dalgalanmaların veya vitamin eksikliklerinin de bulunabileceği bilinmeli” diyen Prof. Dr. Akın, özellikle farklı belirtilerin de eşlik ettiği yorgunluklarda vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulmasının önem taşıdığını ifade ediyor.

Yaz yorgunluğu her zaman masum olmayabilir

Yaz aylarında damarların genişlemesine bağlı tansiyon düşüklüğü, yoğun terlemeye bağlı sıvı ve elektrolit kaybı gibi nedenlerle kendini yorgun hissetmek sık karşılaşılan bir durum. Ancak bu şikâyetler günlerce devam ediyor, dinlenmeyle düzelmiyor ve günlük yaşamı etkilemeye başlıyorsa, altta yatan nedenin araştırılması gerekiyor.

Uzmanlara göre özellikle çarpıntı, aşırı terleme, sıcağa tahammülsüzlük, yemek sonrası uyku hali, ani açlık hissi, cilt kuruluğu, saç dökülmesi ve ödem gibi belirtiler yaz sıcaklarından çok hormonal bir soruna işaret edebiliyor.

Bu belirtilerin önemsenmesi gerektiğini dile getiren Prof. Dr. Fulya Akın, “Elektrolit dengesizliği ve tansiyon düşüklüğünün yanı sıra çarpıntı, aşırı terleme, sıcağa tahammülsüzlük, yemek sonrası uyku hali, ani açlık, cilt kuruluğu, saç dökülmesi ve ödem gibi belirtilerin gözlemlenmesi halinde yorgunluğun nedeninin araştırılması kıymetli” değerlendirmesinde bulunuyor.

Tiroit bozukluğu sıcak havayı daha zor geçirmenize neden olabilir

Vücudun metabolizmasını ve ısı dengesini yöneten tiroit bezindeki bozukluklar, özellikle yaz aylarında daha belirgin hale gelebiliyor. Tiroit bezinin normalden fazla çalışması çarpıntı, aşırı terleme ve sıcağa tahammülsüzlük gibi şikâyetlere neden olurken, az çalışması ise sürekli uyku hali, enerji düşüklüğü, cilt kuruluğu, saç dökülmesi ve ödem gibi belirtilerle kendini gösterebiliyor.

Yaz sıcaklarından normalden daha fazla etkilenen kişilerin yalnızca hava sıcaklığını değil, tiroit fonksiyonlarını da göz önünde bulundurması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akın, “‘Sıcaktan bunalıyorum’ ya da ‘Sıcak beni çok yoruyor’ diyen kişilerde teşhis edilmemiş bir tiroit bezi bozukluğu söz konusu olabilir” sözleriyle dikkat çekiyor.

Yazın tüketilen şekerli gıdalar kan şekerini dalgalandırabiliyor

Sıcak havalarda serinlemek amacıyla daha fazla tüketilen dondurma, soğuk tatlılar ve şekerli içecekler, kan şekerinde ani yükselme ve düşüşlere yol açabiliyor. Özellikle insülin direnci bulunan kişilerde bu dalgalanmalar, yemek sonrası uyku hali, ani açlık hissi ve halsizlik gibi yakınmaları daha belirgin hale getirebiliyor.

Yaz aylarında değişen beslenme düzeninin de bu tabloyu etkileyebildiğini söyleyen Prof. Dr. Fulya Akın, “Özellikle yemeklerden sonra ortaya çıkan uyku hali, ani açlık hissi ve huzursuzluk, kan şekerindeki dalgalanmalara işaret edebilir. Yaz aylarında değişen beslenme düzeniyle birlikte dondurma, soğuk şekerli gıdalar ve serinletici meyvelerin fazla tüketilmesi de bu dalgalanmaları artırabilir” ifadelerini kullanıyor.

Yazın da D vitamini eksikliği görülebiliyor

Güneşli günlerin artması nedeniyle yaz aylarında D vitamini eksikliği beklenmese de bu düşünce her zaman gerçeği yansıtmıyor. Günün büyük bölümünü kapalı ortamlarda geçirenler ya da düzenli olarak yüksek koruma faktörlü güneş kremi kullanan kişilerde D vitamini eksikliği gelişebiliyor.

Bu eksiklik ise yalnızca halsizlikle sınırlı kalmıyor; kas ve kemik ağrılarına da neden olabiliyor. Prof. Dr. Fulya Akın, “Yaz aylarında D vitamini eksikliği daha az beklenen bir durum olsa da kapalı ortamda çalışanlarda ve yoğun güneş kremi kullananlarda görülebilir. Halsizlik, enerji düşüklüğü ile kas ve kemik ağrıları yaşayan kişilerde D vitamini eksikliği de göz önünde bulundurulmalı” diyerek yaz aylarında da vitamin eksikliğinin ihmal edilmemesi gerektiğini vurguluyor.

Geçmeyen yorgunluk kortizol dengesizliğinin işareti olabilir

Sürekli yorgun hissetmenin nedenlerinden biri de vücudun stres hormonlarından biri olan kortizoldeki dengesizlikler olabiliyor. Özellikle sabah yataktan kalkmakta zorlanma, gün boyu süren enerji düşüklüğü ve stresle baş etmekte güçlük çekme gibi belirtiler kortizol eksikliğini düşündürebiliyor.

Dinlenmeye, yeterli su tüketimine ve kaliteli uykuya rağmen yorgunluğun devam etmesi halinde bu durumun göz ardı edilmemesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Fulya Akın, “Dinlenme, yeterli su tüketimi ve uykuya rağmen geçmeyen kronik yorgunluğa; açıklanamayan kilo alımı veya kaybı, sıcağa tahammülsüzlük, çarpıntı, ellerde titreme, cilt kuruluğu, saç dökülmesi, ödem, yemek sonrası uyku hali ya da ani kan şekeri düşüşleri eşlik ediyorsa mutlaka bir endokrinoloji uzmanına başvurulmalı” uyarısında bulunuyor.

Yaz boyunca devam eden halsizliği hafife almayın

Uzmanlara göre yaz aylarında hissedilen her yorgunluk sıcak havadan kaynaklanmıyor. Eğer halsizlik haftalarca sürüyor, dinlenmeyle düzelmiyor ve günlük yaşamı olumsuz etkiliyorsa bunun altında hormonal hastalıklar, tiroit bozuklukları, insülin direnci, D vitamini eksikliği veya kortizol dengesizlikleri yatabiliyor. Bu nedenle özellikle başka belirtilerin de eşlik ettiği durumlarda erken değerlendirme yapılması, hem doğru tanıya ulaşılması hem de uygun tedavinin zamanında başlanması açısından büyük önem taşıyor.