Kalp, vücudun en hayati organlarından biridir ve çalışmasını sürdürebilmesi için sağlıklı damar sistemine ihtiyaç duyar. Kalbin damarları arasında en önemlilerinden biri aort damarıdır. Aort, kalpten çıkan en büyük atardamar olup, oksijen açısından zengin kanı tüm vücuda taşır. Ancak bazı durumlarda bu büyük damarda yırtılma meydana gelebilir. Bu duruma aort diseksiyonu ya da halk arasında bilinen adıyla aort damarı yırtılması denir. Erken teşhis edilmezse ölümcül olabilir.
Aort Damarı Nedir?
Aort damarı, kalpten çıktıktan sonra göğüs kafesi ve karın bölgesinden geçerek dallara ayrılır. Bu damar sayesinde beyin, böbrekler, mide, bağırsaklar ve bacaklar gibi birçok organa kan ulaşır. Aort, elastik yapısı sayesinde yüksek basınca dayanıklıdır; ancak bazı durumlarda bu yapı zayıflayabilir.
Aort Damarı Yırtılması Nedir?
Aort yırtılması, aort damarının iç katmanlarının yırtılarak kanın damar duvarı içine sızmasıyla oluşur. Bu durum, damar duvarı boyunca ilerleyerek hayatı tehdit eden sonuçlara yol açabilir. Yırtılma genellikle aniden başlar ve acil müdahale gerektirir.
Aort Yırtılması Belirtileri Nelerdir?
Aort yırtılması belirtileri genellikle ani ve şiddetlidir. En sık görülen belirtiler şunlardır:
-
Göğüs ortasında aniden başlayan bıçak saplanır gibi bir ağrı
-
Ağrının sırt, omuz veya karına yayılması
-
Nefes darlığı
-
Bayılma ya da bilinç kaybı
-
Soğuk terleme
-
Hızlı nabız, tansiyon düşüklüğü
-
Kolda, bacakta ya da yüzde uyuşma
-
Zamanla artan halsizlik ve çöküş hissi
Aort Yırtılması Neden Olur?
Aort yırtılmasının başlıca nedenleri şunlardır:
-
Yüksek tansiyon (hipertansiyon)
-
Ailede aort hastalığı öyküsü
-
Marfan sendromu gibi genetik hastalıklar
-
Travma (örneğin trafik kazası)
-
Sigara kullanımı
-
Kolesterol yüksekliği
Aort Yırtılması Tanısı ve Tedavisi
Aort yırtılması genellikle acil serviste yapılan BT anjiyo ya da MR anjiyo ile teşhis edilir. Tedavi, yırtığın yerine ve boyutuna göre değişir. Bazı vakalarda acil açık kalp ameliyatı gerekirken, bazı durumlarda damar içi stent yerleştirme (endovasküler cerrahi) tercih edilebilir.
Kalp krizinde Covid-19’un etkisi daha derin – Editörün Gözünden
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
Yukarıda sayılan belirtilerden biri veya birkaçı sizde varsa, özellikle ağrı göğüs ve sırta yayılıyorsa vakit kaybetmeden acil servise başvurmalısınız. Aort yırtılması, her saniyesi kritik olan bir sağlık sorunudur.
Unutmayın: Erken teşhis hayat kurtarır. Kalbinizi ve damar sağlığınızı korumak için düzenli kontrollerinizi ihmal etmeyin.
