Günlük alışkanlıklar akne oluşumunu fark edilmeden hızlandırabiliyor

Akne, yalnızca hormonal değişikliklerden ya da genetik yatkınlıktan kaynaklanan bir cilt problemi değil. Gün içinde farkında olmadan yapılan bazı alışkanlıklar da gözeneklerin tıkanmasına, yağ üretiminin artmasına ve iltihaplanmanın kolaylaşmasına zemin hazırlayabiliyor. Özellikle yaz aylarında sıcak hava, terleme ve güneşin etkisiyle şikâyetlerin belirgin şekilde artabildiğini belirten Dermatoloji Uzmanı Dr. Ayşenur Şam Sarı, doğru cilt bakımının yanı sıra günlük yaşam alışkanlıklarının da akne tedavisinde önemli bir yere sahip olduğunu söylüyor.

Akne; kıl folikülleri ile yağ bezlerini etkileyen kronik bir deri hastalığı olarak tanımlanıyor. Sebum üretiminin artması, gözeneklerin tıkanması, Cutibacterium acnes bakterisinin çoğalması ve gelişen iltihaplanma hastalığın temel mekanizmasını oluşturuyor. Yalnızca yüz bölgesinde değil; sırt, omuz, boyun ve göğüste de görülebilen akne, tedavi edilmediğinde iz ve leke gibi kalıcı sorunlara yol açabiliyor.

Aknenin sadece fiziksel görünümü etkileyen bir problem olarak değerlendirilmemesi gerektiğini dile getiren Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Toplumda aknenin yalnızca hormonal ya da genetik nedenlerle geliştiği düşünülüyor. Oysa stres, yanlış kozmetik ürün kullanımı, beslenme düzeni ve günlük yaşam alışkanlıkları da hastalığın ortaya çıkmasında ya da şiddetlenmesinde önemli rol oynuyor. Gün içinde fark etmeden yapılan bazı davranışlar gözeneklerin tıkanmasını ve iltihaplanmayı kolaylaştırabiliyor.” dedi.

Akne neden yaz aylarında daha sık artıyor?

Yaz mevsiminde yükselen sıcaklık, terleme ve güneş ışınlarına uzun süre maruz kalmak akneye yatkın ciltlerde şikâyetlerin belirginleşmesine neden olabiliyor. Pek çok kişinin düşündüğünün aksine cildi sürekli temizlemek ya da kurutmaya çalışmak ise sorunu çözmek yerine daha da artırabiliyor.

Bu noktada doğru bakımın önemine dikkat çeken Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Akneyi önlemenin yolu cildi aşırı temizlemek değildir. Cilt tipine uygun, nazik ve düzenli bir bakım rutini oluşturmak, komedojenik olmayan ürünleri tercih etmek ve akneyi tetikleyen alışkanlıklardan uzak durmak çok daha etkili sonuç verir.” ifadelerini kullandı.

Akneyi artıran günlük alışkanlıklar nelerdir?

1. Yüzü gereğinden fazla yıkamak

Cildi gün içinde defalarca yıkamak ya da alkol oranı yüksek temizleyiciler kullanmak cilt bariyerine zarar verebiliyor. Kuruyan cilt ise kendini korumak için daha fazla yağ üretmeye başlıyor. Bu durum gözeneklerin tıkanmasına ve yeni aknelerin oluşmasına neden olabiliyor.

Bu nedenle Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Yüzün sabah ve akşam olmak üzere günde iki kez nazik bir temizleyiciyle yıkanması yeterlidir. Cildi tahriş eden sert ürünlerden kaçınılmalıdır.” değerlendirmesinde bulundu.

2. Sivilceleri sıkmak

Sivilceleri sıkmak yalnızca iyileşme süresini uzatmıyor, aynı zamanda iltihabın daha derin dokulara yayılmasına ve kalıcı iz oluşmasına da zemin hazırlıyor.

Bu konuda uyarıda bulunan Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Sivilceyi sıkmak enfeksiyon riskini artırırken akne izi ve leke gelişme ihtimalini de yükseltir. Büyük ve ağrılı lezyonlarda dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır.” dedi.

Makyaj ürünleri doğru seçilmeli

Gözenekleri tıkayan yoğun yapılı fondötenler, yağ bazlı kozmetik ürünleri ve bazı güneş koruyucular akne oluşumunu kolaylaştırabiliyor. Makyajın uzun saatler boyunca temizlenmeden ciltte kalması ise bakteri çoğalmasını destekleyebiliyor.

Bu nedenle Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Non-komedojenik ibaresi bulunan ürünler tercih edilmeli, gün sonunda makyaj mutlaka temizlenmeli ve makyaj fırçaları düzenli olarak yıkanmalıdır.” diye konuştu.

Güneş koruyucu kullanmamak da risk oluşturuyor

Güneş ışınları ilk etapta sivilceleri kurutuyor gibi görünse de uzun vadede cilt kalınlaşmasına, gözeneklerin tıkanmasına ve akne lekelerinin koyulaşmasına neden olabiliyor.

Bu nedenle Dr. Ayşenur Şam Sarı, “SPF 30-50 aralığında, hafif yapılı ve jel formdaki güneş koruyucular tercih edilmeli, ürünler gün içinde iki-üç saatte bir yenilenmelidir.” ifadelerini kullandı.

Telefon ekranı ve yastık kılıfı da akneyi etkileyebiliyor

Telefon ekranlarında gün boyunca yağ, makyaj kalıntısı, bakteri ve çevresel kirleticiler birikiyor. Özellikle telefonun uzun süre yanak bölgesine temas etmesi çene ve yanak çevresinde yeni aknelerin oluşmasına neden olabiliyor.

Benzer şekilde uzun süre değiştirilmeyen yastık kılıfları ile yüz havlularında da yağ, ölü deri hücreleri ve mikroorganizmalar birikiyor.

Bu konuda Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Telefon ekranının düzenli temizlenmesi, uzun görüşmelerde kulaklık kullanılması ve yastık kılıflarının haftada en az bir ya da iki kez değiştirilmesi cilt sağlığı açısından önem taşır.” dedi.

Terli cilt uzun süre bekletilmemeli

Ter tek başına akneye yol açmasa da yağ ve çevresel kirlerle birleştiğinde gözeneklerin tıkanmasını kolaylaştırabiliyor. Özellikle spor sonrasında terin uzun süre cilt üzerinde kalması sırt, göğüs ve omuz bölgesindeki akneleri artırabiliyor.

Bu nedenle Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Egzersiz sonrasında mümkün olan en kısa sürede duş alınmalı, terli kıyafetlerle uzun süre kalınmamalı ve nefes alabilen kumaşlar tercih edilmelidir.” değerlendirmesinde bulundu.

Saç bakım ürünleri de akneyi tetikleyebilir

Saç yağları ve şekillendirici ürünler alın ile şakak bölgesindeki gözenekleri tıkayabiliyor. Özellikle yaz aylarında terlemeyle birlikte bu ürünlerin cilde temas etmesi yeni sivilcelerin oluşmasına neden olabiliyor.

Bu nedenle Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Yağlı saç ürünleri yüz bölgesine temas ettirilmemeli, saç bakım ürünleri uygulandıktan sonra yüz temizlenmelidir.” dedi.

Beslenme ve uyku düzeni cilt sağlığını doğrudan etkiliyor

Yüksek glisemik indeksli beslenme de akneyi artıran önemli faktörler arasında yer alıyor. Şekerli içecekler, beyaz unlu gıdalar ve ultra işlenmiş besinler insülin ile IGF-1 düzeylerini yükselterek yağ bezlerinin daha fazla çalışmasına neden olabiliyor.

Bilimsel araştırmaların yüksek glisemik yükün akneyi kötüleştirebildiğini gösterdiğini belirten Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Tam tahıllar, liften zengin sebzeler ve dengeli beslenme cilt sağlığını destekler. Şekerli içecekler ile işlenmiş gıdaların tüketimi sınırlandırılmalıdır.” ifadelerini kullandı.

Yoğun stres ve yetersiz uykunun da akneyi tetikleyebildiğini vurgulayan Dr. Ayşenur Şam Sarı, “Kortizol başta olmak üzere bazı hormonlardaki değişimler yağ üretimini artırabilir. Aynı zamanda cildin kendini onarma mekanizması da yavaşlar. Düzenli uyku, egzersiz ve stres yönetimi akne kontrolünde önemli destek sağlar.” diyerek günlük yaşam alışkanlıklarının tedavi sürecindeki önemine dikkat çekti.