Halk arasında göz tansiyonu olarak bilinen glokom, çoğu zaman hiçbir belirti vermeden ilerleyen ve fark edilmediğinde kalıcı görme kaybına kadar uzanabilen ciddi bir göz hastalığı olarak öne çıkıyor. Uzmanlara göre glokomun en tehlikeli yönü, hastaların büyük bir bölümünün hastalığa yakalandığını ancak ileri evrelerde fark edebilmesi. Bu nedenle düzenli göz muayeneleri, özellikle belirli yaş grupları için hayati önem taşıyor.
Kaşkaloğlu Göz Hastanesi hekimlerinden Op. Dr. Sedat Selim, glokomun erken evrede yakalanabildiğinde kontrol altına alınabilen bir hastalık olduğunu, ancak geç kalındığında görme sinirinde geri dönüşü olmayan hasarlara yol açabildiğini vurguluyor. Selim’e göre glokom, günümüzde önlenebilir körlük nedenleri arasında ilk sıralarda yer alıyor.
Dünyada 70 milyon kişi glokomla yaşıyor
Glokomun küresel ölçekte ciddi bir halk sağlığı sorunu olduğunu belirten Op. Dr. Sedat Selim, dünya genelinde yaklaşık 70 milyon kişinin glokom hastası olduğunu ifade ediyor. Türkiye’de ise bu sayının 1,5–2 milyon civarında olduğu tahmin ediliyor. Hastalığın görülme sıklığı yaşla birlikte artıyor. Selim’in verdiği bilgilere göre, glokom 40 yaş üzerinde yüzde 2, 60 yaş üzerinde ise yüzde 10 oranında görülüyor.
Bu veriler, yaş ilerledikçe düzenli göz muayenesinin neden vazgeçilmez olduğunu da ortaya koyuyor. Özellikle ailesinde glokom öyküsü bulunanlar, diyabet ve hipertansiyon hastaları ile uzun süre kortizon kullanan bireyler daha yüksek risk grubunda yer alıyor.
Glokom hastalarının yarısı hasta olduğunun farkında değil
Glokomun en sinsi yönlerinden biri, hastalığın başlangıç döneminde hiçbir belirti vermemesi. Op. Dr. Sedat Selim, glokom hastalarının neredeyse yarısının hastalığa sahip olduğunu bilmeden yaşamını sürdürdüğünü belirtiyor. Bunun temel nedeni ise görme kaybının genellikle yavaş ve ağrısız şekilde ilerlemesi.
Selim, glokomu şöyle tanımlıyor: Göz içi basıncının, görme sinirine zarar verecek seviyelere yükselmesiyle ortaya çıkan bu hastalıkta, basınç artışı sinir liflerini tahrip ediyor. Tedavi edilmediği takdirde, bu hasar zamanla görme alanının daralmasına ve ileri evrede körlüğe kadar gidebilen sonuçlara yol açabiliyor.
En sık görülen tip: Açık açılı glokom
Glokomun farklı tipleri bulunuyor. En yaygın görülen form açık açılı glokom. Bu tipte, göz içi sıvısının dışarı atılmasını sağlayan kanallar zamanla işlevini yitiriyor ve basınç yavaş yavaş yükseliyor. Hastalar bu süreci genellikle fark etmiyor çünkü ağrı ya da ani görme kaybı yaşanmıyor.
Daha nadir görülen kapalı açılı glokom ise çok daha ani ve şiddetli seyredebiliyor. Bu türde göz tansiyonu kısa sürede çok yüksek değerlere çıkabiliyor; şiddetli göz ağrısı, baş ağrısı, mide bulantısı ve bulanık görme gibi belirtilerle kendini gösterebiliyor. Op. Dr. Selim, bu tip glokomun özellikle hipermetrop hastalarda daha sık görüldüğünü belirtiyor.
Tedavide amaç: Görme sinirini korumak
Glokom tedavisinin temel hedefi, göz içi basıncını düşürerek görme sinirinin daha fazla zarar görmesini engellemek. Op. Dr. Sedat Selim, günümüzde glokom için üç ana tedavi yaklaşımı bulunduğunu söylüyor. Bunlar; ilaç ve damla tedavileri, SLT lazer uygulamaları ve ileri vakalarda cerrahi müdahaleler.
Tedavi yönteminin hastanın glokom tipine, basınç düzeyine ve hastalığın ilerleme hızına göre belirlendiğini ifade eden Selim, erken teşhis edilen vakalarda başarı oranının yüzde 90’lara ulaşabildiğini belirtiyor. Ancak kaybedilen görme sinirinin geri getirilemediğinin de özellikle altını çiziyor.
Göz tansiyonu ölçümü tek başına yeterli değil
Toplumda yaygın bir yanlış kanı, glokom tanısının yalnızca göz tansiyonu ölçümüyle konulabileceği düşüncesi. Oysa Op. Dr. Sedat Selim’e göre bu yaklaşım eksik ve yanıltıcı. Glokom tanısı için göz içi basıncının yanı sıra görme alanı testi, optik sinir başı değerlendirmesi ve optik sinir lifleri analizi gibi ayrıntılı tetkiklerin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Bu nedenle Selim, özellikle 40 yaş üzerindeki herkesin, herhangi bir şikâyeti olmasa bile tam donanımlı bir göz merkezinde düzenli olarak muayene olması gerektiğini vurguluyor.
Sessiz ilerleyen bu hastalık ihmale gelmiyor
Glokom, erken evrede fark edildiğinde kontrol altına alınabilen; ancak geç kalındığında kalıcı görme kaybına yol açabilen bir hastalık. Uzmanlara göre en etkili korunma yöntemi, düzenli göz kontrollerini alışkanlık haline getirmek. Çünkü glokomda zaman, doğrudan görme ile yarışıyor.
