Çocuklarda fıtık olur mu? Birçok ebeveyn, fıtığı daha çok yetişkinlerle ilişkilendirdiği için çocuklarda da görülebileceğini düşünmeyebilir. Oysa çocukluk çağında özellikle kasık ve göbek bölgesinde fıtık görülebiliyor. Üstelik fıtık, her zaman sürekli duran belirgin bir şişlik şeklinde ortaya çıkmayabiliyor. Çocuk ağladığında, ıkındığında veya öksürdüğünde belirginleşip sakinleştiğinde kaybolan bir şişlik de önemli bir işaret olabilir.
Daviva Avcılar Hastanesi Çocuk Cerrahi Bölümü’nden Doç. Dr. Ufuk Şenel, çocuklarda görülen fıtıkların çoğunlukla gelişim döneminde ortaya çıkan yapısal sorunlarla ilişkili olduğunu belirterek, erken fark edilmeyen bazı fıtıkların ciddi komplikasyonlara yol açabileceğine dikkat çekiyor.
Çocuklarda fıtık neden olur?
Çocuklarda görülen fıtıklar çoğunlukla anne karnındaki gelişim sırasında tam olarak kapanmayan yapılardan kaynaklanıyor. En sık karşılaşılan iki tür ise kasık fıtığı ve göbek fıtığı.
Kasık fıtığında karın zarı uzantısının kasık kanalında açık kalması sonucunda karın içerisindeki organlar bu bölgeye doğru ilerleyebiliyor. Bu durum kasık veya testis çevresinde şişlik şeklinde fark edilebiliyor.
Göbek fıtığında ise göbek kordonunun geçtiği halkanın doğumdan sonra tamamen kapanmaması rol oynuyor. Özellikle ağlama, öksürme veya ıkınma sırasında göbek deliğinde dışarı doğru bir bombeleşme görülebiliyor.
Fıtık olduğunu nasıl anlayabilirsiniz?
Çocuklarda fıtığın en dikkat çekici belirtisi geçici şişlik oluyor. Çocuk sakin olduğunda veya uyuduğunda kaybolan, ancak ağlama ya da ıkınma sırasında yeniden ortaya çıkan şişliklerin ebeveynler tarafından fark edilmesi önemli.
Özellikle bebeklerde sürekli ağlama, huzursuzluk, beslenmeyi reddetme ve emzirme sonrasında kusma gibi belirtiler de dikkate alınmalı.
Fıtık boğulmasına dikkat!
Asıl önemli nokta ise şişliğin artık kaybolmaması ve beraberinde başka belirtilerin ortaya çıkması.
Fıtık kesesine giren bağırsak veya yumurtalık gibi dokuların sıkışarak geri dönememesi, fıtık boğulması olarak adlandırılan ciddi bir tabloya yol açabiliyor. Kan dolaşımının bozulması halinde doku hasarı ve daha ciddi komplikasyonlar gelişebiliyor.
Bu nedenle kasık veya göbek bölgesindeki şişlik sertleşmişse, kızarmış ya da morarmışsa, çocuk şiddetli ağrı yaşıyorsa veya safralı kusma eşlik ediyorsa beklemeden sağlık kuruluşuna başvurulmalı.
Ebeveynlerin aklında kalması gereken 4 kritik uyarı
1. Alt değiştirirken bölgeyi kontrol edin.
Kasık, testis ve göbek bölgesinde ortaya çıkan asimetri veya geçici şişlikleri gözlemleyin.
2. Ağlama ve ıkınma sırasında oluşan şişlikleri önemseyin.
Çocuk sakinleştiğinde kaybolsa bile bu şişlikler bir çocuk cerrahı tarafından değerlendirilmelidir.
3. Sertleşen, kızaran veya moraran şişliklerde beklemeyin.
Özellikle şiddetli ağrı ve kusma eşlik ediyorsa acil değerlendirme gerekir.
4. Tanı konulan kasık fıtığını ertelemeyin.
Olası komplikasyonların önüne geçmek için çocuk cerrahisi uzmanının önerdiği tedavi planına uyulmalıdır.
Kısacası…
Çocuklarda fıtık olmaz düşüncesi nedeniyle özellikle geçici şişlikler gözden kaçırılabiliyor. Oysa kasık veya göbek bölgesinde ağlama ve ıkınmayla belirginleşen şişlikler, ebeveynlerin dikkate alması gereken önemli belirtiler arasında yer alıyor.
Burada en kritik nokta, şişliğin nasıl davrandığını ve çocuğun genel durumunu takip etmek. Sertleşen, renk değiştiren ve ağrılı hale gelen şişliklerde ise beklemek yerine acil tıbbi değerlendirme gerekiyor.
