Helicobacter pylori, sıcak havalarda artan hijyen sorunları ve kolay bozulan gıdalar nedeniyle daha büyük bir tehdit haline geliyor. Mide ve ince bağırsakta yerleşerek enfeksiyona yol açabilen bu bakteri, uzmanlara göre dünya nüfusunun yarısından fazlasını etkiliyor. Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Zülfikar Polat, “Helicobacter pylori, mideye yerleşip burada asidik ortama rağmen hayatta kalabilen, belirti vermeden yıllarca yaşayabilen ama bağışıklık sistemi tepki verdiğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen bir bakteri türüdür” uyarısında bulunuyor.
Zülfikar Polat
60 Bin Yıldır İnsanlarla Evrimleşiyor
Helicobacter pylori’nin insanlık tarihi kadar eski bir mikroorganizma olduğunu belirten Prof. Dr. Polat, “Bu bakteri, Afrika’dan başlayan göçlerle yaklaşık 60 bin yıldır insanlarla birlikte evrimleşti. Bugün hâlâ tüm dünyada yaygın olarak görülüyor” diyerek bakterinin bulaşıcılığına ve yaygınlığına dikkat çekiyor. Dünya genelinde görülme oranı %40 ila %60 arasında değişen Helicobacter pylori, en sık Afrika, Akdeniz, Batı Pasifik ve Amerika’da rastlanıyor.
Helicobacter Pylori Reflü ile Karıştırılabilir
Helicobacter pylori genellikle gıda ve su aracılığıyla bulaşıyor. Ellerin yetersiz yıkanması, kontamine yiyecekler ve aile içinde ortak kullanılan çatal, kaşık ya da bardak gibi eşyalar aracılığıyla geçebiliyor. Prof. Dr. Polat, “Karın ağrısı, şişkinlik, mide ekşimesi, bulantı ve yanma hissi gibi belirtiler reflü hastalığıyla karıştırılabiliyor. Ancak bu şikayetlerin altında Helicobacter pylori enfeksiyonu yatabilir” diyor.
Özellikle yemeklerden önce ve sonra, açlık dönemlerinde ortaya çıkan karın ağrıları, hazımsızlık, erken doyma hissi ve mide gazı gibi belirtiler sıkça görülüyor. Uzmanlar bu tür şikayetleri olan kişilerin geç kalmadan bir uzmana başvurmaları gerektiği konusunda hemfikir.
Demir Eksikliği Anemisine Yol Açabilir
Helicobacter pylori’nin yalnızca mide rahatsızlıklarına değil, sistemik bazı sorunlara da neden olabileceğini ifade eden Prof. Dr. Zülfikar Polat, “Bu bakteri kronik gastrite yol açarak mide hücrelerinde hasara neden olur. Zamanla mide kanseri ve lenfoma gibi ciddi hastalıklara zemin hazırlayabilir. Ayrıca demir emilimini engelleyerek demir eksikliği anemisine neden olabilir” diye ekliyor.
Tanıda En Güvenilir Yöntem: Üre Nefes Testi
Teşhis sürecinde kullanılan yöntemlerden de bahseden Prof. Dr. Polat, “Kanda antikor testi, vücudun bakteriye karşı daha önce savunma geliştirip geliştirmediğini gösterir ama aktif enfeksiyonu tespit edemez. En doğru sonuç, üre nefes testi ile elde edilir. Bu testin doğruluk oranı %99’un üzerindedir. Ancak test öncesi antibiyotik kullanımının 3-4 hafta önce sonlandırılması gerekir” uyarısında bulunuyor.
Mide ekşimesi sürekli oluyorsa… – Editörün Gözünden
Ayrıca dışkı antijen testi ve mide endoskopisi sırasında alınan biyopsi örnekleri de tanıya yardımcı oluyor.
Artan Antibiyotik Direncine Dikkat
Helicobacter pylori tedavisinde karşılaşılan en büyük sorunlardan biri ise antibiyotik direnci. Prof. Dr. Polat, “Günümüzde antibiyotiklerin sık kullanılması bakterinin direnç kazanmasına neden oldu. Bu nedenle genellikle iki antibiyotik ve mide koruyucu içeren 14 günlük bir tedavi uygulanır. Bu tedavi düzenli uygulandığında başarı oranı %90’ın üzerindedir” diyerek tedavi sonrası kontrollerin önemine işaret ediyor.
Tedavi tamamlandıktan yaklaşık bir ay sonra üre nefes testi veya dışkı antijen testiyle bakterinin vücutta kalıp kalmadığı mutlaka kontrol edilmeli. Eğer bakteri hâlâ varsa ikinci bir tedavi kürüne geçilir.
Helicobacter pylori’den Korunmanın 9 Etkili Yolu
Prof. Dr. Zülfikar Polat, Helicobacter pylori bakterisinden korunmak için dikkat edilmesi gerekenleri şöyle sıralıyor:
-
Yemekten önce ve tuvaletten sonra ellerinizi sabunla yıkayın.
-
Kaynağı bilinmeyen suyu içmeyin; içme suyunuzu kaynatın veya filtreleyin.
-
Sebze ve meyveleri iyice yıkamadan tüketmeyin.
-
Başkalarıyla aynı kaptan yemek yemeyin, bardak veya çatal-kaşık paylaşmayın.
-
Çiğ et ve süt ürünlerinden uzak durun.
-
Mide şikayetlerini geçiştirmeyin; erken tanı hayat kurtarır.
-
Sigara ve alkol gibi mideye zarar veren alışkanlıklardan uzak durun.
-
Dengeli beslenerek bağışıklık sisteminizi güçlü tutun.
-
Probiyotik gıdalarla mide ve bağırsak sağlığınızı destekleyin.
Bu bakterinin yaygınlığı ve potansiyel tehlikeleri göz önünde bulundurulduğunda, bireylerin hem hijyen koşullarına dikkat etmesi hem de mide şikayetlerini ciddiye alması gerekiyor. Prof. Dr. Polat’ın da vurguladığı gibi, “Helicobacter pylori’nin tedavi edilmediği durumlarda oluşabilecek komplikasyonları önlemenin en etkili yolu; bilinçli olmak, hijyen kurallarına uymak ve gerekli durumlarda tıbbi destek almaktır.”
