Çocuğunuz Yürürken Aksıyorsa Dikkat

Çocuklarda bacak boyu eşitsizliği çoğu zaman basit bir duruş bozukluğu ya da geçici bir gelişim farkı gibi değerlendiriliyor. Ancak uzmanlara göre yürüyüşte aksama, omuz ve kalça hizasında kayma ya da ayakkabı tabanlarının farklı aşınması gibi belirtiler bazı çocuklarda ciddi ortopedik problemlerin ilk sinyali olabiliyor. Özellikle büyüme çağında fark edilmeyen bacak boyu eşitsizliği ilerleyen yıllarda skolyoz, kalça ve diz eklemlerinde erken kireçlenme, kronik ağrı ve postür bozuklukları gibi kalıcı sorunlara neden olabiliyor.

Acıbadem Ataşehir Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Kerim Sarıyılmaz, toplumda en sık yapılan hatalardan birinin “Çocuk büyüyünce düzelir” düşüncesi olduğunu belirtiyor. Sarıyılmaz’a göre özellikle büyüme plağını etkileyen problemler çocuk büyüdükçe daha belirgin hale geliyor ve erken dönemde yapılacak küçük müdahaleler ileride büyük ameliyatların önüne geçebiliyor.

Çocuklarda bacak boyu eşitsizliği nedir?

Bacak boyu eşitsizliği, iki bacak arasında ölçülebilir uzunluk farkı bulunması anlamına geliyor. Hafif farklar toplumda oldukça yaygın görülüyor ve çoğu zaman belirti vermiyor. Ancak fark belirgin hale geldiğinde çocuğun tüm iskelet sistemi bu durumdan etkilenebiliyor.

Prof. Dr. Kerim Sarıyılmaz, dünya genelinde yaklaşık her 100 çocuktan 3 ila 5’inde belirgin bacak boyu eşitsizliği görüldüğünü ifade ediyor. Özellikle büyüme çağında fark edilmeyen durumların ilerleyen yıllarda omurga yapısını bozabileceğini belirten Sarıyılmaz, vücudun dengeyi sağlamak için zamanla farklı bölgelerde yük dağılımını değiştirdiğini söylüyor.

Çocuklarda bacak boyu eşitsizliği belirtileri nelerdir?

Uzmanlara göre hafif düzeydeki eşitsizlikler çoğu zaman dışarıdan fark edilmeyebiliyor. Ancak fark arttıkça bazı belirtiler ortaya çıkmaya başlıyor.

Özellikle:

• yürürken aksama,
• bir bacağa daha fazla yük verme,
• omuz ve kalça seviyesinde asimetri,
• ayakkabı tabanlarında farklı aşınma,
• çabuk yorulma,
• uzun yürüyüşlerde ağrı

gibi belirtiler dikkatle takip edilmeli.

Prof. Dr. Kerim Sarıyılmaz, özellikle çocukların yürüyüşündeki en küçük değişimin bile basit bir basma problemi gibi değerlendirilmemesi gerektiğini belirtiyor. Çünkü erken dönemde fark edilen sorunlar çok daha kolay kontrol altına alınabiliyor.

Bacak boyu eşitsizliği neden olur?

Uzmanlara göre bu durum hem doğuştan hem de sonradan gelişebiliyor.

Çocukluk çağında:

• büyüme plağını etkileyen kırıklar,
• kemik enfeksiyonları,
• gelişimsel kalça çıkığı,
• bazı romatizmal hastalıklar,
• doğuştan uzuv gelişim bozuklukları

bacak boyu eşitsizliğinin en sık nedenleri arasında yer alıyor.

Prof. Dr. Kerim Sarıyılmaz, bazı sendromik durumlarda vücudun bir yarısının diğerine göre daha hızlı büyüyebildiğini belirtiyor. Nadir de olsa bazı kemik tümörlerinin de büyüme dengesini bozabileceğini ifade ediyor.

“Büyüyünce geçer” düşüncesi neden riskli?

Uzmanlara göre en büyük risklerden biri ailelerin belirtileri uzun süre önemsememesi.

Prof. Dr. Kerim Sarıyılmaz, özellikle büyüme plağı hasarına bağlı gelişen eşitsizliklerde farkın çocuk büyüdükçe daha da arttığını belirtiyor. Çünkü kemik gelişimi devam ettikçe iki bacak arasındaki fark da büyüyebiliyor.

Bu durum zaman içinde:

• skolyoz,
• kalça problemleri,
• diz ekleminde erken kireçlenme,
• kronik bel ağrısı,
• yürüme bozuklukları

gibi ciddi ortopedik sorunlara yol açabiliyor.

Her çocuk ameliyat olmak zorunda mı?

Uzmanlara göre hayır. Çünkü her bacak boyu eşitsizliği cerrahi gerektirmiyor.

Prof. Dr. Kerim Sarıyılmaz, özellikle 2 santimetrenin altındaki farklarda cerrahi dışı yöntemlerin ön plana çıktığını belirtiyor.

Bu süreçte:

• kişiye özel ortopedik tabanlıklar,
• ayakkabı altı yükseltmeleri,
• düzenli ortopedik takip

dengeyi sağlamak için kullanılabiliyor.

Tabanlıkların özellikle omurga ve kalça hizalanmasını koruyarak skolyoz gelişimini önlemede önemli rol oynadığını ifade eden Sarıyılmaz, erken dönemde yapılan desteklerin eklemlere binen yükü azalttığını söylüyor.

Hangi durumlarda ameliyat gerekiyor?

Uzmanlara göre iki bacak arasındaki farkın 2-2,5 santimetrenin üzerine çıkmasının beklendiği durumlarda cerrahi yöntemler gündeme gelebiliyor.

Günümüzde kullanılan modern yöntemler arasında:

• dıştan cihazlarla kemik uzatma,
• manyetik akıllı çiviler,
• kombine uzatma teknikleri,
• büyüme hızını kontrollü yavaşlatan yöntemler

yer alıyor.

Prof. Dr. Kerim Sarıyılmaz, özellikle manyetik çivi teknolojisinin son yıllarda önemli avantajlar sağladığını belirtiyor. Dışarıdan görünmeyen bu sistem sayesinde enfeksiyon riskinin daha düşük olduğunu ve çocukların günlük yaşam konforunun arttığını ifade ediyor.

Uzmanlara göre çocuklarda ortopedik gelişimi takip etmek yalnızca boy uzamasını izlemek anlamına gelmiyor. Özellikle yürüyüşteki küçük değişimler, omuz-kalça dengesindeki farklılıklar ve sürekli aynı bacağa yük verme alışkanlığı erken dönemde değerlendirilirse ileride oluşabilecek ciddi iskelet sistemi problemlerinin önüne geçilebiliyor.