Dünyada obez çocuk sayısı, ilk kez düşük kilolu çocuk sayısını geçti. Unicef’in 190’dan fazla ülkenin verilerini inceleyerek hazırladığı rapora göre, beş ila 19 yaş arasındaki her 10 çocuktan biri obez. Bu da yaklaşık 188 milyon çocuk ve gencin aşırı kiloyla mücadele ettiğini gösteriyor.
Çocuklarda Obezite Neden Artıyor?
Araştırmaya göre en önemli neden, geleneksel beslenme alışkanlıklarının yerini ucuz, yüksek kalorili ve aşırı işlenmiş gıdalara bırakması. Şeker, nişasta, tuz, sağlıksız yağlar ve katkı maddeleri bakımından yoğun bu gıdalar, çocuklarda hem fazla kilo hem de yetersiz beslenme sorununu beraberinde getiriyor.
Unicef İcra Direktörü Catherine Russell, çocukluk çağı obezitesinin artık göz ardı edilemeyecek bir sorun olduğunu vurgulayarak, “Obezite, çocukların sağlığını ve gelişimini etkiliyor. Endişe giderek büyüyor” dedi.
Düşük Kiloluluk Azaldı, Obezite Hızla Arttı
2000 yılında 5–19 yaş arası çocukların %13’ü düşük kiloluyken, bu oran 2023’te %9,2’ye geriledi. Aynı dönemde çocuklarda obezite oranı %3’ten %9,4’e yükseldi.
Bu da artık her 10 çocuktan birinin obez olduğu anlamına geliyor. Daha geniş tanımıyla aşırı kilolu çocukların sayısı dünya genelinde 391 milyona ulaştı.
Russell, “Birçok ülkede yetersiz beslenmenin her iki yüzünü de görüyoruz: hem bodurluk hem obezite. Bu durum acil ve hedefe yönelik müdahaleler gerektiriyor” diyerek hükümetleri harekete geçmeye çağırdı.
Hangi Ülkelerde Çocuk Obezitesi Daha Yaygın?
Rapora göre, Pasifik ada ülkeleri çocuk obezitesinde başı çekiyor:
-
Niue’de oran %38
-
Cook Adaları’nda %37
-
Nauru’da %33
Yüksek gelirli ülkelerde de tablo endişe verici. Şili’de gençlerin %27’si, ABD’de %21’i, Birleşik Arap Emirlikleri’nde %21’i obez.
Türkiye için spesifik veri paylaşılmasa da uzmanlar, fast-food tüketimi ve hareketsiz yaşamın etkisiyle riskin giderek arttığını vurguluyor.
Çocuk Obezitesi Hangi Hastalıklara Yol Açıyor?
Çocukluk döneminde başlayan obezite, ilerleyen yaşlarda birçok ciddi sağlık sorununu tetikliyor:
-
Tip-2 diyabet
-
Kalp-damar hastalıkları
-
Bazı kanser türleri
-
Psikolojik sorunlar (özgüven kaybı, sosyal uyum zorlukları)
Uzmanlara göre, sağlıklı beslenme alışkanlıkları yalnızca büyüme ve gelişim için değil, aynı zamanda zihinsel sağlık açısından da kritik rol oynuyor.
Unicef’ten Eylem Çağrısı
Unicef, hükümetlere çocukları sağlıksız gıdalardan koruyacak politikalar geliştirme çağrısında bulundu. Önerilen adımlar arasında:
-
Aşırı işlenmiş gıdaların okul kantinlerinden çıkarılması
-
Sağlıksız yiyecek ve içeceklere vergi getirilmesi
-
Gıda etiketlemesinin şeffaf hale getirilmesi
-
Ailelerin sağlıklı ve uygun fiyatlı gıdaya erişimini kolaylaştıracak destekler
Ayrıca raporda, aşırı işlenmiş gıda endüstrisinin siyasi kararlara müdahalesinin sınırlandırılması gerektiği vurgulandı.
Ekonomik Maliyet de Yüksek
Obezitenin yalnızca sağlık değil, aynı zamanda büyük bir ekonomik maliyet yarattığına dikkat çekiliyor. Unicef’in tahminlerine göre, 2035 yılına kadar aşırı kilo ve obezitenin dünya ekonomisine maliyeti yıllık 4 trilyon doları aşabilir.
