Hamilelikte Diş Sağlığı Neden Önemli?

Gebelik, vücudun birçok açıdan değiştiği özel bir dönem. Hormonlardaki değişimlerden beslenme alışkanlıklarına, bulantı ve kusmadan ağız kuruluğuna kadar pek çok durum ağız ve diş sağlığını da etkileyebiliyor. Bu süreçte diş eti kanaması, hassasiyet, çürük ve diş minesinde aşınma gibi sorunlarla daha sık karşılaşılabiliyor.

Çocuk Diş Hekimi Nurgül Demir, gebelik planlayan kadınların mümkünse hamile kalmadan önce diş hekimi kontrolünden geçmesini öneriyor. Mevcut çürüklerin ve diş eti sorunlarının önceden belirlenmesi, gebelik sırasında ortaya çıkabilecek problemlerin daha kolay yönetilmesine yardımcı olabiliyor.

Ancak gebelik başladıktan sonra yaşanan ağız ve diş sorunlarının da doğum sonrasına bırakılmaması gerekiyor. Diş ağrısı, diş eti kanaması, şişlik veya enfeksiyon gibi şikâyetler ortaya çıktığında diş hekimine başvurmak önem taşıyor.

Gebelikte diş etleri neden daha kolay kanıyor?

Gebelik sırasında östrojen ve progesteron gibi hormonların düzeylerinde önemli değişiklikler meydana geliyor. Bu değişiklikler, diş etlerinin ağızda biriken bakteriyel plağa verdiği yanıtı etkileyebiliyor. Bunun sonucunda diş etlerinde kızarıklık, şişlik, hassasiyet ve kanama görülebiliyor.

Halk arasında “hamilelik gingivitisi” olarak bilinen bu durum gebelikte sık görülse de diş eti kanamasını tamamen normal kabul edip geçiştirmemek gerekiyor. Düzenli diş fırçalamak, florürlü diş macunu kullanmak ve diş hekimi kontrollerini sürdürmek bu dönemde ağız sağlığının korunmasına yardımcı oluyor.

Kusma sonrası dişleri hemen fırçalamayın

Gebeliğin özellikle ilk aylarında görülen bulantı ve kusma da dişleri etkileyebiliyor. Mide asidinin ağıza gelmesi, diş minesinin asitle temas etmesine ve tekrarlayan kusmalar sonucunda zamanla aşınmasına neden olabiliyor.

Bu noktada sık yapılan bir hata ise kusmanın hemen ardından dişleri fırçalamak. Asitle yumuşamış diş yüzeylerinin hemen fırçalanması, eroziv aşınmayı artırabiliyor.

Bu nedenle kusma sonrasında önce ağzı suyla çalkalamak, dişleri fırçalamak için ise bir süre beklemek gerekiyor. Uygun şekilde hazırlanmış sodyum bikarbonat içeren bir gargaranın ağızdaki asidin tamponlanmasına yardımcı olabileceği de belirtiliyor.

Diş eti hastalıklarını “nasıl olsa gebelikten” diyerek geçiştirmeyin

Gebelikte diş etlerinde meydana gelen değişiklikler yalnızca ağız içinde rahatsızlık yaratmakla kalmayabiliyor. Periodontal hastalıklarla erken doğum, düşük doğum ağırlığı ve bazı olumsuz gebelik sonuçları arasında ilişki bildiren çalışmalar bulunuyor. Ancak bu ilişkinin doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi olduğu kesin olarak ortaya konmuş değil.

Bu nedenle anne adaylarının diş eti kanaması, şişlik veya hassasiyet gibi belirtileri görmezden gelmemesi önemli. Düzenli ağız bakımı yapılması ve gerektiğinde diş hekimi tarafından değerlendirme yapılması, gebelik boyunca diş eti sağlığının korunmasına yardımcı oluyor.

“Hamilelik tümörü” denilen oluşumlar neden ortaya çıkıyor?

Gebelik sırasında diş etlerinde bazı iyi huylu büyümeler görülebiliyor. Halk arasında “hamilelik tümörü” olarak adlandırılan bu oluşumların ismi anne adaylarını endişelendirse de genellikle iyi huylu diş eti büyümeleri olarak değerlendiriliyor.

Hormonal değişikliklerin yanı sıra plak birikimi ve bölgedeki lokal tahrişler de bu oluşumların gelişiminde rol oynayabiliyor. Genellikle kırmızı-mor renkte, hassas ve kolay kanayan bir yapı şeklinde ortaya çıkan bu lezyonlar daha çok gebeliğin ikinci ve üçüncü trimesterlerinde görülüyor.

Bazıları doğumdan sonra kendiliğinden küçülebiliyor. Ancak büyüyen, sık kanayan ya da yemek yemeyi ve ağız bakımını zorlaştıran oluşumların mutlaka diş hekimi tarafından değerlendirilmesi gerekiyor.

Ağız kuruluğunda su ve şekersiz sakız yardımcı olabilir

Gebelik sırasında bazı anne adaylarında ağız kuruluğu da ortaya çıkabiliyor. Oysa tükürük, ağızdaki asitlerin dengelenmesine ve ağız yüzeylerinin temizlenmesine yardımcı oluyor. Bu nedenle gün içerisinde yeterli miktarda sıvı tüketmek önemli.

Şekersiz, tercihen ksilitol içeren sakızlar da tükürük akışını artırarak ağız kuruluğu hissinin azalmasına yardımcı olabilir. Ksilitol içeren sakızların plak birikimi ve çürükle ilişkili bakteriler üzerindeki etkilerine yönelik çalışmalar da bulunuyor.

Ancak sakız çiğnemek diş fırçalamanın alternatifi değil. Gebelikte de florürlü diş macunuyla düzenli diş fırçalamaya devam edilmesi gerekiyor.

“Bebek annenin dişinden kalsiyum çekiyor” düşüncesi doğru değil

Gebelikte dengeli beslenmek hem anne hem de bebeğin sağlığı açısından büyük önem taşıyor. Süt, yoğurt ve kefir gibi kalsiyum içeren besinlerin beslenme düzeninde yer alması, annenin kalsiyum ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlıyor.

Bununla birlikte toplumda yıllardır dile getirilen “Bebek annenin dişlerinden kalsiyum çeker, bu yüzden anne dişlerini kaybeder” düşüncesi doğru değil.

Gebelikte diş çürüğü veya diş eti problemlerinin ortaya çıkması tek bir nedene bağlanamıyor. Ağız hijyeni, beslenme alışkanlıkları, ağız ortamındaki değişiklikler ve hormonal etkiler gibi birçok faktör bu sorunlarda rol oynayabiliyor.

Anne adaylarının gebelik boyunca dikkat etmesi gereken 5 nokta

Çocuk Diş Hekimi Nurgül Demir’in önerileri doğrultusunda anne adaylarının ağız ve diş sağlığı için şu noktalara dikkat etmesi önem taşıyor:

1. Gebelik öncesinde diş hekimi kontrolünüzü yaptırın.
Gebelik planlayan kadınların mevcut çürüklerini ve diş eti problemlerini önceden değerlendirmesi, gebelik sırasında yaşanabilecek sorunların yönetilmesini kolaylaştırabilir.

2. Kusmanın hemen ardından dişlerinizi fırçalamayın.
Önce ağzınızı suyla çalkalayın, dişlerinizi fırçalamak için bir süre bekleyin.

3. Dişlerinizi florürlü diş macunuyla düzenli olarak fırçalayın.
Sabah kahvaltıdan sonra ve gece yatmadan önce olmak üzere günde en az iki kez diş fırçalamaya devam edin.

4. Ağız kuruluğunda su ve şekersiz sakızdan yararlanın.
Yeterli sıvı tüketmek ve şekersiz sakız kullanmak tükürük akışını destekleyebilir.

5. Kanama ve şişlikleri görmezden gelmeyin.
Diş etlerinde kanama, şişlik veya hassasiyet başladığında bunun gebeliğin doğal bir sonucu olduğunu düşünüp beklemek yerine diş hekimine başvurun.

Diş tedavisi için doğum sonrasını beklemeyin

Gebelik döneminde diş hekimine gitmenin bebeğe zarar verebileceği düşüncesi, bazı anne adaylarının tedavilerini ertelemesine neden olabiliyor. Ancak gerekli diş tedavileri, gebelik dikkate alınarak uygun şekilde planlanabiliyor. Acil diş tedavilerinin de gerekli durumlarda gebeliğin herhangi bir döneminde yapılabilmesi mümkün.

Bu nedenle diş ağrısı, diş eti kanaması, şişlik veya enfeksiyon gibi sorunların “doğumdan sonra hallederim” düşüncesiyle ertelenmemesi gerekiyor.

Anne adaylarının kadın doğum uzmanı ve diş hekimiyle iletişim halinde olması, hem gebeliğin hem de ağız ve diş sağlığının güvenli şekilde takip edilmesine yardımcı oluyor.

Gebelikte ağız sağlığı için düzenli bakım önemli

Gebelikte ağız ve diş sağlığını korumak için özel ve karmaşık bir bakım rutinine ihtiyaç duyulmuyor. Düzenli diş fırçalamak, dengeli beslenmek, yeterli sıvı tüketmek, kusma sonrasında doğru şekilde hareket etmek ve diş hekimi kontrollerini aksatmamak temel adımlar arasında yer alıyor.

En önemlisi ise gebelik sırasında ortaya çıkan bir diş veya diş eti problemini doğum sonrasına bırakmamak. Çünkü gebelik, diş tedavisinden tamamen uzak durulması gereken bir dönem değil; gerekli tedavilerin anne ve bebeğin durumu dikkate alınarak planlanması gereken bir dönem.

Çocuk Diş Hekimi Nurgül Demir, gebelikte ağız ve diş sağlığının hem anne hem de bebeğin sağlığı açısından ihmal edilmemesi gerektiğini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

“Gebelik, hem anne adayı hem bebeğin sağlığı için, ağız ve diş sağlığının ihmal edilmemesi gerektiği bir dönem. Düzenli ağız bakımı, doğru beslenme ve zamanında yapılan diş hekimi kontrolleriyle gebelik boyunca ağız ve diş sağlığını korumak mümkün”