Bezelye, çam fıstığı, keçi sütü ve karabuğday hayatı tehdit eden reaksiyonlara yol açabiliyor
Gıda alerjisi, dünyada milyonlarca kişiyi etkileyen ciddi bir sağlık sorunu. Şiddetli alerjik reaksiyonların en bilinen nedeni fıstık olsa da, bilim insanları artık yeni bir dalgaya dikkat çekiyor. Fransa’daki Reims Üniversitesi Hastanesi ve Allergy Vigilance Network tarafından yürütülen araştırma, keçi ve koyun sütü, karabuğday, bezelye-mercimek ve çam fıstığının zorunlu alerjen listesine eklenmesi gerektiğini ortaya koydu.
Hakemli dergi Clinical & Experimental Allergy’de yayımlanan çalışma, bu dört gıdanın alerji riski açısından ciddi tehlikeler barındırdığını ortaya koyuyor.
Avrupa’da binlerce anafilaksi vakası kaydedildi
2002–2023 yılları arasında Avrupa’da gıda kaynaklı 3 bin anafilaksi vakası bildirildi. Bunların 413’ü ve iki ölüm, söz konusu yeni gıdalarla ilişkiliydi. Çalışmanın baş araştırmacısı Dominique Sabouraud-Leclerc, bulguların önemine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Sıklığı, ciddiyeti, tekrarlanma olasılığı ve gizli maruz kalma potansiyeli göz önüne alındığında bu 4 gıdanın listeye dahil edilmesini öneriyoruz.”
Bitkisel beslenme alışkanlıkları riski artırıyor
Araştırmacılar, son yıllarda beslenme trendlerindeki değişimlerin bu artışta etkili olabileceğini belirtiyor. Bitkisel beslenmenin popülerleşmesiyle birlikte kuruyemiş, tohum ve baklagiller daha fazla tüketilmeye başlandı. Bu da tüketicilerin yeni alerjenlere maruz kalma ihtimalini yükseltiyor.
Örneğin bezelye proteini, şu anda yasalarla zorunlu olarak etiketlenmeyen bir alerjen olmasına rağmen, giderek daha fazla hazır gıda ve içecek formülünde kullanılıyor.
Fıstık kadar riskli olabilirler
Araştırma, alerjiye neden olan bu yeni gıdaların, fıstık kadar riskli olabileceğini ortaya koyuyor. Özellikle çocuklarda ve alerji geçmişi olan bireylerde bu besinlerin tetiklediği reaksiyonların daha ağır seyredebileceği ifade ediliyor.
Fransa’daki ekip, sadece çam fıstığı ya da keçi sütü değil; kivi, elma, bal, polen ve arı sütü gibi ürünlerin de ciddi risk potansiyeli taşıdığına dikkat çekti.
Allergy UK: “Etiketler yeterince açık değil”
Birleşik Krallık merkezli Allergy UK’nin CEO’su Simone Miles, araştırmanın önemine dikkat çekerek şu uyarıyı yaptı:
“Daha az bilinen alerjenler bile ciddi reaksiyonlara ve hayatı tehdit eden anafilaksiye neden olabilir. İnsanlar mutlaka etiketleri kontrol etmeli.”
Miles, ayrıca birçok tüketicinin “muğlak içerebilir” ibareleri nedeniyle kafa karışıklığı yaşadığını, bunun da gıdanın güvenli olup olmadığını anlamayı zorlaştırdığını belirtti.
Gıda alerjisinde görülen belirtiler
Gıda alerjisi, bağışıklık sisteminin zararsız bir besini tehdit olarak algılamasıyla ortaya çıkıyor. Bu süreçte salgılanan histamin, şu belirtilere yol açabiliyor:
-
Ciltte kaşıntı ve kızarıklık
-
Dudak ve göz çevresinde şişlik
-
Nefes almada güçlük
-
Karın ağrısı ve bulantı
-
Şiddetli vakalarda hayatı tehdit eden anafilaksi
Dünya çapında 21 milyon alerji hastası
Allergy UK verilerine göre, yalnızca Birleşik Krallık’ta 21 milyon kişi gıda alerjisiyle yaşıyor. Bu durum, güvenli gıda tüketimini büyük bir toplumsal mesele haline getiriyor.
Miles, özellikle çocuk sahibi aileleri uyararak, “Gıda alerjisi olanlar yeni ürünleri denemeden önce mutlaka içerik listesine bakmalı ve gerektiğinde doktor tavsiyesi almalı” dedi.
Liste genişleyebilir
Araştırmacılar, mevcut 14 alerjen listesine ek olarak en az dört yeni gıdanın resmen tanınması gerektiğini savunuyor. Bu öneri, ilerleyen dönemde Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık’taki gıda mevzuatında değişikliklere yol açabilir.
Uzmanların ortak görüşü ise net: “Her yeni beslenme trendi, yeni alerji risklerini de beraberinde getirebilir. Etiket okumak, hayat kurtarabilir.”
