Gıda hassasiyeti ya da diğer bir deyişle gıda intoleransı sıklıkla gıda alerjisi ile birbirine karıştırılıyor. Gıda intoleransı vücudun bazı gıdalara karşı aşırı hassasiyet göstermesiyle ortaya çıkan bir durumken gıda alerjisi, bağışıklık sistemi tarafından bazı besinlere karşı anormal yanıtın verilmesi olarak tanımlanıyor. Yani birinde hassasiyet varken diğerinde fiziksel bir sorun olarak ortaya çıkan bir süreçten bahsediliyor. Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Laboratuvar Hizmetler Koordinatörü ve Klinik Biyokimya Direktörü Doç. Dr. Serkan Tapan, gıda alerjisinin ani ve kısa sürede belirtiler gösterdiğini, gıda intoleransının ise daha uzun bir süreçte kendini belli ettiğini belirterek bu durumun genellikle bir enzimin eksikliği ya da etkisizliğinden kaynaklandığını söylüyor.
Gıda hassasiyetinde süreç daha uzun!
Gıda hassasiyetinde belirtilerin genellikle yavaşça oluştuğuna ve bu sürecin birkaç saatten birkaç gün arasında değişebileceğine dikkat çeken Doç. Dr. Serkan Tapan, “Gıda intoleransı sadece sindirim sistemiyle sınırlı kalmaz, vücudun sinir sistemi dahil birçok sistemini etkileyerek anksiyete gibi psikolojik sorunlara bile neden olabilir”. Kişinin duyarlı olduğu gıdayı tüketmeye devam etmesi, kronik enflamasyon ve bazı semptomların şiddetlenmesiyle sonuçlanabilir. Yumurta beyazı, bezelye, inek sütü, arpa, kazein, maya, mısır ve gluten gibi gıdalar en yaygın intolerans oluşturan besinlerdendir” ifadelerini kullandı.
Plastik yemeyi sever misiniz? – Editörün Gözünden
Gıda alerjisi ve gıda intoleransının günümüzde sıklıkla birbirine karıştırıldığını ifade eden Doç. Dr. Serkan Tapan belirtilere dikkat çekti.
Gıda intoleransı kendini aşağıdaki belirtilerle ele veriyor;
- Sindirim Sistemi: Karın ağrısı, şişkinlik, gaz, mide bulantısı, ishal ya da kabızlık.
- Cilt Sorunları: Döküntü, kaşıntı, egzama ve kızarmalar.
- Sinir Sistemi: Migren tipi baş ağrıları, Alzheimer riski ve anksiyete.
- Kas ve İskelet Sistemi: Eklem ağrıları, iltihaplanma ve kronik yorgunluk.
- Metabolik Sorunlar: Obezite, diyabet ve Haşimato gibi rahatsızlıklar.
Bu belirtilerin bir ya da birkaçını gösteren kişilerin vakit kaybetmeden bir uzmana başvurması gerektiğine dikkat çeken Doç. Dr. Serkan Tapan, “Gıda intoleransının tespiti için en etkili yöntemlerden biri eliminasyon diyetidir. Bu yöntemle kişinin duyarlı olduğu düşünülen gıdalar beslenme planından çıkarılır ve vücudun bu duruma tepkisi izlenir. Bu yöntem, hangi gıdaların belirtilere neden olduğunu anlamaya yardımcı olur” diye konuştu.
Gıda intoleransının kesin tanısı için mikroarray teknolojisine dayalı kan testlerinin kullanıldığını belirten Doç. Dr. Serkan Tapan, “Ancak bu testler her merkezde bulunmuyor ve uzman kontrolünde yapılması gerekiyor. Kan örneğinden alınan verilerle ortalama 10 gün içinde kesin tanı konulabilir” diye belirtiyor.
Kronik inflamatuar hastalıklarının ya da irritabl bağırsak sendromu gibi durumların gıda intoleransı riskini artırabileceğine dikkat çeken Doç. Dr. Tapan, bu gibi vakalarda tanı ve tedavi sürecinin birden fazla uzmanın işbirliği gerektirdiğini belirterek “Farklı uzmanlıkların bir arada çalışması, rahatsızlığın etkili şekilde tedavi edilmesi ve hastanın yaşam kalitesinin artması için çok önemlidir” diye konuştu. Doç. Dr. Serkan Tapan, bu multidisipliner yaklaşımla, hastalığın kökenine inilerek daha kalıcı çözümler geliştirilebileceğini ifade etti.
