Yaklaşık on yıl boyunca gençleri takip eden yeni bir araştırma, beyin gelişimi, yeme alışkanlıkları ve genetik faktörler arasındaki bağlantıyı inceledi. Bulgular, genç yaşta görülen yeme bozukluklarının, ergenlik dönemindeki zihinsel sağlık sorunları ve beyin gelişimindeki gecikmelerle ilişkili olabileceğini ortaya koyuyor.
Yeme Bozuklukları ve Gençlik Dönemi
Avrupa’da yaklaşık 20 milyon kişinin anoreksiya nervoza, bulimiya nervoza ve tıkınırcasına yeme bozukluğu gibi yeme bozukluklarından etkilendiği tahmin ediliyor. Bu bozukluklar, özellikle genç kadınlar ve ergenler arasında daha yaygın.
Araştırma kapsamında İngiltere, İrlanda, Fransa ve Almanya’dan yaklaşık 1.000 genç, genetik verilerini paylaştı, yeme alışkanlıkları ve genel sağlık durumları hakkında anketler doldurdu ve 14 ile 23 yaşlarında manyetik rezonans görüntüleme (MRI) taramaları yapıldı.
23 yaşına geldiklerinde, katılımcılar üç gruba ayrıldı:
- Sağlıklı yiyiciler (%42)
- Kısıtlayıcı yiyiciler (%33)
- Duygusal veya kontrolsüz yiyiciler (%25)
Kısıtlayıcı yiyiciler, kilo ve görünüşlerini kontrol etmek için yiyecek tüketimini sınırlayan, diyet yapan veya kusma gibi yöntemlere başvuran bireylerdi. Duygusal veya kontrolsüz yiyiciler ise olumsuz duygulara tepki olarak kompulsif veya aşırı yeme eğilimindeydi.
Ergenlikteki Ruhsal Sorunlar ve Yeme Davranışları
Araştırmaya göre, 14 yaşında anksiyete, depresyon veya dikkat sorunları yaşayan gençler, 23 yaşına geldiklerinde sağlıksız yeme alışkanlıkları geliştirme olasılığı daha yüksek olan grupta yer aldı. Ayrıca, sağlıksız yeme davranışlarının obezite ve yüksek vücut kitle indeksi (BMI) için genetik riskle bağlantılı olduğu tespit edildi.
Araştırmanın kıdemli yazarı ve King’s College London’da biyolojik psikiyatri profesörü olan Sylvane Desrivières, bu bulguların sağlıksız yeme alışkanlıkları ve uyumsuz başa çıkma stratejilerine yönelik eğitimlerin önemini vurguladığını belirtti. Desrivières, ebeveynlerin gençlerin evdeki alışkanlıklarına dikkat etmeleri, öğretmenlerin okulda ilişkilere yönelik farkındalığı artırmaları ve sağlık çalışanlarının yeme bozukluklarında beynin rolünü anlamaları gerektiğini söyledi.
Beyin Gelişiminin Kritik Rolü
Araştırma, yalnızca ergenlikteki alışkanlıklar veya genetik faktörlerin değil, aynı zamanda beyin gelişimindeki gecikmelerin de yeme bozukluklarını öngörmede önemli olduğunu gösterdi. MRI taramaları, sağlıksız yiyicilerin ergenlik döneminde daha az belirgin ve gecikmiş beyin olgunlaşmasına sahip olduğunu ortaya koydu.
Beynin prefrontal korteksinin 25 yaş civarında tamamen geliştiği biliniyor. Gelişimdeki gecikmeler, hem 14 yaşında görülen zihinsel sağlık sorunlarıyla hem de 23 yaşında ortaya çıkan sağlıksız yeme davranışlarıyla ilişkili bulundu. Ayrıca, beynin iştahı kontrol eden bölgesi olan serebellumdaki azalmış olgunlaşma, yüksek BMI genetik riski ile kısıtlayıcı yeme alışkanlıkları arasındaki bağlantıyı açıklamaya yardımcı oldu.
ZAYIFLAMA İĞNESİ OBEZİTEYE ÇÖZÜM MÜ?
Erken Müdahale İçin Umut
King’s College araştırmacıları, gençlerde sağlıksız yeme alışkanlıklarının başlamasından yıllar önce beyin taramalarında farklılıklar gözlemlendiğini ve bu durumun risk altındaki gençlerin erken tespit edilmesini mümkün kılabileceğini belirtti.
Desrivières, aynı katılımcılar üzerinde veri toplamaya devam ederek beyin olgunlaşması ve yeme alışkanlıklarının 20’li yaşlar sonrasındaki etkilerini incelemeyi hedeflediklerini söyledi. Bu bulguların, yeme bozukluklarının önlenmesi ve genel beyin sağlığının desteklenmesinde kritik bir rol oynayabileceği vurgulandı.
