Göz kızarıklığı, ekran kullanımından kuru havaya, alerjiden enfeksiyonlara kadar pek çok farklı nedenle ortaya çıkabiliyor. Ancak kızarıklığa ağrı, ışığa hassasiyet veya görme değişikliği eşlik ettiğinde tablo basit bir göz yorgunluğundan farklı olabilir. Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Murat Direl, özellikle kontakt lens kullanıcılarının kızarık gözü hafife almaması gerektiğini belirterek, göz kızarıklığında neden belirlenmeden rastgele damla kullanılmaması gerektiğini söylüyor.

Aynaya baktığınızda gözünüzün beyaz bölümünde belirgin bir kızarıklık görmek çoğu zaman endişe verici görünmeyebilir. Uzun süre bilgisayar veya telefon ekranına bakmak, klimalı ortamlarda bulunmak, göz kuruluğu ya da alerji gibi günlük yaşamda sık karşılaşılan durumlar gerçekten de gözlerin kızarmasına neden olabilir.

Ancak göz kızarıklığı tek başına bir hastalık değil, farklı göz sorunlarının ortak belirtisi olabilir. Kızarıklığın yanı sıra ağrı, akıntı, ışığa hassasiyet veya görmede değişiklik ortaya çıkması ise nedenin daha ayrıntılı araştırılmasını gerektirebilir.

Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Murat Direl, göz kızarıklığının değerlendirilmesinde yalnızca gözün görünümüne değil, eşlik eden belirtilere de bakılması gerektiğini belirterek, “Göz kızarıklığı bir hastalık adı değil, farklı nedenlerle ortaya çıkabilen bir bulgudur. Bu nedenle yalnızca gözün ne kadar kırmızı göründüğüne değil; ağrı, akıntı, kaşıntı, ışık hassasiyeti ve görmede değişiklik gibi eşlik eden belirtilere de dikkat etmek gerekir” diyor.

Göz kızarıklığının nedeni her zaman aynı değil

Gözün beyaz bölümünü kaplayan yüzeydeki küçük damarların genişlemesi veya belirginleşmesi, gözün kırmızı görünmesine yol açabiliyor. Bunun altında ise birbirinden oldukça farklı nedenler bulunabiliyor.

Göz kuruluğu, alerjik veya enfeksiyöz konjonktivit, göz kapağı kenarındaki iltihabi sorunlar, çevresel tahriş, göze yabancı cisim kaçması ve kontakt lens kullanımına bağlı problemler göz kızarıklığının yaygın nedenleri arasında yer alıyor.

Bazı daha ciddi göz hastalıklarında da kızarıklık görülebiliyor. Bu nedenle kızarıklığın tek başına ne kadar yoğun olduğundan ziyade tek gözde mi, iki gözde mi ortaya çıktığı ve hangi belirtilerin eşlik ettiği önem taşıyor.

Kaşıntının ön planda olması alerjik göz sorunlarını düşündürebilirken, akıntı ve çapaklanma bazı enfeksiyonlarda görülebiliyor. Ancak bu belirtiler her zaman tek başına kesin tanı koydurmuyor.

Kızarıklığı bastırmak yerine nedenini araştırın

Hafif göz kuruluğu veya çevresel tahrişe bağlı kızarıklıklarda gözü ovuşturmamak, ekran kullanımına ara vermek ve tahriş edici koşullardan uzaklaşmak yakınmaların azalmasına yardımcı olabilir.

Kuru gözle ilişkili şikâyetlerde ise hekim önerisi doğrultusunda uygun suni gözyaşı ürünlerinden yararlanılabilir. Özellikle uzun süre ekran kullanan kişilerin düzenli aralar vermesi ve bilinçli olarak göz kırpması da göz yüzeyinin nemli kalmasına katkı sağlayabilir.

Ancak her kızarık göz için aynı yaklaşımın uygulanamayacağını belirten Op. Dr. Murat Direl, “Kızarıklığın nedenini bilmeden rastgele göz damlası kullanmak doğru değildir. Bir kişiye daha önce verilmiş damlanın başka bir göz probleminde kullanılması veya yalnızca kızarıklığı azaltmak amacıyla ilaç seçilmesi altta yatan sorunun gözden kaçmasına neden olabilir” uyarısında bulunuyor.

Göz kızarıklığında çay pansumanı yapılır mı?

Göz kızarıklığında evde uygulanabilecek yöntemler arasında çay poşetleri veya çeşitli bitkisel karışımlar da sıkça öneriliyor. Ancak göze uygulanmak üzere hazırlanmamış ürünlerin doğrudan göz yüzeyiyle temas ettirilmesi tahriş ve enfeksiyon açısından risk oluşturabilir.

Özellikle ev ortamında hazırlanan karışımların steril olmaması, göz yüzeyinde istenmeyen reaksiyonlara neden olabilir. Bu nedenle rahatlama amacıyla kompres uygulanacaksa temiz bir bez ve temiz, soğuk su tercih edilmesi daha güvenli bir seçenek olarak öne çıkıyor.

Kompresin doğrudan gözün üzerine bastırılması yerine kapalı göz kapaklarının üzerine nazikçe uygulanması gerekiyor.

Akıntı ve çapaklanma varsa hijyene dikkat

Göz kızarıklığına akıntı ve çapaklanma eşlik ettiğinde enfeksiyon olasılığı değerlendirilmelidir. Böyle durumlarda gözleri ovuşturmamak, elleri düzenli yıkamak ve havlu gibi kişisel eşyaları başkalarıyla paylaşmamak bulaş riskini azaltmaya yardımcı olabilir.

Ancak kızarıklığın enfeksiyondan kaynaklanıp kaynaklanmadığının yalnızca akıntının görünümüne bakılarak belirlenmesi her zaman mümkün değildir. Özellikle belirtiler belirginleşiyor veya görme etkileniyorsa göz hekimi değerlendirmesi gerekir.

Kontakt lens kullananlar kızarık gözü hafife almamalı

Kontakt lens kullanımı söz konusu olduğunda göz kızarıklığı daha dikkatli değerlendirilmesi gereken bir belirti haline geliyor. Lens takılıyken ortaya çıkan kızarıklık, batma veya ağrı geliştiğinde lensin çıkarılması ve yakınmalar devam ediyorsa göz hekimine başvurulması önem taşıyor.

Kontakt lens kullanan kişilerde özellikle ağrı, ışığa hassasiyet ve görmede azalma gibi belirtilerin eşlik ettiği kızarıklıklarda korneayı etkileyebilen daha ciddi enfeksiyonların dışlanması gerekebiliyor.

Op. Dr. Murat Direl, “Kontakt lens kullanan kişilerde ağrılı ve kızarık gözün yalnızca lensin gözü yormasına bağlanmaması gerekir. Özellikle görmede değişiklik de varsa gözün gecikmeden değerlendirilmesi önem taşır” ifadelerini kullanıyor.

Her göz damlası göz kızarıklığına iyi gelmez

Kızarıklığı kısa süreli olarak azaltan bazı göz damlaları, sorunun gerçek nedenini ortadan kaldırmayabilir. Daha da önemlisi, antibiyotikli veya kortizon içeren göz damlalarının doktor önerisi olmadan kullanılması uygun değildir.

Çünkü alerji, bakteriyel enfeksiyon, viral enfeksiyon, göz kuruluğu veya korneayı etkileyen farklı hastalıkların tedavileri birbirinden farklıdır. Yanlış damlanın kullanılması hem gereksiz ilaç maruziyetine hem de altta yatan hastalığın fark edilmesinin gecikmesine yol açabilir.

Bu nedenle göz kızarıklığında amaç yalnızca gözün beyaz bölümündeki kırmızı görüntüyü ortadan kaldırmak değil, kızarıklığa yol açan nedeni ortaya çıkarmak olmalıdır.

Ağrı ve görme değişikliği varsa beklemeyin

Her göz kızarıklığının acil bir durum olmadığı açık. Ancak bazı belirtiler ortaya çıktığında gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekiyor.

Özellikle;

• Şiddetli veya belirgin göz ağrısı,
• Işığa karşı hassasiyet,
• Görmede azalma veya yeni başlayan bulanıklık,
• Travma sonrasında gelişen kızarıklık,
• Gözde yabancı cisim bulunması,
• Şiddetli baş ağrısı ve bulantıyla birlikte ortaya çıkan kızarık göz,
• Göz bebeğinde normalden farklı bir görünüm

gibi durumlarda göz hekimine başvurulması önem taşıyor.

Göze kimyasal bir madde temas ettiğinde ise beklemek yerine gözün bol miktarda temiz suyla yıkanması ve ardından tıbbi değerlendirme alınması gerekiyor.

Op. Dr. Murat Direl, “Göz kızarıklığında amaç yalnızca kırmızı görüntüyü ortadan kaldırmak olmamalıdır. Özellikle ağrı, ışık hassasiyeti veya görme değişikliği varsa öncelikle bu tabloya neyin yol açtığının belirlenmesi gerekir” diyerek sözlerini tamamlıyor.