Uzmanlar uyarıyor: Gırtlak kanseri vakalarının yüzde 95’inden fazlası sigarayla ilişkili. Erken teşhis ise tedavi şansını önemli ölçüde artırıyor.
Son yıllarda dünya genelinde gırtlak kanseri vakalarında ciddi bir artış yaşanıyor. Özellikle 20 yıl öncesine kıyasla istatistiklerde yüzde 50’nin üzerinde yükseliş olduğu bildiriliyor. Yaşlanan nüfus bu artışın nedenlerinden biri olarak gösterilse de, uzmanlar tütün ve alkol kullanımının en büyük risk faktörleri olduğunun altını çiziyor.
Yeditepe Üniversitesi Kozyatağı Hastanesi Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Nihal Seden Boyoğlu, gırtlak kanseri konusunda kritik bilgiler paylaştı. Boyoğlu, “Vaka sayılarındaki yükseliş, sadece ileri yaş grubuyla sınırlı değil. Türkiye’de 50 yaş altı bireylerde de artış gözleniyor. Özellikle gençlerde tütün ve tütün ürünleri kullanımındaki artış, gırtlak kanseri için ciddi bir uyarı niteliği taşıyor” dedi.
Gırtlak Kanserinde İlk Belirti Ses Kısıklığı
Gırtlak, ses tellerini barındıran ve konuşmamızı sağlayan hayati bir yapı. Ancak bu küçük organ, kanserin başladığı ilk noktalardan biri olabiliyor. Doç. Dr. Boyoğlu, gırtlak kanserinin genellikle ses tellerinden başladığını belirterek, ilk ve en erken belirtinin uzun süren ses değişiklikleri olduğunu vurguladı.
“İki haftadan uzun süren ses kısıklığı, seste kalınlaşma, çatallanma veya boğukluk durumlarında mutlaka bir KBB uzmanına başvurulması gerekir” diyen Boyoğlu, belirtileri şu şekilde sıraladı:
-
Geçmeyen boğaz ağrısı veya öksürük
-
Yutkunma sırasında zorlanma veya ağrı
-
Gıdaların boğaza takılması hissi
-
Kulak ağrısı
-
Boyun veya boğazda şişlik
-
Nefes darlığı
Bu belirtiler başka rahatsızlıklarla karıştırılabilse de, uzun süre devam etmeleri halinde gırtlak kanseri ihtimalinin değerlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
En Yüksek Risk Sigara ve Alkol Kullanıcılarında
Doç. Dr. Boyoğlu’na göre gırtlak kanserinin başlıca sebepleri sigara ve yoğun alkol tüketimi. Bu iki faktör birlikte olduğunda risk katlanarak artıyor. Gırtlak kanseri en sık 40 yaş sonrasında görülse de, özellikle 50-69 yaş arası erkeklerde daha yaygın. Ancak kadınlarda sigara ve alkol tüketiminin artması, bu grupta da riski yükseltiyor.
Boyoğlu, “Gırtlak kanseri vakalarının yüzde 95’inden fazlası doğrudan sigarayla ilişkilidir. Bu nedenle sigara içen herkes risk grubundadır” diye uyardı.
Tanıda Biyopsi Hayati Önem Taşıyor
Gırtlak kanserinden şüphelenildiğinde tanı için mutlaka biyopsi yapılması gerektiğini belirten Boyoğlu, süreci şöyle açıkladı:
“Biyopsi, genel anestezi altında KBB uzmanı tarafından yapılan kısa süreli bir işlemdir. Ağız içinden gırtlak bölgesine ulaşıldığı için dışarıdan bir kesi veya dikiş gerekmez. Çoğu hasta aynı gün taburcu olabilir. Bu işlem, hem kesin tanı koymayı hem de kanserin gırtlak içindeki yayılımını değerlendirmeyi sağlar.”
Tedavi Hastaya Özel Planlanıyor
Gırtlak kanseri tedavisinde cerrahi, radyoterapi veya her ikisinin birlikte kullanılabildiğini aktaran Boyoğlu, tedavi sürecinin kişiye özel olduğunu vurguladı:
“Hastanın genel sağlık durumu, tümörün evresi, gırtlağın fonksiyonları ve daha önce tedavi alıp almadığı dikkate alınır. Erken evrelerde lazer gibi kapalı tekniklerle tedavi mümkündür. Ancak yayılım söz konusuysa açık cerrahiye ihtiyaç duyulabilir. Bazı durumlarda gırtlağın tamamı ya da bir kısmı alınmak zorunda kalınabilir.”
Erken evrede uygulanan kapalı ameliyatların iyileşme sürecinin çok daha hızlı olduğunu ekleyen Boyoğlu, tedavinin başarısında hastanın yaşam tarzı değişikliklerinin de büyük rol oynadığını belirtti.
“Sigara ve Alkol Kesinlikle Bırakılmalı”
Doç. Dr. Boyoğlu, kanser tedavisinden sonra sigara ve alkol kullanımının devam etmesinin tedavinin etkinliğini azalttığını söyledi:
“Gırtlak kanseri tedavi edilse bile tekrar edebilir. Sigara ve alkol kullanmaya devam eden hastalarda iyileşme şansı azalır ve ikinci bir tümör gelişme riski artar. Bu nedenle tedavi sonrası da bu alışkanlıkların bırakılması hayati öneme sahiptir.”
Erken Teşhis Hayat Kurtarıyor
Özellikle sesini yoğun kullanan meslek gruplarında (öğretmenler, çağrı merkezi çalışanları, sanatçılar vb.) ses kısıklığının sık görülebildiğini hatırlatan Boyoğlu, bu durumun hafife alınmaması gerektiğini vurguladı.
“Uzun süren ses değişiklikleri karşısında zaman kaybetmeden bir KBB uzmanına başvurmak, gırtlak kanserinin erken evrede teşhis edilmesini ve tedavi şansının artmasını sağlar. Unutulmamalıdır ki, erken teşhis hayat kurtarır” dedi.
