Kabızlık, yalnızca haftada üçten az tuvalete çıkmakla sınırlı olmayan, yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilen yaygın bir sindirim sistemi problemidir. Gastroenteroloji ve Dahiliye Uzmanı Prof. Dr. Aytaç Atamer, kabızlığın en önemli nedenlerinin başında yetersiz su tüketimi, lifsiz beslenme ve hareketsizlik geldiğini belirtiyor.
Kabızlık sadece dışkılama sıklığıyla sınırlı değil
Prof. Dr. Atamer, “Bir kişiye kabız diyebilmemiz için haftada üçten az dışkılama olması gerekir. Ancak bu tek başına yeterli değil. Zor ve sert dışkılama, tam boşaltım sağlayamama, dışkıyı elle çıkarmak zorunda kalma gibi durumlar da kabızlık belirtisidir.” diyerek tanının yalnızca sıklığa göre konulmaması gerektiğini vurguluyor.
Su yerine çay ve kahve içilmesi kabızlığı artırıyor
Günümüzde birçok kişinin yeterli su içmediğini belirten Prof. Dr. Atamer, “Çay, kahve, gazlı içecekler maalesef suyun yerini tutmaz. Vücuda yeterli su alınmadığında, bağırsaklar daha yavaş çalışır ve dışkı sertleşir.” uyarısında bulunuyor.
Kadınlar ve ileri yaş grubu daha fazla risk altında
Kabızlığın her yaş ve cinsiyette görülebileceğini söyleyen Atamer, özellikle orta ve ileri yaşlardaki kadınlarda daha yaygın olduğuna dikkat çekiyor: “Yaşlandıkça bağırsak hareketleri yavaşlıyor, hareketsizlik artıyor ve su tüketimi azalıyor. Tüm bunlar kabızlık riskini artırıyor.”
Lifli beslenme ve egzersiz bağırsakları çalıştırıyor
Kabızlık problemi yaşayan bireylerin ilk olarak bir uzmana danışması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Atamer, “Altta yatan bir hastalık yoksa kabızlık büyük oranda beslenme ile çözülebilir. Lifli gıdalar ve bol su, bağırsaklarda kitle etkisi oluşturarak hareketliliği artırır.” diye belirtiyor.
Sebze ağırlıklı öğle ve akşam yemekleri ile meyve içeren ara öğünler öneren Atamer, en az 2 litre su tüketiminin bağırsak fonksiyonlarını desteklediğini ifade ediyor. Ayrıca düzenli yürüyüş ve egzersizin de kabızlığı önlemede etkili olduğunu vurguluyor.
Kuru meyveler, ılık su ve doğru tuvalet alışkanlığı
Prof. Dr. Atamer, “Kuru incir ve kuru erik gibi lifli gıdalar bol su ile birlikte tüketildiğinde bağırsakları çalıştırır. Sabah aç karnına içilen bir bardak ılık su, gastrokolik refleksi uyararak tuvalete çıkmayı kolaylaştırır” şeklinde konuşuyor.
Ayrıca, tuvalet ihtiyacının ertelenmemesi gerektiğini belirten Atamer, “Özellikle kadınlar dışarıda tuvalete gitmeyi erteleyebiliyor. Bu refleksin bastırılması, kabızlığın kronikleşmesine neden olur” diyor.
Yaşlı bireylerde su ve hareket hayati önemde
Yaşlı bireylerde kabızlığın sık görülmesinin nedenlerini sıralayan Atamer, “Susama hissi azalıyor, ilaç kullanımı artıyor ve fiziksel aktivite düşüyor. Tüm bunlar kabızlığı tetikler. Bu nedenle yaşlıların aktif bir yaşam sürmesi ve yeterli sıvı tüketmesi çok önemli” ifadelerini kullanıyor.
Yemekleri nasıl ısıtıyorsunuz? Zehirlenebilirsiniz – Editörün Gözünden
Uzun süreli kabızlık yaşam kalitesini düşürüyor
Kabızlık tedavi edilmediğinde dışkının sertleşerek bağırsak boşaltımını daha da zorlaştırdığını belirten Prof. Dr. Atamer, “İlerlemiş durumlarda ilaç tedavisi de gerekli olabilir. Ancak kabızlığı önlemek için en etkili silah: su, lif ve hareketten geçiyor.” diyerek sözlerini tamamlıyor.
