KALP KRİZİNDE İLK DAKİKALAR HAYAT KURTARIYOR!
Kalp krizi yalnızca ileri yaşlarda görülen bir hastalık değil.
Kalp krizi yalnızca ileri yaşlarda görülen bir hastalık değil. Özellikle gençlerde sigara kullanımı, yüksek kolesterol, tansiyon, diyabet ve genetik yatkınlık gibi risk faktörleri kalp krizi ihtimalini artırabiliyor. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Baltalı, kalp krizinin belirtileri, gençlerde artan risk faktörleri ve kriz sırasında doğru müdahalenin önemini anlattı.
KALP KRİZİ KALBİ BESLEYEN DAMARLARIN TIKANMASIYLA ORTAYA ÇIKIYOR
Kalp krizinin, kalbi besleyen damarlardan birinin tıkanması sonucunda ortaya çıktığını belirten Prof. Dr. Mehmet Baltalı, şu bilgileri verdi:
“Miyokard enfarktüsü, yani kalp krizi demek oluyor. Normal şartlar altında kalbi üç tane ana damar besliyor. Herhangi birisi tıkandığı zaman o damarın beslediği kalbin o bölgesine oksijen gitmiyor. Bir anda o bölge hiç kasılmamaya başlıyor ve bu ciddi problemleri doğurabiliyor.”
Kalp krizinin erkeklerde ve ileri yaşlarda daha sık görüldüğünü ifade eden Prof. Dr. Baltalı, kadınlarda ise menopozla birlikte riskin arttığını söyledi.
GENÇLERDE KALP KRİZİ RİSKİNDE SİGARAYA DİKKAT!
45 yaş altındaki kadın ve erkeklerde kalp krizi görülme oranlarının arttığına dikkat çeken Prof. Dr. Mehmet Baltalı, risk faktörlerinin başında sigaranın geldiğini belirtti:
“Kalp krizine neden olan risk faktörleri var. Genetik, ailesel, polijenik faktörler mevcut, sigara içmek, kolesterol gibi. Özellikle sigara içme oranı arttığı için gençlerde kalp krizi oranı daha yüksek görülebiliyor.”
Genç yaşta kalp krizi açısından risk faktörlerinin mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Baltalı, “Sigara en önemli nedeni, kalp krizi riskini 3-4 kat arttırıyor. İkincisi kötü kolesterol yüksekliği. Üçüncü neden tansiyon, şeker hastalığı ve genetik” dedi.
AİLEDE ERKEN YAŞTA KALP KRİZİ ÖYKÜSÜ ÖNEMLİ
Genetik riskin yalnızca anne veya babadan doğrudan geçen tek bir özellik olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Baltalı, aile öyküsüne dikkat çekti:
“Annesi ve babası 60 yaşın altında kalp krizi geçirmiş ise bu bireyler çok daha risk altında. Onun için bu kişilerin çok daha erken zamanlarda bu risk faktörlerine baktırmaları ve bunlardan kaçınmaları gerekiyor.”
Riskleri azaltmak için yaşam tarzı değişikliklerinin önem taşıdığını ifade eden Prof. Dr. Baltalı, “Sigara bırakılmalı, kolesterol ilacı kullanmak, zeytinyağı ve sebze meyve ağırlıklı sağlıklı beslenmek gerekiyor. Günlük belli oranlarda yürüyüş veya yüzme gibi egzersizlere zaman ayrılmalı” dedi.
KALP KRİZİNDE BELİRTİLER HER ZAMAN AYNI OLMAYABİLİYOR
Kalp krizinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirten Prof. Dr. Mehmet Baltalı, en sık görülen yakınmanın göğüs ağrısı olduğunu söyledi:
“Birincisi, hiçbir belirti vermeyebiliyor. İkinci ve en sık olan belirti ise göğüs ağrısı veya sol kol ağrısıdır.”
Tıkanan damarın ve kalbin hangi bölgesinin oksijensiz kaldığının hastalığın seyri açısından önemli olduğunu belirten Prof. Dr. Baltalı, bazı hastalarda karın ağrısı ve mide bulantısının da görülebileceğini ifade etti.
“Özellikle sağ koronerten tıkanmasına bağlı olarak karın ağrısı ve mide bulantısı olabiliyor. Ciddi bir ritim ileti kusuru oluşabiliyor. Bu ritim bozukluğu ölümcül oluyor.”
GENÇLERDE ANİ KARDİYAK ÖLÜM RİSKİNE DİKKAT!
Kalp krizinin tehlikesinin yalnızca yaşla belirlenemeyeceğini vurgulayan Prof. Dr. Baltalı, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Büyük damarlardan birinin tıkanmasıyla, kalbin hangi bölgesine kan gitmiyor, oksijensiz kalıyorsa o bölgeye göre o kadar tehlikeli olabiliyor. Ama bu durumun yaşla çok fazla alakası yok. Fakat gençlerde kalp krizinin çok daha fazla oranda ani kardiyak ölüme neden olduğunu söyleyebiliriz.”
KALP KRİZİNDE İLK YAPILMASI GEREKEN 112’Yİ ARAMAK!
Kalp krizi şüphesinde ilk adımın profesyonel yardım çağırmak olduğunu belirten Prof. Dr. Mehmet Baltalı, “Yapılacak ilk şey istirahat almaktır. En önemli şey ise 112 acil ambulansı aramak ve ambulansı çağırmaktır” dedi.
Kalp krizi geçirdiği düşünülen kişinin mümkün olduğunca hareket ettirilmemesi gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Baltalı, “Kalp krizi geçiren insan sırt üstü yatırılmalı ve hareket ettirilmemeli. Ambulansın gelmesi beklenmeli” açıklamasında bulundu.
UZMAN OLMAYAN KİŞİLERİN MÜDAHALESİ ZARAR VEREBİLİR
Kalp krizi sırasında hızlı müdahalenin önemli olduğunu belirten Prof. Dr. Baltalı, müdahalenin sağlık profesyonelleri tarafından yapılması gerektiğini vurguladı:
“Ani ölüm, yani kalbin çalışmaması, kalp krizi geçirildikten 1-2 saat sonra gerçekleşen ölümlerdir. Kişiye mümkün olduğu kadar hızlı müdahale edilmesi gerekir. Bu müdahaleyi alanında uzman kişiler yapmalıdır.”
Kalp krizi geçiren kişinin nefes alıp almadığının ve dolaşımının değerlendirilmesinin önemli olduğunu belirten Prof. Dr. Baltalı, “Uzman kişilerce yapılmayan her müdahale faydadan çok zarar getirir” uyarısında bulundu.
KALP MASAJI NE ZAMAN YAPILMALI?
Kalp masajının bilinçsiz şekilde uygulanmasının ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirten Prof. Dr. Mehmet Baltalı, “Kalp masajının yanlış yapılması, kalp çalışırken kalbin durmasına neden olur. 112 ambulans çağırılmalı ve ambulansın gelmesi beklenmeli” dedi.
Kalp krizinde müdahalenin doğru şekilde yapılmasının önemine dikkat çeken Prof. Dr. Baltalı, “Kalbi atan birinin kalp sesleri de duyulmayabilir. Bilmeyen birinin kalp krizi geçiren birine müdahalesi sağlıklı sonuçlanamaz” ifadelerini kullandı.
ARAÇ KULLANIRKEN BELİRTİLER BAŞLARSA…
Kalp krizi belirtileri yaşayan kişinin araç kullanmaya devam etmemesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Baltalı, “Kişi 112 acil servisi aramalıdır. Yatar pozisyona geçmelidir. Çok sıkıntılı ise yardım isteyebilir” dedi ve sözlerini tamamladı.
