Bacaklardaki ince mavi damarlar, toplardamar yetmezliği ve varis belirtileri, özellikle yaz aylarında daha görünür hale gelirken uzmanlar estetik kaygıyla göz ardı edilen bu görüntülerin önemli bir damar hastalığının ilk işareti olabileceğine dikkat çekiyor. Şort, etek, mayo ve bikini gibi kıyafetlerin daha sık tercih edildiği yaz döneminde birçok kişi bacaklarındaki ince mor ve mavimsi damarları yalnızca kozmetik bir sorun olarak değerlendiriyor. Ancak Memorial Ankara Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Bölümü’nden Prof. Dr. Murat Kadan, sonradan ortaya çıkan ya da giderek belirginleşen damar görünümünün bazı kişilerde toplardamar kapakçıklarında gelişen yetersizliğin ilk bulgusu olabileceğini belirterek, erken dönemde yapılacak doğru değerlendirmenin hem hastalığın ilerlemesini önlediğini hem de gereksiz estetik uygulamaların önüne geçtiğini ifade ediyor.
Bacaklardaki ince damarlar neden oluşur?
Yaz aylarında güneş ışığının etkisiyle bronzlaşan ciltte ince damarlar daha belirgin hale geliyor. Bu durum birçok kişiyi estetik açıdan rahatsız ederken, uzmanlar her damar görünümünün yalnızca kozmetik nedenlerle oluşmadığını vurguluyor.
Toplardamar sistemi, kirli kanın bacaklardan kalbe taşınmasını sağlayan oldukça hassas bir dolaşım ağına sahip. Bu sistem içerisinde bulunan kapakçıklar, kanın yer çekimine rağmen yukarı doğru ilerlemesini sağlıyor. Ancak bu kapakçıkların görevini tam olarak yerine getirememesi halinde kan geriye kaçıyor ve damarlarda basınç artışı oluşuyor.
Prof. Dr. Murat Kadan, tam da bu noktada dışarıdan görülen ince damarların bazen buzdağının yalnızca görünen kısmı olduğuna dikkat çekiyor. Bazı hastalarda yalnızca örümcek ağı şeklindeki kılcal damarlar görülürken, altta çok daha ciddi bir toplardamar yetmezliği gelişebildiğini ifade ediyor.
İnce mavi damarlar hangi hastalığın habercisi olabilir?
Toplardamar yetmezliği başlangıç döneminde çoğu zaman sessiz ilerliyor. Hastaların önemli bir kısmı yalnızca estetik görüntü nedeniyle başvuru yaparken yapılan ayrıntılı incelemelerde kapakçık yetmezliği tespit edilebiliyor.
Prof. Dr. Murat Kadan, özellikle sonradan ortaya çıkan veya her geçen gün belirginleşen damar görünümünün mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Çünkü erken evrede teşhis edilen venöz yetmezlik, uygun tedaviyle ilerlemeden kontrol altına alınabiliyor.
Toplardamar yetmezliğinin en sık görülen belirtileri neler?
Sadece ince damar görünümü tek başına değerlendirilmemeli. Hastalığa eşlik eden bazı belirtiler, toplardamar sistemindeki bozukluğu düşündürebiliyor.
Google’da en çok aranan belirtiler
- Bacak damarlarının belirginleşmesi
- Gün sonunda artan bacak ağrısı
- Bacaklarda şişlik
- Kaşıntı hissi
- Gece krampları
- Cilt renginde koyulaşma
- Deride sertleşme
- Geç iyileşen yaralar
Prof. Dr. Murat Kadan, özellikle gün sonunda artan ağırlık hissi, şişlik ve gece kramplarının toplardamar hastalıklarının erken belirtileri arasında yer alabildiğini aktarırken, bu şikayetlerin uzun süre ihmal edilmemesi gerektiğini ifade ediyor.
Varis mi, toplardamar yetmezliği mi? Kesin tanı nasıl konuyor?
Bacak damarları dışarıdan bakılarak her zaman doğru değerlendirilemiyor. Çünkü asıl problem çoğu zaman gözle görülmeyen derin veya ana yüzeyel toplardamarlarda bulunabiliyor.
Bu nedenle Prof. Dr. Murat Kadan, yalnızca fizik muayenenin yeterli olmadığını, kesin tanı için venöz Doppler ultrasonografi yapılmasının büyük önem taşıdığını belirtiyor.
Bu inceleme sayesinde;
- damarların açık olup olmadığı,
- kapakçıkların çalışma durumu,
- kanın geriye kaçıp kaçmadığı,
- tedavi gerektiren venöz yetmezlik bulunup bulunmadığı
ayrıntılı olarak değerlendirilebiliyor.
Uluslararası damar cerrahisi kılavuzlarının da varis ve toplardamar hastalığı şüphesi bulunan kişilerde Doppler ultrasonografiyi tanının temel basamağı olarak önerdiğini dile getiren Prof. Dr. Murat Kadan, doğru tedavi planlamasının ancak bu değerlendirmeyle mümkün olduğunu ifade ediyor.
Bacak damarlarının tedavisinde hangi yöntem uygulanıyor?
Her hastaya aynı tedavinin uygulanması doğru bir yaklaşım değil. Çünkü damar yapısı, hastalığın evresi ve Doppler sonuçları tedavi planını doğrudan etkiliyor.
Prof. Dr. Murat Kadan, bazı hastalarda yalnızca yüzeyel kılcal damarların tedavisinin yeterli olduğunu, bazı kişilerde ise önce ana toplardamardaki kaçağın düzeltilmesi gerektiğini belirtiyor.
Günümüzde uygulanabilen yöntemler arasında;
- yüzeyel skleroterapi,
- köpük skleroterapi,
- cilt üzerinden lazer uygulamaları,
- büyük toplardamarlara yönelik girişimsel tedaviler yer alıyor.
Uzman isim, yalnızca görünen damarların tedavi edilmesinin altta yatan venöz yetmezlik düzeltilmeden kalıcı sonuç vermeyeceğini ifade ederek, tedavinin mutlaka kişiye özel planlanması gerektiğini vurguluyor.
Yaz aylarında estetik kaygıyla hareket etmeyin
Yaz döneminde bacaklarını daha estetik göstermek isteyen birçok kişi doğrudan kozmetik uygulamalara yöneliyor. Ancak uzmanlara göre doğru yaklaşım, öncelikle damar sisteminin ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi.
Prof. Dr. Murat Kadan, tedavide asıl hedefin yalnızca ince damarları görünmez hale getirmek olmadığını, varsa toplardamar yetmezliğini erken dönemde tespit ederek hastaya en uygun tedaviyi planlamak olduğunu dile getiriyor. Böylece hem hastalığın ilerlemesi önlenebiliyor hem de estetik açıdan çok daha başarılı ve uzun süreli sonuçlar elde edilebiliyor.
Bacak damarlarını korumak için nelere dikkat edilmeli?
Toplardamar sağlığını korumak için günlük yaşam alışkanlıkları büyük önem taşıyor. Uzmanlar uzun süre hareketsiz kalmaktan kaçınılmasını, düzenli yürüyüş yapılmasını, ideal kilonun korunmasını ve gerektiğinde varis çorabı kullanımının hekim önerisiyle değerlendirilmesini öneriyor.
Prof. Dr. Murat Kadan, yaz aylarında belirginleşen ince mor veya mavi damarların yalnızca estetik bir problem olarak görülmemesi gerektiğini, özellikle giderek artan damar görünümüne ağrı, şişlik veya gece krampları eşlik ediyorsa mutlaka kalp ve damar cerrahisi uzmanına başvurulmasının önemli olduğunu belirtiyor. Erken tanı sayesinde toplardamar yetmezliği kontrol altına alınabiliyor ve ilerleyen dönemlerde oluşabilecek daha ciddi damar sorunlarının önüne geçilebiliyor.
