Çocuklarda astım, astım atağı, yaz aylarında astım, polen alerjisi, klima kullanımı, kapalı havuzlar ve yüksek nem yaz mevsiminde ailelerin en çok araştırdığı sağlık konuları arasında yer alıyor. Astım atakları çoğunlukla sonbahar ve kış aylarında görülen viral enfeksiyonlarla ilişkilendirilse de uzmanlar, yaz aylarının da astımlı çocuklar için sanıldığından çok daha fazla risk taşıdığına dikkat çekiyor. Polenlerden klimalara, yoğun nemden kapalı havuzlara kadar birçok çevresel etken, yaz boyunca astım belirtilerini artırabiliyor. Acıbadem Üniversitesi Atakent Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. İmran Bari, çocuklarda astımın kontrol altında tutulabilmesi için yaz aylarında da ilaç tedavisinin aksatılmaması gerektiğini belirterek, belirtiler azalsa bile doktor önerisi olmadan tedavinin bırakılmaması gerektiğini ifade ediyor.
Yaz aylarında astım neden yeniden alevlenebiliyor?
Birçok aile yaz aylarında enfeksiyonların azalmasıyla birlikte astım riskinin de ortadan kalktığını düşünüyor. Oysa yaz mevsimi; polen yoğunluğu, yüksek sıcaklık, nem, klima kullanımı ve açık hava aktiviteleri nedeniyle özellikle alerjik bünyeye sahip çocuklar için farklı tehlikeler barındırıyor.
Dr. İmran Bari, yaz döneminde çevresel tetikleyicilere karşı alınacak basit önlemlerin astım ataklarını önemli ölçüde azaltabileceğini belirtiyor. Ayrıca koruyucu tedavi gören çocuklarda ilaçların düzenli kullanılmasının yaz boyunca da büyük önem taşıdığını vurguluyor.
1. Polenler yaz aylarında astım krizini tetikleyebiliyor
Yazın en önemli astım tetikleyicilerinin başında polenler geliyor. Özellikle çayır ve çimen polenleri ilkbahar sonundan yaz başına kadar yoğunlaşırken, yabani ot polenleri yaz sonuna doğru etkisini artırıyor.
Dr. İmran Bari, polenlerin solunum yoluyla bronşlara ulaştığında alerjik mekanizmaları harekete geçirdiğini, bunun sonucunda bronşlarda daralma, mukus üretiminde artış ve ödem gelişebildiğini belirtiyor. Bu süreç çocuklarda öksürük, hışıltı, nefes darlığı ve göğüste sıkışma hissiyle kendini gösterebiliyor.
Uzmanlara göre polen yoğunluğunun yüksek olduğu sabah saatlerinde dışarı çıkmamak, gerekiyorsa maske kullanmak ve ev ortamında hava temizleme cihazlarından yararlanmak riski azaltabiliyor.
2. Hatalı klima kullanımı düşündüğünüzden daha büyük risk oluşturabiliyor
Klimalar yaz sıcaklarında konfor sağlasa da yanlış kullanıldığında astımlı çocuklar için önemli bir tetikleyici haline gelebiliyor.
Dr. İmran Bari, düzenli temizlenmeyen klima filtrelerinde toz, küf ve diğer alerjenlerin birikebildiğini ifade ediyor. Ayrıca ortamın aşırı soğutulmasının ve çocuğun doğrudan soğuk hava akımına maruz kalmasının da bronşlarda hassasiyeti artırabildiğini dile getiriyor.
Uzmanlar ortam sıcaklığının 22-24 derece arasında tutulmasını ve klima filtrelerinin düzenli temizlenmesini öneriyor.
3. Piknik alanlarındaki duman ve küf astımı artırabiliyor
Yaz aylarında ailelerin sık tercih ettiği piknik alanları da astımlı çocuklar açısından risk oluşturabiliyor.
Mangaldan çıkan yoğun duman, sigara dumanı, araç egzozları ve nemli bölgelerde bulunan küf mantarları bronşları tahriş ederek astım atağını tetikleyebiliyor.
Dr. İmran Bari, özellikle rutubetli ve güneş almayan bölgeler yerine daha kuru ve havadar alanların tercih edilmesini önerirken, pikniğe giderken hem koruyucu hem de nefes açıcı ilaçların mutlaka yanınızda bulunması gerektiğini belirtiyor.
4. Aşırı yoğun spor ve fiziksel aktiviteler dikkat gerektiriyor
Spor çocukların gelişimi için vazgeçilmez olsa da yoğun egzersizler astımlı çocuklarda bronşların daralmasına neden olabiliyor.
Dr. İmran Bari, yoğun egzersiz sırasında çocukların ağızdan nefes almaya başladığını, bu nedenle kuru ve filtrelenmemiş havanın doğrudan bronşlara ulaştığını ifade ediyor. Bunun da bronşlarda daralma ve iltihabi süreci tetikleyebildiğini belirtiyor.
Uzmanlar spor aktivitelerinin sabah erken veya akşam saatlerinde yapılmasını, egzersiz öncesinde yeterli ısınma süresi ayrılmasını ve gerekli durumlarda doktorun önerdiği ilaçların kullanılmasını tavsiye ediyor.
5. Yazın da virüs ve bakteriler astımı kötüleştirebiliyor
Yaz aylarında enfeksiyonlar azalsa da tamamen ortadan kalkmıyor.
Özellikle uçak, otobüs, tren yolculukları ve kalabalık bekleme salonları çocukların çeşitli virüslerle karşılaşmasına neden olabiliyor.
Dr. İmran Bari, rinovirüs, COVID-19, parainfluenza ve bazı bakteriyel enfeksiyonların hava yollarında ödem oluşturarak astım belirtilerini ağırlaştırabileceğini belirtiyor.
Bu nedenle el hijyenine dikkat edilmesi, hasta kişilerle yakın temastan kaçınılması ve gerekli durumlarda maske kullanılması önem taşıyor.
6. Yüksek nem nefes almayı zorlaştırabiliyor
Yaz aylarında yalnızca sıcaklık değil, nem oranındaki artış da astımlı çocukları olumsuz etkileyebiliyor.
İdeal nem oranının yüzde 40-50 arasında olması gerektiğini belirten Dr. İmran Bari, yüksek nemin bronşlarda daralma hissini artırabileceğini ifade ediyor.
Evlerin sabah ve akşam saatlerinde havalandırılması, yaşam alanlarında çamaşır kurutulmaması ve klimaların nem alma özelliğinin kullanılması öneriliyor.
7. Kapalı havuzlar düşündüğünüz kadar masum olmayabilir
Yazın en çok tercih edilen aktivitelerden biri olan yüzme de bazı durumlarda astım krizini tetikleyebiliyor.
Dr. İmran Bari, özellikle kapalı havuzlarda kullanılan klorun organik maddelerle birleşmesi sonucu oluşan kloramin gazının bronşları tahriş ettiğini belirtiyor.
Yoğun klor kokusunun hissedildiği havuzlarda kloramin seviyesinin yüksek olabileceğini ifade eden Dr. İmran Bari, iyi havalandırılan ve ağır klor kokusu bulunmayan havuzların tercih edilmesini öneriyor.
Astım tedavisi yazın da aksatılmamalı
Yaz döneminde belirtilerin azalması bazı ailelerde “astım geçti” düşüncesine yol açabiliyor. Ancak uzmanlar bunun ciddi bir hata olduğuna dikkat çekiyor.
Dr. İmran Bari, astımı kontrol altında tutan ilaçların doktor önerisi olmadan bırakılmaması gerektiğini belirterek, rahatlatıcı inhalerlerin yaz boyunca da kolay ulaşılabilir bir yerde bulunmasının önemini vurguluyor.
Uzmanlara göre doğru ilaç tedavisi, düzenli doktor kontrolleri ve çevresel tetikleyicilere karşı alınacak basit önlemler sayesinde astımlı çocuklar da yaz tatilini güvenli ve sağlıklı şekilde geçirebiliyor. Ailelerin özellikle polen, yoğun sıcak, yanlış klima kullanımı, nem, enfeksiyonlar ve kapalı havuzlar konusunda bilinçli hareket etmesi ise olası astım ataklarının önlenmesinde kritik rol oynuyor.
