Erkek bebeklerde testis anne karnındaki gelişim sürecinde belirli bir yol izleyerek skrotuma ulaşıp yerleşirler. Ancak farklı nedenlerle testislerin bu yolculuğu ya zamanında tamamlanmaz ya da hiç başlamaz. İşte bu duruma inmemiş testis denilmektedir. İnmemiş testis sorununun erkek çocuklarında en sık tespit edilen genital anomalilerin başında geldiğini belirten İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Çocuk Cerrahisi bölümünden Uzm. Dr. Sinan Kılıç, “Testisin inişi, anne karnında 28. haftada olmaktadır. Ancak bu iniş 35-37. haftalara kadar sürebilmektedir. Farklı etkenlerle bu süre sonunda inmemiş testisin varlığı durumunda müdahale gerekebilmektedir” dedi.
Testislerin yetişkinlik sürecindeki sperm sağlığı açısından vücut ısısından yaklaşık olarak iki derece daha soğuk ortam olan skrotuma indiğine dikkat çeken Uzm. Dr. Sinan Kılıç, “Bu sürenin gecikmesi testislerin vücut sıcaklığında kalarak hasara uğrama riskini de artırabiliyor. Bu değişim neticesinde infertilite problemi yanında aynı zamanda nadir de olsa testis kanseri gelişim riski ortaya çıkmaktadır. Yıllar içerisinde yapılan çalışmalarla inmemiş testisin tedavisi testis hasarının erken yaşlarda başladığı düşünülerek gittikçe erken yaş dönemine çekilmiştir” uyarısında bulundu.
Prematüre doğumlarda daha sık görülüyor!
İnmemiş testisin görülme sıklığının doğum haftasına göre değişebildiğini belirten Uzm. Dr. Sinan Kılıç, “Zamanında doğanların %1-5’inde, prematüre doğumların %1-45’inde görülür. Doğumdan sonra gebelik hormonlarının etkisinin azalması ile birinci haftadan üçüncü aya kadar hipofizer gonadotropinlerin seviyeleri yükselir. Gonadotropinlerin uyarısı ile testosteron salınımında ani bir artış meydana gelir. Bu artış üçüncü ayda pik yapar, altıncı ayda puberte öncesi seviyelere geriler. Doğumdan sonraki bu kısa döneme “mini puberte” denir. İlk altı aylık dönemde artmış gonadotropin ve androjenlerin etkisi ile inmemiş testislerin bir kısmı iner. Altıncı aydan bir yaşına kadar da az da olsa testisin inişi kısmen devam edebilir. Sonuç olarak, doğumda inmemiş olan testislerin büyük kısmı bir yaşına kadar inmiş olur. İnmemiş testisin gerçek insidansı bir yaş civarında %1’e geriler” diye konuştu.
Kısırlık ve kanser gelişimi açısından takip ve müdahale önemli!
İnmemiş testisteki en önemli sorunun infertilite ve kanser gelişimi olduğu uyarısında bulunan Uzm. Dr. Sinan Kılıç, “Bu sorunların kaynaklandığı esas patoloji konusunda ise fikir birliği yoktur. Bunun nedeni testisin kendisinde var olan bir anomali dolayısı ile mi inmediği yoksa inmediği için mi bozulduğu tartışmalarına dayanmaktadır. Yine inmemiş testisin indirildikten sonra düzelip düzelmediği veya hangi şartlarda düzeldiği de tam olarak aydınlatılamamıştır. Sperm üretiminin sağlıklı şekilde devam edebilmesi için testisin ısısının vücut ısısından en az 2-50C düşük olması gerekmektedir. Ayrıca skrotumun ince ve kılsız yapısı, ter bezlerinin sık olması nedeni ile testis termoregülasyonu sağlanarak daha soğuk ortamda kalması sağlanır. İnguinal kanal yada abdomende yer alan testis ise ısıya maruz kalarak termal yaralanmasına neden olur. Isıya maruziyet sonrasında artmış olan serbest oksijen radikalleri ve ısı-şok proteinleri sertoli ve leyding hücrelerine zarar verir. İnmemiş testiste infertilitenin yanında malignite riski de artmıştır. Tümör gelişme riski testisin bulunduğu yer, indirme zamanı ve eşlik eden anomalilere bağlı olarak %2-5 arasında değişmektedir” ifadelerini kullandı.
https://editorungozunden.com/anne-baba-olma-yolundaki-5-engel/
İnmemiş testis sorununun sıklıkla rutin fiziksel muayene sırasında hekim tarafından tanınabileceğini belirten Uzm. Dr. Sinan Kılıç, “İnmemiş testis tanısının konulmasına en değerli inceleme yöntemi fizik muayenedir. Ultrasonografi (USG) ile inguinal yerleşimli testislerin %97’si tespit edilebilmektedir. USG ile karın içerisindeki testislerin %38’ini, atrofik testislerin ise %30’unu göstermek mümkün olabilir. Karın içerisindeki testislerin görüntülenmesinde Manyetik Rezonanas Görüntüleme (MRI) daha değerlidir. Ancak MRI için anestezi gerekliliği en büyük sorundur. Bu nedenle yerini laparoskopiye bırakmıştır. Görüntüleme yöntemlerinin duyarlılığının düşük olması nedeni ile Avrupa Üroloji Birliği (EAU) ve Amerikan Üroloji Birliği (AUA) palpe edilmeyen testisler için radyolojik görüntüleme yapılmasını önermemektedir” uyarısında bulundu.
İnmemiş testis tedavisinde hormonal ve cerrahi seçenekler kullanılabilir
İnmemiş testis tedavisinde amacın üreme potansiyelini artırmak, tümör gelişim riskini azaltmak, normal bir kozmetik görünüm sağlamak, potansiyel fıtık oluşumunu ortadan kaldırmak ve olası psikolojik etmenleri engellemek olduğunu belirten Uzm. Dr. Sinan Kılıç, “İnmemiş testis tedavisinde geçmişten günümüze kadar hormonal ve cerrahi seçenekler kullanılabilmektedir. Cerrahi seçenekler ancak testislerin doğal yollardan inme şansının kalmadığı süreçte değerlendirilir. Ayrıca testisin germ hücrelerinin de yüksek intrabdominal ısıdan henüz etkilenmediği 6 ay ile 18 ay arasındaki dönemde yapılması önerilmektedir. Testis palpabl ise, inguinal bölgeden yapılacak olan bir cilt kesisi ile inguinal kanal açılır, testis kendisini çevreleyen distaldeki gubernakular bağlantılarından ayrılır, spermatik kord ve elemanları proskimalde proksesus vaginalisten ayrılır. Herni kesesi bağlanır ve testis skrotumda hazırlanan poşa indirilir. Testisin vaz deferens veya testiküler damarlardaki kısalık nedeni ile tam olarak indirilemediği durumlarda Laroque ve Prentiss manevraları yapılarak inmesi sağlanabilir. Bu manevralar neticesinde de testis indirilememişse testis inguinal kanalda olduğu yerde bırakılır ve 6-12 ay sonra ikinci seans orşiyopeksi planlanır” dedi.
İnmemiş testis cerrahisinden sonra canlılığını koruyup korumadığı, boyutunda artış olup olmadığı ve skrotal seviyede kalmaya devam edip etmediği açısından takip edilmesi gerektiğine dikkat çeken Uzm. Dr. Sinan Kılıç, “Ergenlik dönemine kadar yılda en az bir kez muayene edilmelidir. Kanser gelişme riski, infertilite ve kötü kozmetik görünüm önemli uzun dönem sonuçları arasındadır. Hastaların yaklaşık %10’unda testis atrofisi gelişebilmektedir. Atrofik testis zemininde kanser gelişme riski olduğundan çıkarılması önerilmektedir. Testis kanseri riski inmemiş testiste normal popülasyona göre yaklaşık 3 kat daha fazladır. İnmemiş testis cerrahisi olmuş olan testisin boyutu diğer testise göre genelde küçüktür. Atrofi nedeni ile orşiektomi yapılan çocuklarda kozmetik görünüm açısından testis protezi önerilebilmekte ancak protez enfeksiyonu ve ağrı gibi komplikasyonlar nedeni ile sonrasında çıkarılması gerekebilir. İnfertilite ve kanser gelişme riski nedeni ile aile ve adolesan döneme ulaşmış çocuk bilgilendirilerek uzun dönemde kendi kendisini muayene etmesi önerilmelidir” diye konuştu.
