İdrar kaçırma normal değil!

İdrar kaçırma, kadınların yaşam kalitesini düşüren ama çoğu zaman dile getirilmeyen önemli bir sağlık sorunu olarak öne çıkıyor. Toplumda yaygın şekilde “yaşlılık belirtisi” ya da “doğum sonrası normal bir durum” olarak algılansa da uzmanlara göre bu düşünceler yanlış. Memorial Bahçelievler Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Fatih Aktoz, idrar kaçırmanın nedenleri, türleri ve tedavi yöntemleri hakkında önemli bilgiler paylaştı.

İdrar kaçırma nedir? Yaygın ama konuşulmayan bir sorun

İdrar kaçırma; kişinin istemsiz şekilde idrarını tutamaması ve kontrolsüz şekilde idrarını yapması durumudur. Kadınlarda özellikle doğum yapmış, ileri yaşta ya da menopoz dönemindeki bireylerde sık görülse de aslında her yaşta ortaya çıkabilir. Doç. Dr. Fatih Aktoz, “Toplumda yaygın bir yanlış inanış var; idrar kaçırma yaşlanmanın ya da doğumun doğal sonucu sanılıyor. Oysa bu durum tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır,” diyerek bu algının değiştirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Risk faktörleri neler? Kimler daha çok etkileniyor?

İdrar kaçırma vakalarının çoğu, pelvik taban kaslarının zayıflamasıyla ilişkilidir. Bu kaslar, mesane, rahim ve bağırsakları destekleyen ve idrar kontrolünü sağlayan temel kaslardır. Zamanla ya da bazı özel durumlarla birlikte bu kasların gücü azalabilir.

En önemli risk faktörleri arasında şunlar yer alır:

• Normal doğum yapmış olmak

• Menopoz dönemine girmiş olmak

• İleri yaş

• Pelvik cerrahiler

• Aşırı kilo ve kronik kabızlık

• Hormonal değişiklikler

Doç. Dr. Aktoz’a göre, 40 yaş üstü kadınların yaklaşık %30-40’ı bir tür idrar kaçırma problemi yaşıyor. Ancak doğum yapmış ve menopoza girmiş kadınlarda bu oran %50’ye kadar çıkabiliyor.

İdrar kaçırmanın 3 farklı tipi var

İdrar kaçırma, oluşum mekanizmasına göre 3 ana başlık altında inceleniyor:

1. Stres tipi idrar kaçırma: Öksürme, hapşırma, gülme ya da egzersiz gibi karın içi basıncının arttığı durumlarda idrarın istemsizce kaçmasıdır. Genellikle pelvik taban kaslarının zayıflığıyla ilişkilidir.

2. Sıkışma (urgency) tipi idrar kaçırma: Kişide aniden yoğun bir idrara çıkma hissi oluşur ve tuvalete yetişemeden idrar kaçırılır. Soğuk hava, musluk sesi ya da eve yaklaşmak gibi tetikleyicilerle ortaya çıkabilir.

3. Karma tip idrar kaçırma: Hem stres hem sıkışma tipi belirtilerin birlikte görülmesidir.

İdrar tutma alışkanlığı kansere sebep olabilir! – Editörün Gözünden

Tedavi mümkün mü? Evet, kişiye özel yöntemlerle

İdrar kaçırma tedavisinde öncelikle kişinin yaşadığı semptomlar ve idrar kaçırma tipi belirleniyor. Doç. Dr. Fatih Aktoz, “Her hastaya aynı tedavi uygulanmaz. Belirtilerin tipi ve şiddetine göre bir plan yapılır. Önemli olan, hastanın yaşam kalitesini artırmaktır,” diyor.

Stres tipi için önerilen yöntemler:

• Kegel egzersizleri: Pelvik kasları güçlendirmek için düzenli yapılır.

• Yaşam tarzı değişiklikleri: Kilo kontrolü, sigarayı bırakmak gibi adımlar önemlidir.

• Vajinal lazer tedavisi: Doku yenilenmesini destekleyerek mesaneye destek sağlar.

• Cerrahi yöntemler: TOT ve TVT adı verilen cerrahi girişimlerle idrar yolu desteklenir.

Sıkışma tipi için önerilen yöntemler:

• Mesane eğitimi: Tuvalete çıkma zamanlarının kontrolü ve alışkanlıkların düzenlenmesi

• Sıvı ve diyet kontrolü: Kafein, alkol gibi idrar söktürücü içeceklerden kaçınmak

• İlaç tedavisi

• PTNS (Perkütan Tibial Sinir Stimülasyonu): Ayak bileği bölgesindeki sinirler uyarılarak mesane fonksiyonu düzenlenir.

Karma tip için kombinasyon tedavileri:

Hangi tip belirtiler daha baskınsa, o doğrultuda bir tedavi planı yapılır. Egzersizler, ilaçlar, lazer ve sinir uyarımı birlikte uygulanabilir.

İdrar kaçırma utanılacak değil, çözülebilecek bir sağlık sorunu

Kadınların önemli bir bölümü, bu sorunla karşılaştığında doktora başvurmaktan çekiniyor. Oysa erken tanı ve uygun tedavi ile hem fiziksel hem de psikolojik olarak ciddi bir rahatlama sağlanabiliyor. Doç. Dr. Aktoz’un da altını çizdiği gibi:

“İdrar kaçırma, yaşamın bir gerçeği değil, çözümü olan bir hastalıktır. Yeter ki konuşulsun ve doğru yöntemlerle tedavi edilsin.”