Kalp krizi riski, yapılan araştırmalara göre günün belirli saatlerinde artış gösterebiliyor. Özellikle toplumda sıkça dile getirilen “kalp krizi en çok gece ya da sabaha karşı yaşanıyor” ifadesi, aslında bilimsel bir temele dayanıyor. Kardiyoloji Uzmanı Dr. Nermina Alagiç’in aktardığına göre, kalple ilgili rahatsızlıkların gece saatlerinde görülme olasılığı daha yüksek. Bunun nedeni ise vücudun biyolojik saati olarak bilinen sirkadiyen ritim.
Gece Saatlerinde Kalp Krizi Riski Neden Yükseliyor?
Dr. Nermina Alagiç, 03.00 – 07.00 saatleri arasında kalp krizi veya ritim bozukluğu riskinin belirgin şekilde arttığını vurguluyor. Bunun temel sebebi, vücudun uyku düzenini kontrol eden biyolojik saatin sabaha karşı devreye soktuğu hormonlar.
Alagiç, “Vücudumuz, güne hazırlık için sabaha karşı kortizol ve katekolamin adlı adrenalin benzeri hormonlar salgılar. Bu hormonlar tansiyonu ve nabzı yükseltir, kanın pıhtılaşma eğilimini artırır, damarları daraltır. Dolayısıyla damar tıkanıklığı olan kişilerde bu saatlerde kalp krizi riski artar” açıklamasında bulunuyor.
Sirkadiyen Ritmin Bozulması Kalp Sağlığını Nasıl Etkiler?
Sirkadiyen ritim, yani biyolojik saat, kalp damar sistemi üzerinde doğrudan etkilere sahip. Özellikle gece vardiyasında çalışanlar veya sık sık farklı zaman dilimlerine seyahat ederek jet lag yaşayan kişilerde bu ritim bozulabiliyor. Uykusuzluk, düzensiz beslenme ve artan stres hormonları da kalp sağlığına zarar veriyor.
Dr. Alagiç, bu konuda şu uyarıyı yapıyor:
“Vücut saatinin sürekli bozulması, uzun vadede kalp hastalıkları riskini artırır. Tütün kullanımı, hareketsiz yaşam, yüksek kolesterol ve obezite gibi risk faktörlerini azaltarak sağlıklı yaşam alışkanlıkları edinmek gerekir.”
Erken Müdahale Hayat Kurtarıyor
Kalp krizi anında yapılacak müdahale, yalnızca hayatta kalmak için değil aynı zamanda kriz sonrası kalp yetmezliğinin önlenmesi için de kritik önem taşıyor. Özellikle gece saatlerinde başlayan belirtilerde zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.
Kalp krizinin belirtileri şunlar olabilir:
-
Göğüste sıkışma, baskı veya yanma hissi
-
Ağrının sol kola, sırta veya çeneye yayılması
-
Nefes darlığı
-
Soğuk terleme
-
Çarpıntı ve baş dönmesi
-
Bayılma, panik hissi veya bilinç değişikliği
Dr. Alagiç, ambulans çağrıldıktan sonra hastaların kesinlikle efor sarf etmemesi gerektiğini vurguluyor. Çünkü kalbi zorlamak krizin seyrini ağırlaştırabilir. Tek başına yaşayan kişilerin ise müdahale gecikmesin diye dış kapıyı açık bırakması tavsiye ediliyor.
Uyku Apnesi de Kalp Krizi Riskini Artırıyor
Gece saatlerinde kalp krizini tetikleyen önemli bir başka faktör ise uyku apnesi. Uyku apnesi, uyku sırasında solunumun kısa sürelerle durmasıyla ortaya çıkan ciddi bir sağlık sorunu. Dr. Alagiç, “Gece boyunca tekrar eden üst solunum yolu tıkanıklıkları, kalp rahatsızlıklarını tetikleyebilir. Uyku apnesi mutlaka tanı almalı ve tedavi edilmelidir” diye ekliyor.
Gece Kalp Sağlığını Korumak İçin 6 Öneri
Kalp krizinden korunmak için alınabilecek basit ama etkili önlemler bulunuyor. Dr. Nermina Alagiç, gece saatlerinde kalp sağlığını korumak isteyenler için şu önerilerde bulunuyor:
-
Sirkadiyen ritmi korumak için her gün aynı saatte uyuyup uyanmaya özen gösterin.
-
Yatmadan önce ağır yemek, alkol ve kafein tüketiminden kaçının.
-
Fiziksel aktivite sağlıklı yaşam için önemlidir ancak uyku saatine yakın yoğun egzersizden uzak durun.
-
Günlük stresinizi azaltmak için nefes egzersizi ve meditasyon yapın.
-
Özellikle gece hipertansiyonu olanlar ilaç dozlarını düzenli takip etsin.
-
Uyku apnesi şüphesi olan kişiler mutlaka polisomnografi (uyku testi) yaptırmalı.
Kalp krizi riski gece saatlerinde artıyor ve bu durum tamamen biyolojik saatin işleyişiyle ilgili. Ancak sağlıklı yaşam alışkanlıkları kazanmak, düzenli uyumak, risk faktörlerini azaltmak ve uyku apnesi gibi sorunları tedavi ettirmek bu riski önemli ölçüde düşürebilir. Unutulmamalıdır ki kalp krizinde erken müdahale hayat kurtarır.
