Psikoloji ve Ruh Sağlığı: Duygusal Belirtiler İhmal Edilmemeli
Psikoloji ve ruh sağlığı, fiziksel sağlık kadar önemli bir alan. Uzmanlar, uzun süren duygusal, davranışsal ya da fiziksel belirtilerin psikolojik destek ihtiyacına işaret edebileceğini söylüyor. Uzman Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Bu belirtiler kişinin yaşam enerjisini alıp götürmeden bir uzmandan destek almak oldukça önemlidir” diyor.
Psikolojik destek farkındalık ve iyileşme arayışıdır
Toplumda hâlâ psikolojik destek almanın bir zayıflık belirtisi olduğu yönünde yanlış inanışlar olsa da uzmanlar bu algının değişmesi gerektiğini vurguluyor. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi’nden Uzman Klinik Psikolog Cumali Aydın, “Psikolojik destek almak, bireyin kendine verdiği değerin ve farkındalığının bir göstergesidir” diyerek bu konuda açık konuşmanın önemine dikkat çekiyor.
İki haftadan uzun süren belirtiler psikolojik yardım sinyali olabilir
Aydın, bireylerin zaman zaman bazı duygusal, davranışsal ya da fiziksel belirtiler yaşayabileceğini; ancak bu durumların iki haftadan uzun sürmesi halinde profesyonel destek alınması gerektiğini belirtiyor.
Duygusal belirtiler arasında üzüntü, umutsuzluk, yetersizlik hissi ve hiçbir şeyden keyif alamama gibi durumlar bulunurken, davranışsal belirtiler ise içe kapanma, sosyal ilişkilerden uzaklaşma, öfke patlamaları ya da alkol-madde kullanımına yönelme şeklinde olabilir. Aydın, “Fiziksel düzeyde ise nedensiz baş ağrıları, mide sorunları, kas ağrıları ve çarpıntı gibi stres kaynaklı şikâyetler görülebilir” diyor.
Bu belirtiler yalnızca geçici bir yorgunluk olmayabilir
Kişinin sabahları işe gitmekte zorlanması, insanlarla görüşmek istememesi ya da gün boyu bedensel ağrılar yaşaması, çoğu zaman geçici yorgunluk gibi görülse de uzun sürdüğünde bir ruh sağlığı sorununun habercisi olabilir. Aydın, “Bu belirtiler hayatın farklı alanlarındaki işlevselliği azaltıyorsa, artık bir uyarı sinyali olarak ele alınmalı ve destek alınmalıdır” diyerek uyarıyor.
Sigaranın neden olduğu tek hastalık akciğer kanseri değil – Editörün Gözünden
Terapi süreci, kişinin kendini yeniden inşa etmesini sağlar
Hayatın kontrolümüz dışında gelişen zorluklarla dolu olduğuna değinen Aydın, boşanma, işsizlik, kayıp, şehir değişikliği gibi durumların ruhsal dengeyi bozabileceğini vurguluyor. “Bu dönemlerde alınan psikolojik destek, duyguları bastırmadan ifade etmeyi ve yaşananlara sağlıklı uyum sağlamayı kolaylaştırır” diyen Aydın, bir terapist eşliğinde yürütülen sürecin bireyin kendini yeniden inşa etmesine imkân tanıdığını belirtiyor.
Ruh sağlığında erken müdahale, iyileşme sürecini kolaylaştırır
“Psikolojik rahatsızlıklar da tıpkı fiziksel hastalıklar gibi erken fark edilirse daha kolay tedavi edilir” diyen Aydın, özellikle kaygı bozuklukları, depresyon ve panik atak gibi durumlarda erken müdahalenin önemine dikkat çekiyor. “İlk panik atağını yaşayan biri bunu kalp krizi sanabilir. Ancak zamanında destek alınmazsa bu kişi dışarı çıkamaz hale gelebilir” diyen Aydın, psikoterapinin duyguları düzenlemeyi ve baş etme becerilerini geliştirmeyi sağladığını ifade ediyor.
Psikoloğa gitmek güçlü olmanın bir göstergesidir
Toplumdaki “Psikoloğa gitmek delilik belirtisidir” gibi yargıların hâlâ yaygın olduğunu söyleyen Aydın, “Güçlü insanlar destek almaktan çekinmeyen, zorlukları tanıyıp çözüm arayan kişilerdir” diyerek bu tabularla mücadelede eğitimin, medyanın ve açık konuşmanın rolüne dikkat çekiyor.
Bir annenin çocuklarına bağırdıktan sonra yaşadığı suçluluk hissinin onun tükenmesine ve ilişkilerine zarar vermesine neden olabileceğini belirten Aydın, “Bu döngü, ancak profesyonel destekle fark edilip değiştirilebilir” diye ekliyor.
Psikolog ve psikiyatrist birbirini tamamlayan uzmanlardır
Psikoloğa gitmekle psikiyatriste gitmek arasındaki farklara da açıklık getiren Aydın, şunları aktarıyor:
“Psikologlar, kişilerin duygu, düşünce ve davranışlarını anlamalarına yardımcı olurken, psikiyatristler tıp eğitimi almış, ilaç yazma yetkisi olan uzmanlardır. Bazı durumlarda ikisinin birlikte çalışması gerekebilir. Örneğin ağır depresyon yaşayan biri hem ilaç tedavisi almalı hem de terapiye katılmalıdır. İntihar düşünceleri, halüsinasyonlar gibi ciddi belirtilerde öncelikle psikiyatriste başvurmak daha uygundur.”
Aydın, ruh sağlığını korumak için psikoloji ve psikiyatri uzmanlarının birlikte çalışmasının genellikle daha faydalı sonuçlar verdiğini vurguluyor.
