Türkiye’de günlük tuz tüketimi, olması gerekenin neredeyse iki katı. Tuz, yemeklere lezzet katarken fazla kullanımı birçok ciddi sağlık sorununu da beraberinde getiriyor. İç Hastalıkları ve Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Enes Murat Atasoyu, “Tuz, vücudun ihtiyaç duyduğu bir mineral olsa da fazlası hayatı tehdit eder. Özellikle hipertansiyon, damar sertliği, böbrek yetmezliği ve inme gibi hastalıkların gelişiminde aşırı tuz tüketimi önemli rol oynar” diyerek önemli uyarılarda bulundu.
Dünya Sağlık Örgütü uyarıyor: Günlük 5 gramı geçmeyin
Doç. Dr. Enes Murat Atasoyu, Türkiye’de kişi başı günlük tuz tüketiminin 9,9 gram olduğuna dikkat çekerek, bu miktarın Dünya Sağlık Örgütü’nün önerdiği 5 gram sınırının çok üzerinde olduğunu belirtiyor. “Bu miktar, yaklaşık bir çay kaşığını geçmemelidir. Aksi halde böbrek sağlığı başta olmak üzere pek çok hayati fonksiyon risk altına girer” diyen Atasoyu, tuzun vücutta yüzde 99,5 oranında böbrekler tarafından geri emildiğini, bu nedenle fazla tüketimin böbrekleri doğrudan etkilediğini vurguladı.
Akdeniz diyeti yerine Doğu Afrika diyeti mi? – Editörün Gözünden
Aşırı tuz kullanımının yol açtığı hastalıklar
Yemeklerin lezzetini artırmak amacıyla fazla kullanılan tuz, özellikle ileri yaşlarda çeşitli sağlık problemlerine yol açıyor. Bunlar arasında:
-
Hipertansiyon
-
Damar sertliği
-
Kronik böbrek hastalıkları
-
İnme
-
Böbrek taşı
-
Kemik erimesi
-
Mide kanseri
gibi ciddi hastalıklar yer alıyor. Atasoyu, özellikle diyabet hastaları, hipertansiyonu olanlar, kalp rahatsızlıkları bulunan bireyler, obezler, yaşlılar ve sürekli ilaç kullananların tuz tüketimine daha fazla dikkat etmeleri gerektiğini belirtiyor.
Tuz eklemeden önce tadına bakın
Toplumda sıkça rastlanan bir alışkanlığa da değinen Doç. Dr. Atasoyu, “Tadına bakmadan yemeğe tuz eklemek, sağlıksız bir yaşam tarzının göstergesidir. Bu durum, kişinin farkında olmadan fazladan sodyum almasına neden olur. Bir sorunun varlığını değerlendirmeden çözüm aramaya çalışmak gibi bir refleksle karşı karşıyayız” ifadelerini kullandı.
Gizli tuz kaynaklarına dikkat
Sofra tuzunun dışında, günlük hayatta tüketilen birçok hazır ve işlenmiş gıda da ciddi miktarda sodyum içeriyor. Atasoyu, gizli tuz kaynaklarına dikkat çekerek şu ürünleri örnek verdi:
-
Peynir ve zeytin çeşitleri
-
Ketçap, mayonez gibi hazır soslar
-
Hazır çorbalar, bulyonlar
-
Konserve yiyecekler
-
Şarküteri ürünleri (sucuk, salam, sosis)
-
Cipsler, bisküviler, krakerler
-
Hazır ayran ve benzeri içecekler
Bu tür ürünlerin etiketlerinde yer alan sodyum oranlarının dikkate alınması gerektiğini vurgulayan uzman, bu gıdaların ölçülü tüketilmesini öneriyor.
Böbrek sağlığını korumak için 7 öneri
Doç. Dr. Enes Murat Atasoyu, ihtiyaçtan fazla tuz tüketiminin böbrek sağlığı üzerindeki etkilerine karşı şu koruyucu önerilerde bulunuyor:
-
Günlük bir çay kaşığını geçmeyin: Paketli ve işlenmiş gıdalardan kaçının.
-
Dengeli beslenin: Sebze, meyve, tam tahıllar ve düşük sodyumlu ürünleri tercih edin.
-
Bol su için: Günde en az 1,5 litre su tüketin. Kahve ve çay suyun yerini tutmaz.
-
İlaçları dikkatli kullanın: Özellikle ağrı kesiciler böbrek sağlığını olumsuz etkileyebilir.
-
Egzersizi ihmal etmeyin: Haftada en az 3 gün, 30 dakika fiziksel aktivite yapın.
-
Tansiyon ve şekeri kontrol edin: Bu hastalıklar böbreklere zarar verir.
-
Sigarayı bırakın: Sigara, böbrek hastalıkları riskini artıran önemli bir etkendir.
Tuzu azaltmak, sağlığı korumaktır
Son olarak, Doç. Dr. Atasoyu “Tuzsuz yaşanmaz” algısının yerine, “dengeli tuz tüketimiyle sağlıklı yaşanır” bilincinin yerleşmesi gerektiğini vurguladı. Uzun vadede alınacak küçük önlemlerin, ciddi sağlık sorunlarının önüne geçebileceğini ifade eden Atasoyu, “Lezzetten ödün vermeden, doğru alışkanlıklarla sağlıklı yaşamak mümkün” dedi.
