Uzun yolculuklarda pıhtı riskine dikkat!

Uçak, otobüs veya otomobille yapılan uzun süreli yolculuklar, saatlerce hareketsiz kalmaya neden olabiliyor. Özellikle 4 saatten uzun süren yolculuklarda bacakların uzun süre aynı pozisyonda kalması, toplardamar dolaşımını yavaşlatarak pıhtı oluşumu riskini artırabiliyor. Bacak toplardamarlarında oluşan pıhtının akciğerlere ulaşması ise pulmoner emboli olarak adlandırılan ve hayati risk taşıyabilen ciddi bir tabloya yol açabiliyor.

Memorial Bodrum Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Bölümü’nden Op. Dr. Filiz Bakkal, uzun yolculuklarda pıhtı riskini azaltmak ve bacak dolaşımını desteklemek için alınabilecek basit önlemler hakkında bilgi verdi.

Saatlerce hareketsiz kalmak pıhtı riskini artırıyor

Derin ven trombozu (DVT), çoğunlukla bacakların derin toplardamarlarında pıhtı oluşmasıyla ortaya çıkıyor. Uzun süre hareketsiz kalındığında bacak toplardamarlarındaki kan akımı yavaşlayabiliyor ve kanın göllenmesi pıhtı oluşumuna zemin hazırlayabiliyor.

Özellikle uçak, otobüs veya otomobil yolculuklarında saatlerce aynı pozisyonda oturmak, bacaklardaki toplardamar dolaşımının yavaşlamasına neden olabiliyor.

Daha önce pıhtı geçirmiş olanlar, yakın zamanda ameliyat veya hastanede yatış öyküsü bulunanlar, aktif kanser hastaları, ileri yaştaki kişiler ve fazla kilolu bireylerde pıhtı oluşumu açısından risk daha yüksek olabiliyor.

Yaz aylarında yapılan yolculuklarda sıcak havaya bağlı sıvı kaybı da artabildiğinden, yeterli sıvı tüketimine dikkat edilmesi gerekiyor. Ancak pıhtı oluşumu açısından en önemli risk faktörlerinden biri uzun süreli hareketsizlik olarak öne çıkıyor.

Tek bacakta şişlik ve ağrı varsa dikkat!

Derin ven trombozu her zaman belirgin belirtilerle ortaya çıkmayabiliyor. Ancak özellikle uzun bir yolculuk sonrasında tek bacakta şişlik, ağrı veya hassasiyet, kızarıklık ve ısı artışı görülmesi durumunda tıbbi değerlendirme yapılması önem taşıyor.

Pıhtının akciğerlere ulaşması halinde ise ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı, baş dönmesi veya bayılma ve kanlı öksürük gibi belirtiler ortaya çıkabiliyor. Bu belirtilerin görülmesi halinde acil tıbbi değerlendirme gerekiyor.

Uzun yolculuklarda pıhtı riskini azaltmak için 8 önlem

1. Düzenli hareket edin

Uygun olduğunda koltuğunuzdan kalkarak koridorda kısa yürüyüşler yapın. Uzun süre aynı pozisyonda kalmamaya çalışın.

2. Otomobil yolculuklarında mola verin

Uzun süre kesintisiz araç kullanmak yerine düzenli aralıklarla durarak birkaç dakika yürüyün.

3. Ayak bileklerinizi çalıştırın

Oturduğunuz yerde ayak bileklerinizi yukarı-aşağı hareket ettirin ve dairesel hareketler yapın. Bu basit egzersizler bacak dolaşımını desteklemeye yardımcı olabilir.

4. Baldır kaslarınızı aktif tutun

Ayak parmaklarınızı ve topuklarınızı sırayla kaldırarak baldır kaslarınızı çalıştırın.

5. Bacak bacak üstüne atmayın

Uzun süre aynı pozisyonda oturmak yerine bacaklarınızı mümkün olduğunca rahat ve hareket edebilecek şekilde konumlandırın.

6. Yeterli sıvı alın

Yolculuk boyunca susamayı beklemeden düzenli olarak su tüketmeye özen gösterin. Özellikle sıcak havalarda sıvı kaybına karşı dikkatli olun.

7. Sıkı kıyafetlerden kaçının

Bel ve bacak bölgesini aşırı sıkan kıyafetler yerine rahat kıyafetleri tercih edin.

8. Risk grubundaysanız yolculuk öncesi hekiminize danışın

Daha önce pıhtı geçirdiyseniz veya pıhtı açısından başka risk faktörleriniz bulunuyorsa yolculuk öncesinde doktorunuzla görüşün. Kompresyon çorabı veya ilaçla korunma gibi yöntemlerin gerekip gerekmediği kişinin risk durumuna göre hekim tarafından değerlendirilmelidir.