Sağlıklı beslenme trendleri hayatımıza yön verirken, gluten ve süt gibi besinlerin tamamen dışlanması ne kadar doğru?Son dönemde “sağlıklı besleniyorum” adı altında bazı gıda maddelerini hayatımızdan çıkartmaya başladık. Gluten, süt bunlardan bir kaçı… İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayça Kaya hayatımızdan bir besin grubunu çıkartmanın başka bir besin grubunu daha fazla alacağımız anlamına geldiğine dikkat çekiyor.
Neye göre, kime göre gluten alerjisi?
Glutenin buğdayın içerisindeki bir protein olduğunu söyleyen Dr. Ayça Kaya, “Bazı insanların bu proteine karşı alerjisi var. Kim bunlar? Çölyak hastaları ya da hafif çölyak hastaları dediğimiz insanlardır. Bu kişilerde çocukluktan itibaren tekrarlayan ishal atakları, şişkinlikler, gazlar, büyüme- gelişme gerilikleri, kemik erimeleri ortaya çıkıyor. Ancak şimdi siz sağlıklı doğmuş, sağlıklı büyümüş bir insana 40 yaşından sonra “senin gluten alerjin var” diyemeyiz. Üstelik bu kanıtlanabilir de… Kandan bakılan bir testte bu görülür. Ancak sağlıklı bir toplumu glutenden vazgeçecek şekilde beslenmesi dünyanın hiç bir yerinde kabul edilebilir bir şey değildir” dedi.
“Sağlıklı beslenme” takıntı mı? – Editörün Gözünden
Herkes glutensiz beslenirse çölyak hastaları nasıl beslenecek?
Gluten hassasiyeti olmayan kişilerin glutensiz beslenmesiye asıl çölyak hastalarının yiyeceğe ulaşımının zorlaşacağını belirten Dr. Ayça Kaya, “Bu sefer çölyak hastalarının ulaşması gereken yiyeceklerin fiyatları yükselecek. Zaten glutensiz beslenme konusu zorlanılan bir konu iken hem piyasada bulunması zorlaşacak hem de fiyatları yükselecek. Çölyak hastaları mağdur olacak” dedi.
Glutenden fakir beslenenlerde kalp-damar hastalığı riski artıyor
Çok kapsamlı bir araştırma kapsamında yaklaşık 250 bin kişinin takip edildiğini belirten Dr. Ayça Kaya, “25 yıl boyunca takip ediliyor bu kişiler ve bunların bir çoğu sağlık çalışanı. 25 yıl sonra bir bakılıyor ki glutenden fakir beslenenlerde kalp damar hastalığı görülme riski yüzde 27 daha fazla” diye konuştu.
Toplum olarak ortoreksiya yani sağlıklı beslenme takıntısından dolayı hiç bir şey yiyemeyecek hale geleceğimizi söyleyen Dr. Ayça Kaya, “Güvendiğiniz yerlerden, memleketten, ulaşabildiğiniz yerlerden alarak gıda ürünlerinizi yaşamınızı sürdürmeye çalışacaksınız” dedi.
Hayatta en önemli şeyin denge olduğunu belirten Dr. Ayça Kaya, “Sen bir aslana diyemezsin “git ot ye”, bir ineğe diyemezsin “git et ye”. Her canlının farklı bir metabolizması vardır, biz öldüğümüzde bizi de toprağın altında böcekler yiyor. Biz de gıda haline geliyoruz baktığımızda.
“Süt içmeyin” demek…
Süt konusunun hem bir anne hem de bir hekim olarak kendisini çok üzdüğünü söyleyen Dr. Ayça Kaya, “Çünkü bizim ülkemiz proteine çok kolay ulaşabilen bir ülke değil. Pahalı ama bugün süt, yumurta nispeten diğerlerine göre daha ulaşılabilir bir noktada ve bugün süt 3 temel besin grubunu da içeriyor. Protein, karbonhidrat ve yağ. Ama bugün süt, yoğurt, ayran grubuna baktığımızda 3 makrobesini de içeren mucize bir yiyecek. Bir bardak süt yaklaşık 300 mg kalsiyum içeriyor. Bir çocuğun doğru beslenmesi, kemiklerinin irileşmesi, boyunun uzaması için günde 1000 mg kalsiyum alması gerekiyor. Bu da 3 bardak süt, yoğurt ya da ayrana tekabül ediyor. Bazı uzmanlar “süt içmeyin” dediği zaman bu çocukların ulaşılabilir kalsiyum ihtiyacını da engellemiş oluyorsunuz. Peki nereden kalsiyum alacak bu çocuklar? Maruldan… Günde kaç tane marul yiyebilir ki bir çocuk?” ifadelerini kullandı.
Et yiyemiyoruz, balık yiyemiyoruz ama bir bardak süt içebiliriz
Halkın ulaşabileceği kaliteli ve ucuz proteine çamur atarak yine halkın alabileceği protein miktarını azaltmayı vatan hainliği olarak gördüğünü söyleyen Dr. Ayça Kaya, “üç tarafı denizlerle çevrili bir ülkede, dört mevsimi yaşıyoruz, yiyeceklere nispeten kolay ulaşabiliyoruz ve ucuz protein kaynakları kas gelişiminde çok önemli. Bugün herkes et yiyebiliyor mu, herkes hergün balık yiyebiliyor mu? Hayır. Ama herkes en azından her sabah çocuğuna bir bardak süt içirebilir, bir yumurta yedirebilir, kuru baklagil yedirebilir. Ama bu kadar kıymetli bir yiyeceğe çamur atılması çocukların bu temel besin maddelerinden mahrum kalmalarına da neden oluyor” diye konuştu.
Süte gelene kadar hayatımızda daha tehlikeli besin maddelerinin olduğuna dikkat çeken Dr. Ayça Kaya, “Çikolata yiyorsunuz, gazlı içecek tüketiyorsunuz, paketli gıda yiyorsunuz. Önce hayatınızdan bunları çıkarın” dedi.
