Türkiye’de maymun çiçeği görüldü. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 7 Ağustos 2025’te Türkiye’de bir maymun çiçeği (mpox) vakası tespit edildiğini açıkladı. İngiltere ise Türkiye’ye gidecek turistler için seyahat uyarısı yayınladı.
İngiltere Turistlere Uyarı Yaptı
DSÖ’nün güncel verilerine göre, Türkiye’de 7 Ağustos’ta maymun çiçeği vakası saptandı. Vakanın, kısa süre önce Birleşik Arap Emirlikleri’ni ziyaret eden yetişkin bir erkek olduğu belirtildi. Bunun üzerine İngiltere Sağlık Hizmetleri’ne bağlı Travel Health Pro, Türkiye’ye seyahat edecek turistlere yönelik bir uyarı yayınladı. 23 Ağustos tarihli güncellemede şu ifadeler yer aldı:
“Dünya Sağlık Örgütü, Türkiye’de 7 Ağustos 2025’te tespit edilen bir ‘Ib kladı’ maymun çiçeği vakası açıkladı. Vakanın Birleşik Arap Emirlikleri’ne seyahat geçmişi olduğu bildirildi.”
İngiliz basını, bu uyarıyı manşetlerine taşıyarak Türkiye’ye gidecek turistlerin ekstra önlemler alması gerektiğini yazdı.
Türkiye’de Daha Önce Vaka Görülmüş müydü?
Türkiye’de ilk ve resmi olarak tek maymun çiçeği vakası 30 Haziran 2022’de açıklanmıştı. O dönemde Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 37 yaşındaki hastanın tedavisinin yapıldığını ve taburcu edildiğini bildirmişti.
2024 yılında sosyal medyada yeni vakalar olduğuna dair iddialar gündeme gelse de Sağlık Bakanlığı bu iddiaları yalanlamış ve ülkede yeni vaka olmadığını duyurmuştu. Ancak DSÖ’nün son güncellemesi, 2025’te seyahat kaynaklı bir vakanın tespit edildiğini ortaya koydu.
DSÖ’nün verilerine göre Türkiye’de Ocak 2024’ten bu yana toplam 3 vaka kaydedilmiş durumda. Bu vakaların nerede görüldüğüne dair detaylı bilgi ise paylaşılmadı.
Prof. Dr. Sıla Akhan: “Yaygın olan virüs 2B kladı”
Editörün Gözünden’e konuşan Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Sıla Akhan, Türkiye’de görülen virüsün özelliklerine dikkat çekti:
“Şu anda yayılan virüs, Batı Afrika kökenli 2B kladı. Daha hafif seyirli olsa da hızlı yayılıyor. Kıtalar arası geçiş yaptığı için küresel yayılım riski var. Yayılım arttıkça mutasyon potansiyeli de artıyor” dedi.
Prof. Dr. Akhan, virüsün özellikle fiziksel temasla kolayca bulaştığını vurguladı:
“Virüs, deri üzerindeki küçük lezyonlarda ve kabuklarda bulunuyor. Bu lezyonlara temas eden kişiler kolayca enfekte olabilir. Ortak kullanılan havlu, çarşaf ve kıyafetler de bulaş riski taşıyor. Ayrıca virüs, yüzeylerde günlerce canlı kalabiliyor. Elinizde bir çizik varsa temas sonrası bulaş gerçekleşebilir.”
“Temizlikle Kolayca Yok Edilebilen Bir Virüs”
Virüsün bulaşma riskine rağmen, etkisiz hale getirmenin kolay olduğunu söyleyen Prof. Dr. Akhan, şu bilgileri paylaştı:
“Virüs aslında çok kolay inaktive edilebiliyor. Sıcak suda 35 dakikada yok oluyor, alkol bazlı dezenfektanlarla da temizlenebiliyor. Basit hijyen önlemleri bile bulaşı önlemeye yeter.”
Belirtiler ve Risk Grupları
Maymun çiçeği genellikle 5 ila 21 gün içinde belirtiler göstermeye başlıyor. Hastalık önce ateş, baş ağrısı, kas ağrısı ve halsizlikle ortaya çıkıyor. Ardından yüzde, elde, ayakta ve bazen gövdede kabarcıklı döküntüler gelişiyor.
Çoğu vaka hafif seyirli olsa da bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde ciddi komplikasyonlar görülebiliyor. Bu nedenle, özellikle risk gruplarının dikkatli olması gerekiyor.
Seyahat Edenler İçin Öneriler
DSÖ, maymun çiçeği vakalarının seyahatle yayıldığını belirterek şu önerileri yapıyor:
-
Ellerinizi sık sık yıkayın veya alkol bazlı dezenfektan kullanın.
-
Döküntü veya yarası olan kişilerle yakın temastan kaçının.
-
Ortak havlu, çarşaf veya kıyafet kullanmayın.
-
Temizlik kurallarına dikkat edin.
Aşı ve Tedavi Durumu
Maymun çiçeği için spesifik bir antiviral ilaç bulunuyor ancak yaygın olarak kullanılmıyor. Çiçek aşısı, mpox’a karşı kısmen koruyucu etki sağlıyor. Üçüncü jenerasyon aşılar ise bazı ülkelerde sınırlı sayıda mevcut. Prof. Dr. Akhan, “Tedavide semptomların yönetimi önemli. Çoğu hasta kendiliğinden iyileşiyor, ancak açık yaralar bakteriyel enfeksiyonlara karşı korunmalı” dedi.
