Yapay zekanın her geçen gün hayatımıza daha çok girdiği bir dönemden geçiyoruz. Yazılarımızı yazıyor, şarkı besteliyor ve hatta ressam edasıyla duyguları, hisleri resme döküyor. Dünya Multipl Skleroz Günü kapsamında Türkiye Multipl Skleroz Derneği ve Merck Türkiye özel bir projeye imza attı. Yapay zekaya Multipl Skleroz (MS) belirtilerini resme döktürdü. Yaklaşık 1 ay hazırlık sürecinde özel olarak eğitilen yapay zeka, MS’nin en sık görülen belirtilerini farklı teknikler kullanarak resmetmeyi başardı. O resimler düzenlenen basın toplantısıyla “MS’in görünmeyen yüzü -MSafeler” başlığında kamuoyuyla paylaşıldı. Resimler 1 ay boyunca İstanbul Ataşehir’de bulunan Metropol İstanbul Alışveriş Merkezi‘nde sergilenecek.
Eskiden MS tanısı 8-10 yılda alınıyordu
Basın toplantısında konuşan Türkiye Multipl Skleroz Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Serkan Demir, Multipl Skleroz hastalığında önemli yol katedildiğini söyledi. Günümüzde MS tanısının son yıllarda 5-6 aylık kısa sürede konulabildiğine dikkat çeken Prof. Dr. Serkan Demir, “Eskiden bunun için yıllar boyunca bekleniyordu çünkü teknoloji yaygın değildi. MR olanakları sınırlıydı. Ancak günümüzde bu süre önce 1,5-2 yıllık süreye indi, şimdilerde de 6 ayda tanı alabiliyor hastalarımız. Hatta MS’i şikayet vermeden bile tanıyabilecek teknolojiyle bugün sahibiz. Bu sayede erken evrede yakalanan MS’de hastalar etkin tedaviye süre geçirmeden ulaşıyor, ataklar engellenebiliyor” dedi.
Alzheimer’ın teşhisinde ilk kan testi: Onaylandı! – Editörün Gözünden
Uyuşma en önemli belirti!
MS hastalığında her 100 hastanın 31’inde uyuşma belirtisinin görüldüğüne dikkat çeken Prof. Dr. Serkan Demir, “Yüzde 16’sında puslu görme ortaya çıkıyor. Bunların yanısıra hastaların yüzde 14’ünde de hem puslu görmeyi hem de uyuşmayı bir arada görebiliyoruz. Diğer belirtiler arasında denge kaybı ve motor becerilerinde kayıplarda sıklıkla rastlanabiliyor. Hastalar bu belirtileri sıklıkla önemsemiyor ya da atak geçirdiğini anlamıyor. Ancak burada en önemli fark belirtilerin ne kadar süre devam ettiğidir. Örneğin vücudunuzun herhangi bir yerinde uyuşma başladıysa ve bu bir gün ya da daha uzun sürüyorsa mutlaka MS düşünülmeli ve doktora başvurulmalıdır. Ancak pek çok hasta bu atakları geçirdiği sırada anlayamıyor ve geçmesini bekliyor. Ne zamanki tanı konuluyor o zaman hastaların sıklıkla tepkisi “ben bunu daha öncede yaşamıştım” şeklinde oluyor” uyarısında bulundu.
Türkiye’de 85 bine yakın MS hastası var
Multipl Skleroz’un güncel tedavilerle kontrol edilebilir bir hastalık olduğunu söyleyen Türkiye Multipl Skleroz Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Doç. Dr. Melih Tütüncü, “ataklarda nöroloji uzmanına hızlı ulaşabilmek çok önemli. MS multidisipliner bir yaklaşım gerektiriyor. Örneğin motor becerilerindeki kayıplarda fizik tedavi önemlidir, ataklar sonrasında psikolojik destek önemlidir” dedi. Multipl Skleroz hastalığında genetik yatkınlığın yüzde 10-15 oranında olduğunu belirten Doç. Dr. Melih Tütüncü, “ancak bu demek değildir ki anneniz ya da babanızda MS tanısı varsa sizde de kesin MS çıkacak. Bu oran çok düşebiliyor. Net olarak açıklayacağımız risk faktörü MS’de bulunmamakla birlikte Epstein-Barr virüsünün, geçirilen enfeksiyonların, D vitamini eksikliğinin, çocukluk çağı obezitelerinin ve işlenmiş gıdaların riski artırdığını biliyoruz. Kadınlarda 3 kat daha fazla görüldüğünü biliyoruz. Özellikle bağışıklığın en aktif olduğu 20-40 yaşları arasında sıklıkla görülüyor” diye konuştu.
Beyinde ya da omurilikte plaklar oluşuyor
MS hastalığında oluşum mekanizması tam olarak açıklanamayan plakların beyin ve omurilikte ortaya çıktığını belirten Doç. Dr. Melih Tütüncü, “Bu plaklar beyinde ya da omurilikte hangi bölgeyi tuttuysa ya da etkilediyse belirtilerde buna yönelik ortaya çıkıyor. Örneğin uyuşma sıklıkla boyun fıtığına bağlanabiliyor. Plaklar bir tane olabildiği gibi birden fazla da oluşabiliyor. Bu nedenle önceden bir nörolojik bulgusu yoksa kişinin ve sözünü ettiğimiz belirtiler ortaya çıktıysa, etkililik süresi de uzun ise vakit kaybetmemek gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Uzmanlar belirtileri söyledi, yapay zeka resmetti
Yapay zekanın tıp alanında belirtileri tahlil etme anlamında kişilerin hayatında önemli yol gösterici olabileceğinin altını çizen Prof. Dr. Serkan Demir, “Örneğin kişiler belirtilerini yazıyor ve yapay zeka şunlar, şunlar olabiliyor diye yol gösteriyor. Yeni tanı alan hastalar için takip kolaylığını sağlayabilecek potansiyeli de var yapay zekanın. Çünkü MS hastalığı yıllar boyunca takip gerektiren bir hastalık. Benim 30 yıldır takip ettiğim hastalarım var. Yapay zeka burada hastanın günlük rutinini takip etmede hekime kolaylık sağlayabilir. Örneğin biz Türkiye Multipl Skleroz Derneği olarak hastanın günlük aktivitesini Google Maps üzerinden takip edebileceğimiz aplikasyonlar üzerine çalışıyoruz” dedi.
Dünya Multipl Skleroz Farkındalık Günü’nde yapay zekayı kullanarak bir farkındalık çalışması oluşturduklarını belirten Prof. Dr. Serkan Demir, “Yapay zekayı MS belirtileri konusunda eğittik, ona komutlar verdik, resmin tarzını anlattık, örnek çalışmalar gönderdik. Bu şekilde tekrar ede ede yapay zeka tıpkı bir ressamın fırçasından çıkmış gibi bize MS belirtilerini tuvale döktü. Bu şekilde 11 belirtiyi resmettik” diye konuştu.
Yapay zekanın resmettiği “MSafeler” sergisi Haziran ayı boyunca İstanbul Ataşehir’de bulunan Metropol İstanbul Alışveriş Merkezi’nde sergilenecek. Haziran ayı sonrasında Türkiye Multipl Skleroz Derneği’nin duvarlarında yer alacak.
